ZoneTechTruy xuất nguồn gốc sản phẩm: quy định 2026 và cách tuân thủ cho doanh nghiệp nhỏ
Truy xuất nguồn gốc sản phẩm là khả năng trả lời được, bằng hồ sơ, câu hỏi "món hàng này do ai làm, từ nguyên liệu nào, đi qua những khâu nào và đang nằm ở đâu". Từ năm 2026, việc này không còn là lựa chọn tiếp thị với một số nhóm hàng: Thông tư 31/2026/TT-BCT đặt lộ trình bắt buộc, còn hàng ngoài diện bắt buộc có thể tham gia tự nguyện để được gắn "tích xanh".
Bài này dành cho chủ doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và cơ sở tự sản xuất, đóng gói: quy định nào áp dụng, khai báo ở đâu và nên làm gì trong 30 ngày tới.
Tóm tắt nhanh
- Thông tư 31/2026/TT-BCT ký ngày 11/6/2026, có hiệu lực từ 1/7/2026, áp dụng bắt buộc với hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi Bộ Công Thương.
- Từ 1/1/2027, hàng thuộc diện áp dụng phải hoàn tất truy xuất trước khi đưa ra lưu thông.
- Doanh nghiệp khai báo trên VeriGoods (verigoods.vn) hoặc dùng hệ thống nội bộ có kết nối với VeriGoods.
- Hàng ngoài diện bắt buộc được khuyến khích tham gia tự nguyện và có thể được gắn "tích xanh", nhưng dấu này không thay chứng nhận chất lượng.
- Truy xuất đi cùng nhãn hàng hóa: từ 23/1/2026, Nghị định 37/2026/NĐ-CP thay Nghị định 43/2017 và 111/2021 về nhãn.
Bức tranh quy định truy xuất năm 2026
Nhiều văn bản cùng nói về truy xuất, mỗi văn bản một phạm vi. Việc đầu tiên là xác định sản phẩm của mình rơi vào ô nào.
| Văn bản | Cơ quan | Nội dung chính | Hiệu lực |
|---|---|---|---|
| Thông tư 02/2024/TT-BKHCN | Bộ Khoa học và Công nghệ | Nguyên tắc quản lý truy xuất, dữ liệu tối thiểu, kết nối Cổng truy xuất quốc gia | 1/6/2024 |
| Thông tư 31/2026/TT-BCT | Bộ Công Thương | Truy xuất bắt buộc với hàng rủi ro cao, hệ thống VeriGoods, tích xanh | 1/7/2026 |
| Nghị định 37/2026/NĐ-CP | Chính phủ | Nhãn hàng hóa, thay Nghị định 43/2017 và 111/2021 | 23/1/2026 |
| Bộ TCVN về truy xuất (12850, 12851, 12827, 13166…) | Bộ Khoa học và Công nghệ công bố | Yêu cầu kỹ thuật cho hệ thống và từng chuỗi cung ứng | Tự nguyện, trừ khi văn bản pháp luật viện dẫn |
Nguồn bảng: Đại biểu Nhân dân về Thông tư 02/2024, Tạp chí Công Thương (12/6/2026) về Thông tư 31, Tạp chí Kinh tế Tài chính, chuyên trang Thuế Hải quan (14/2/2026) về Nghị định 37.
Hàng nông, lâm, thủy sản còn chịu quy định riêng của ngành nông nghiệp; phần đó nằm ở cụm bài nông sản.
Thông tư 31/2026/TT-BCT: ai phải làm và làm đến khi nào
Thông tư 31/2026/TT-BCT bắt buộc truy xuất với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương; hàng khác được tham gia tự nguyện. Thông tư ký ngày 11/6/2026 (Tạp chí Công Thương) và có hiệu lực từ 1/7/2026.
Lộ trình chia ba mốc:
| Mốc | Việc phải làm | Ai |
|---|---|---|
| Từ 1/7/2026 | Đăng ký tài khoản, nhận mã định danh, xác thực thông tin sản phẩm trên hệ thống | Thương nhân có hàng thuộc diện áp dụng |
| Từ 1/1/2027 | Truy xuất phải được thực hiện đầy đủ trước khi hàng được lưu thông | Như trên |
| Sau 1/1/2027 | Thực hiện ngay từ khi bắt đầu hoạt động | Doanh nghiệp mới thành lập hoặc mới bắt đầu sản xuất, kinh doanh |
Nguồn: Báo Sài Gòn Giải Phóng, 12/6/2026.
