Hồ sơ truy xuất nguồn gốc: quy định phải ghi gì, lưu bao lâu, nộp trong bao lâu
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc là tập thông tin và chứng từ theo lô mà cơ sở phải lập, lưu và nộp khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Với thực phẩm thuộc Bộ Công Thương, Thông tư 63/2026/TT-BCT có hiệu lực từ 15/11/2026. Thông tư yêu cầu lưu tối thiểu 12 tháng sau hạn sử dụng và cung cấp trong 24 giờ. Nông, lâm, thủy sản làm theo Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT. Bài này đi sâu phần hồ sơ trong bức tranh quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Tóm tắt nhanh
- Thông tư 63/2026/TT-BCT ban hành 30/9/2026, hiệu lực 15/11/2026, thay Thông tư 11/2026/TT-BCT.
- Thực phẩm có hạn dùng: lưu hồ sơ tối thiểu 12 tháng sau hạn. Không phải ghi hạn: lưu 60 tháng từ ngày sản xuất.
- Khi được yêu cầu, cơ sở phải cung cấp hồ sơ trong 24 giờ.
- Nhà sản xuất và thương nhân phải lưu các nhóm thông tin khác nhau.
- Hộ gia đình sản xuất để tự dùng, không bán ra thị trường thì không thuộc diện áp dụng.
Mục lục
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc là gì?
Hiểu ngắn gọn, đây là phần giấy tờ chứng minh lô hàng đi từ đâu tới đâu. Hồ sơ truy xuất nguồn gốc là tập ghi chép và chứng từ theo lô, cho phép lần từ một sản phẩm về nguyên liệu, công đoạn và nơi đã giao. Mã lô là dãy ký tự gán cho một nhóm sản phẩm làm ra trong cùng điều kiện. Thương nhân là bên mua hàng về để bán lại, không trực tiếp sản xuất.
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc không phải một tờ đơn nộp cho cơ quan nhà nước. Đó là bộ sổ cơ sở tự giữ hằng ngày. Cơ quan chỉ xem khi kiểm tra hoặc khi có sự cố về lô hàng. Vì vậy chất lượng hồ sơ nằm ở việc ghi đều, ghi đúng mã lô, không nằm ở hình thức đẹp.

Văn bản nào quy định hồ sơ truy xuất nguồn gốc?
Văn bản về hồ sơ truy xuất nguồn gốc phụ thuộc bộ quản lý sản phẩm. Bảng dưới gồm các văn bản còn hiệu lực hoặc sắp có hiệu lực tại ngày 13/10/2026.

| Văn bản | Hiệu lực | Áp dụng cho | Điểm chính về hồ sơ |
|---|---|---|---|
| Thông tư 63/2026/TT-BCT (30/9/2026) | 15/11/2026 | Thực phẩm thuộc Bộ Công Thương | Lưu 12 tháng sau hạn hoặc 60 tháng; nộp trong 24 giờ |
| Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT | 2/2/2022 | Nông, lâm, thủy sản thực phẩm thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường | Ghi lô nhận, lô sản xuất, lô giao; lưu 6 tháng, 2 năm hoặc 12 tháng sau hạn |
| Thông tư 31/2026/TT-BCT | 1/7/2026 | Hàng rủi ro cao thuộc Bộ Công Thương | Khai dữ liệu trên VeriGoods trước khi lưu thông, đầy đủ từ 1/1/2027 |
Thông tin Thông tư 63 thống nhất giữa Tạp chí Công Thương (6/10/2026), Trung tâm WTO và Người Quan Sát. Cổng thông tin tỉnh Hà Tĩnh cũng đăng cùng mốc 15/11. Thông tư 17/2021 đọc từ văn bản gốc.
Lưu ý về Thông tư 11/2026/TT-BCT. Thông tư này bị tạm ngưng hiệu lực từ 15/4/2026 theo Quyết định 906/QĐ-BCT. Việc tạm ngưng được gia hạn bằng Quyết định 1611/QĐ-BCT và 2468/QĐ-BCT đến khi thông tư thay thế có hiệu lực (LuatVietnam). Thông tư 11 sẽ hết hiệu lực khi Thông tư 63 có hiệu lực. Tài liệu nội bộ soạn theo Thông tư 11 nên rà lại theo Thông tư 63.