Hệ thống truy xuất doanh nghiệp đã dùng trước 1/7/2026 vẫn được dùng tiếp, nhưng phải rà soát dữ liệu và khả năng kết nối trước 1/1/2027 (Doanh nghiệp Hội nhập).
Câu hỏi khó nhất là "hàng của mình có thuộc diện rủi ro cao không". Các bài báo về Thông tư không liệt kê danh mục, nên đừng đoán theo tin đồn: đối chiếu với toàn văn Thông tư hoặc hỏi Sở Công Thương nơi đặt trụ sở. Phân tích từng điều khoản có trong bài về thông tư truy xuất nguồn gốc.
Đăng ký và khai báo trên VeriGoods
VeriGoods là hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương tại verigoods.vn, vận hành từ cuối tháng 12/2025. Doanh nghiệp khai báo dữ liệu, hệ thống tạo mã để người mua quét. Đến hết tháng 5/2026, hệ thống đã xác thực hơn 1 triệu mã sản phẩm (Tạp chí Công Thương).
Thông tin doanh nghiệp phải cập nhật cho từng sản phẩm gồm:
- Tên sản phẩm, hình ảnh, xuất xứ.
- Đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, địa chỉ.
- Thương hiệu, nhãn hiệu.
- Số lô, số sê-ri (nếu có), hạn sử dụng.
- Tiêu chuẩn chất lượng áp dụng.
- Với hàng nhập khẩu: thêm đơn vị nhập khẩu và nhà phân phối chính thức tại Việt Nam (nếu có).
Có hai cách làm: khai trực tiếp trên verigoods.vn (hợp với cơ sở ít mã hàng), hoặc dùng phần mềm nội bộ với điều kiện phần mềm kết nối được với hệ thống của Bộ và đáp ứng yêu cầu bảo mật, an ninh mạng (Báo Sài Gòn Giải Phóng).
Bộ có thể tạm dừng mã hoặc hủy xác nhận hiển thị nếu thông tin sai hoặc không cập nhật. Các bước tạo tài khoản và lỗi hay gặp khi khai báo được hướng dẫn trong bài về VeriGoods.
Tích xanh truy xuất nguồn gốc khác gì tem truy xuất?
Tích xanh là dấu do hệ thống của Bộ Công Thương gắn cho sản phẩm tham gia truy xuất tự nguyện với dữ liệu đầy đủ, chính xác. Tem truy xuất là vật mang mã (thường là mã QR) mà doanh nghiệp in và dán lên bao bì. Hai thứ liên quan nhưng không phải một.
| Tích xanh | Tem truy xuất (QR) | |
|---|---|---|
| Ai cấp | Hệ thống truy xuất của Bộ Công Thương | Doanh nghiệp tự in, có thể dùng mã do VeriGoods tạo |
| Áp dụng cho | Hàng ngoài diện bắt buộc, tham gia tự nguyện | Mọi sản phẩm muốn cho người mua quét |
| Dùng ở đâu | Sản phẩm, bao bì, tài liệu giới thiệu, nền tảng thương mại điện tử | Bao bì, thùng hàng, phiếu bảo hành |
| Có thay chứng nhận chất lượng không | Không | Không |
Nguồn: Tạp chí Công Thương, Doanh nghiệp Hội nhập.
Doanh nghiệp có tích xanh còn được ưu tiên hỗ trợ kỹ thuật khi kết nối và có cơ hội được Bộ quảng bá.
Với tem, điều cần nhớ là mã trên tem phải dẫn về dữ liệu đúng của lô hàng đó, không phải một trang giới thiệu chung. Cách chọn chất liệu tem, cách in mã theo lô và cách chống bóc dán lại có trong bài về tem truy xuất nguồn gốc.
Tiêu chuẩn TCVN về truy xuất: nền kỹ thuật phía sau
Thông tư trả lời "phải làm gì", còn TCVN trả lời "làm thế nào cho đúng kỹ thuật". Một số tiêu chuẩn doanh nghiệp nhỏ hay gặp:
| Số hiệu | Tên | Dùng khi |
|---|---|---|
| TCVN 12850:2019 | Yêu cầu chung đối với hệ thống truy xuất nguồn gốc | Thiết kế hệ thống cho bất kỳ sản phẩm nào |
| TCVN 12851:2019 | Yêu cầu đối với tổ chức đánh giá và chứng nhận hệ thống | Muốn hệ thống được chứng nhận |
| TCVN 12827:2019 | Yêu cầu với chuỗi cung ứng rau quả tươi | Rau, quả tươi |
| TCVN 13166-1 đến 13166-5:2020 | Chuỗi cung ứng thịt gia súc, gia cầm | Thịt trâu bò, cừu, lợn, gia cầm |
| TCVN 13814:2023 | Chuỗi cung ứng nước quả | Nước ép, nước quả đóng chai |
Nguồn: Cổng thông tin Sở KH&CN Bà Rịa – Vũng Tàu về TCVN 12850; danh mục bộ 13166 theo Thư viện Pháp luật.
TCVN 12850 yêu cầu định danh đối tượng truy xuất ở một trong ba mức: loại sản phẩm, lô/mẻ, hoặc từng đơn vị có số sê-ri. Tiêu chuẩn cũng yêu cầu diễn tập truy xuất trước khi áp dụng và định kỳ hằng năm. Thông tư 02/2024/TT-BKHCN đặt bốn nguyên tắc: một bước trước, một bước sau; dữ liệu chính phải sẵn có; minh bạch; và đủ các bên tham gia (Đại biểu Nhân dân).
Với cơ sở thực phẩm, các yêu cầu này được ghép thêm quy định an toàn thực phẩm của từng bộ quản lý. Bảng đối chiếu theo nhóm thực phẩm có trong bài về quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Quy định ghi nhãn hàng hóa: phần hay bị bỏ sót
Người mua đọc nhãn trước khi quét mã, nên nhãn sai thì dữ liệu truy xuất đúng cũng vô ích. Từ 23/1/2026, Nghị định 37/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP về nhãn hàng hóa (Tạp chí Kinh tế Tài chính, chuyên trang Thuế Hải quan).
Nhãn hàng lưu thông tại Việt Nam phải có bằng tiếng Việt: tên hàng hóa, tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm, xuất xứ, và các nội dung khác theo Phụ lục I của Nghị định (VOH). Hàng nhập khẩu phải được bổ sung nhãn tiếng Việt trước khi lưu thông. Xuất xứ ghi bằng cụm như "sản xuất tại", "Made in", "Product of" kèm tên nước.
Ba lỗi hay gặp khi ghép nhãn với truy xuất:
- Số lô in trên nhãn không trùng số lô khai trên hệ thống truy xuất.
- Tên đơn vị chịu trách nhiệm trên nhãn khác tên tài khoản khai báo.
- In một mã QR cho mọi lô, nên khi quét không biết hạn dùng của hộp đang cầm.
Hàng nhập khẩu có thêm yêu cầu về nhãn gốc, kích thước chữ và cách viết tắt tên nước, được phân tích trong bài về nhãn hàng hóa nhập khẩu.
Ví dụ: một gói trà đi qua các lớp quy định
TRAVINA là thương hiệu trà của HTX Tâm Trà Việt ở Đại Từ, Thái Nguyên, có chứng nhận VietGAP cho chè búp tươi, bán qua website, Shopee và đại lý nhiều tỉnh. Một gói trà đi qua các lớp sau:
| Lớp | Dữ liệu cần có |
|---|---|
| Vùng nguyên liệu | Hồ sơ VietGAP, nhật ký sản xuất chè búp tươi |
| Lô thành phẩm | Số lô cho mỗi mẻ sao, ghi nguyên liệu từ nương nào, ngày nào |
| Nhãn | Tên sản phẩm, tên và địa chỉ HTX, xuất xứ, số lô, hạn dùng |
| Mã truy xuất | In trên bao bì, dẫn về đúng lô |
| Kênh bán | Một bộ dữ liệu dùng chung cho đại lý, sàn, website |
Chè thành phẩm có thuộc diện bắt buộc hay không phải đối chiếu danh mục gốc nêu ở trên. Nếu không, tham gia tự nguyện vẫn đáng cân nhắc vì một bộ hồ sơ phục vụ được cả đại lý lẫn người mua lẻ.