Ai phải lập hồ sơ truy xuất nguồn gốc?
Mọi cơ sở trong phạm vi văn bản đều phải lập, kể cả cơ sở nhỏ. Điểm loại trừ được nêu rõ là hộ gia đình, cá nhân sản xuất để tự dùng, không đưa ra thị trường.
| Đối tượng | Có phải lập hồ sơ? | Ghi chú |
|---|---|---|
| Xưởng, doanh nghiệp sản xuất thực phẩm | Có | Lưu đủ thông tin sản phẩm, nguyên liệu, lô, khách nhận |
| Đại lý, cửa hàng, thương nhân phân phối | Có | Lưu thông tin nhận từ nhà sản xuất, hợp đồng, hóa đơn, chứng từ vận chuyển |
| Hộ sản xuất nhỏ lẻ để dùng tại chỗ | Không | Chỉ khi không bán ra thị trường |
| Hàng xuất khẩu | Theo nước nhập khẩu | Hàng xuất khẩu bán lại trong nước thì theo Thông tư 63 |
Thương nhân thường nghĩ chỉ nhà sản xuất mới phải giữ hồ sơ truy xuất nguồn gốc. Theo Thông tư 63, đại lý cũng phải giữ chứng từ giao dịch và vận chuyển. Đại lý còn phải phối hợp với nhà sản xuất khi truy xuất. Một cửa hàng chỉ bán lại vẫn cần một sổ nhập hàng có cột mã lô.
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc gồm những thông tin gì?
Nội dung bắt buộc của hồ sơ truy xuất nguồn gốc chia theo vai trò. Đây là phần cơ quan kiểm tra sẽ đối chiếu.
Cơ sở sản xuất (Thông tư 63/2026)
Phần sản phẩm gồm tên và ảnh sản phẩm, thương hiệu, số sê-ri, bao bì và vật liệu bao bì. Kèm theo là thành phần, hạn sử dụng, tiêu chuẩn áp dụng và thông tin lô. Hồ sơ còn ghi địa điểm, thời gian của các sự kiện theo dõi chính. Phần đối tác gồm khách hàng, nhà phân phối, đơn vị vận chuyển, kho, nhà cung cấp nguyên liệu và bao bì.
Thương nhân (Thông tư 63/2026)
Thương nhân lưu thông tin nhận từ nhà sản xuất. Kèm theo là hợp đồng, hóa đơn, chứng từ giao dịch và vận chuyển với đối tác. Hồ sơ cũng ghi địa điểm, thời gian các sự kiện chính.
Nông, lâm, thủy sản (Thông tư 17/2021)
Thông tư chia ba nhóm thông tin. Nhóm lô nhận vào gồm cơ sở cung cấp, thời gian, địa điểm giao nhận, tên, khối lượng, mã lô. Nhóm lô sản xuất ghi theo từng công đoạn. Nhóm lô giao đi gồm cơ sở nhận, thời gian, địa điểm, mã lô. Hàng nhập khẩu ghi thêm cơ sở sản xuất và nước xuất khẩu. Hình thức lưu là "phương tiện phù hợp, bảo đảm thuận tiện cho việc tra cứu". Giấy hay điện tử đều được.
Thông tin nào nằm ở chứng từ nào?
Bảng dưới gợi ý cách gom thông tin bắt buộc vào chứng từ cơ sở nhỏ thường có sẵn. Đây là cách sắp xếp gợi ý, không phải mẫu do văn bản ban hành.
| Thông tin cần có | Chứng từ thường dùng | Người giữ |
|---|---|---|
| Sản phẩm, thành phần, hạn dùng, tiêu chuẩn | Danh mục sản phẩm, hồ sơ tự công bố, nhãn | Chủ cơ sở |
| Lô nguyên liệu, bao bì nhận vào | Phiếu nhập, hóa đơn mua hàng | Thủ kho |
| Lô thành phẩm và nguyên liệu đã dùng | Phiếu sản xuất theo mẻ | Tổ trưởng sản xuất |
| Lô giao cho ai, vận chuyển thế nào | Phiếu xuất, hóa đơn bán, phiếu giao | Bán hàng, kế toán |
Nguyên tắc chung của các văn bản là "một bước trước, một bước sau", giải thích kỹ ở bài truy xuất một bước trước một bước sau. Về tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc, TCVN 12850:2019 là khung tự nguyện để thiết kế hồ sơ. Tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc không thay nghĩa vụ trong thông tư.