Bắt đầu từ đâu: lộ trình 30 ngày
Xác định nghĩa vụ trước, rồi mới chọn tem và phần mềm. Làm ngược lại dễ in tem xong mới thấy dữ liệu không khớp.
| Tuần | Việc chính | Kết quả cần có |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Lập danh sách mã sản phẩm; đối chiếu với danh mục hàng rủi ro cao; hỏi Sở Công Thương nếu chưa chắc | Biết mã nào bắt buộc, mã nào tự nguyện |
| Tuần 2 | Quy ước cách đánh số lô; rà nhãn theo Nghị định 37/2026; chuẩn bị ảnh, tiêu chuẩn áp dụng | Bộ dữ liệu sản phẩm đủ trường VeriGoods yêu cầu |
| Tuần 3 | Đăng ký tài khoản VeriGoods hoặc chọn phần mềm có kết nối; khai thử 1-2 sản phẩm | Có mã định danh, quét thử được |
| Tuần 4 | In tem theo lô; diễn tập truy xuất một lô từ đầu đến cuối; viết hướng dẫn cho nhân viên đóng gói | Nhân viên làm theo được, có biên bản diễn tập |
Checklist ngắn trước khi đưa hàng ra thị trường:
- [ ] Mỗi lô có số lô duy nhất, in trên nhãn và khai trên hệ thống.
- [ ] Tên, địa chỉ đơn vị chịu trách nhiệm trên nhãn khớp tài khoản khai báo.
- [ ] Mã QR quét ra đúng lô, đúng hạn dùng.
- [ ] Có người phụ trách cập nhật dữ liệu khi đổi bao bì, đổi nhà cung cấp.
- [ ] Đã diễn tập truy xuất ít nhất một lần.
Zonetech hỗ trợ gì?
Zonetech cung cấp tem QR chống giả, truy xuất nguồn gốc và mã QR dẫn về Zalo OA, kèm gói hỗ trợ tuân thủ Thông tư 31/2026/TT-BCT (VeriGoods). Cách làm dựa trên những gì đội ngũ đang dùng cho TRAVINA; tài khoản và dữ liệu thuộc về doanh nghiệp, mọi bàn giao đều có biên bản. Giá: liên hệ để nhận báo giá theo quy mô. Quét thử tem mẫu và nhận tư vấn gói tuân thủ tại trang giải pháp ZoneQR của Zonetech, hoặc gọi hotline 0828.229.666.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp nhỏ có bắt buộc truy xuất nguồn gốc sản phẩm không?
Chỉ bắt buộc nếu sản phẩm thuộc danh mục hàng rủi ro cao của Thông tư 31/2026/TT-BCT hoặc quy định chuyên ngành khác; quy mô doanh nghiệp không làm thay đổi nghĩa vụ.
Khai báo trên VeriGoods có mất phí không?
Người tiêu dùng tra cứu miễn phí. Chi phí phía doanh nghiệp chưa được công bố trong các nguồn bài này tham khảo.
Đã dùng phần mềm truy xuất riêng thì có phải làm lại không?
Không phải làm lại, nhưng hệ thống phải kết nối được với VeriGoods và đáp ứng yêu cầu bảo mật. Hệ thống có từ trước 1/7/2026 cần rà soát, nâng cấp trước 1/1/2027.
Tích xanh có phải là chứng nhận chất lượng không?
Không. Tích xanh xác nhận sản phẩm có dữ liệu truy xuất đầy đủ trên hệ thống, không thay giấy chứng nhận hợp quy, VietGAP hay chứng nhận hữu cơ.
Khai sai thông tin truy xuất thì sao?
Bộ Công Thương có thể yêu cầu giải trình, tạm dừng hiển thị hoặc hủy xác nhận thông tin, và doanh nghiệp có thể bị xử lý theo pháp luật. Mức phạt cụ thể cần tra văn bản xử phạt hiện hành.
Đọc tiếp: chọn loại mã vạch phù hợp trước khi in tem cho từng lô.
Cập nhật lần cuối: 13/10/2026.