Thời hạn lưu và thời hạn nộp hồ sơ
Hai mốc của hồ sơ truy xuất nguồn gốc hay bị nhầm giữa các văn bản. Bảng dưới gom thời hạn lưu hồ sơ theo loại sản phẩm.
| Loại sản phẩm | Văn bản | Thời hạn lưu tối thiểu |
|---|---|---|
| Thực phẩm thuộc Bộ Công Thương có hạn dùng | Thông tư 63/2026 | 12 tháng kể từ ngày hết hạn |
| Thực phẩm thuộc Bộ Công Thương không phải ghi hạn | Thông tư 63/2026 | 60 tháng kể từ ngày sản xuất |
| Nông, lâm, thủy sản tươi sống, không có hạn dùng | Thông tư 17/2021 | 6 tháng kể từ ngày sản xuất |
| Nông, lâm, thủy sản đông lạnh, chế biến, không có hạn dùng | Thông tư 17/2021 | 2 năm kể từ ngày sản xuất |
| Nông, lâm, thủy sản có hạn dùng | Thông tư 17/2021 | 12 tháng kể từ ngày hết hạn của lô |
Thông tư 63 yêu cầu cung cấp hồ sơ "trong vòng 24 giờ kể từ khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu". Hồ sơ phải an toàn, bảo mật, không bị thay đổi, sai lệch. Với cơ sở nhỏ, 24 giờ nghĩa là hồ sơ phải tra được theo số lô ngay. Không thể lục sổ nhiều ngày.
Ví dụ tính thời hạn lưu hồ sơ
Đây là ví dụ minh họa. Một hộp bánh thuộc Bộ Công Thương có hạn dùng 9 tháng, sản xuất ngày 5/10/2026. Hạn dùng rơi vào tháng 7/2027. Cộng thêm 12 tháng, hồ sơ truy xuất nguồn gốc của lô này phải giữ ít nhất tới tháng 7/2028. Tức là khoảng 21 tháng tính từ ngày sản xuất.
Cách làm gọn là ghi thời hạn lưu hồ sơ theo hạn dùng dài nhất trong danh mục. Ghi mốc đó ở trang đầu sổ. Người giữ sổ không phải tính lại cho từng lô.
Lưu hồ sơ bằng giấy hay điện tử?
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc lưu cách nào cũng được. Điều kiện là tra nhanh theo lô và không bị sửa đè.

| Tiêu chí | Sổ giấy | Bảng tính hoặc phần mềm |
|---|---|---|
| Tra theo mã lô | Chậm nếu không sắp theo lô | Lọc theo mã lô trong vài giây |
| Chống sửa đè | Đánh số trang, gạch một nét, ký bên cạnh | Khóa dòng đã ghi, giữ lịch sử phiên bản |
| Rủi ro mất dữ liệu | Ẩm, cháy, thất lạc | Hỏng máy, mất tài khoản |
| Cách phòng | Chụp ảnh trang sổ cuối tuần | Sao lưu hằng tuần ra nơi khác |
Chứng từ gốc của hồ sơ truy xuất nguồn gốc như hóa đơn, giấy chứng nhận, phiếu kiểm nghiệm nên kẹp hoặc đặt tên file theo mã lô. Khi đoàn kiểm tra hỏi một lô, người giữ sổ mở đúng một tập là đủ.
Vi phạm quy định hồ sơ bị xử lý thế nào?
Các nguồn đã đọc về Thông tư 63 không nêu mức phạt riêng cho hồ sơ truy xuất nguồn gốc. Mức phạt tiền theo nghị định xử phạt hành chính về an toàn thực phẩm đang áp dụng. Khung pháp lý an toàn thực phẩm năm 2026 có nhiều thay đổi. Vì vậy nên hỏi cơ quan quản lý an toàn thực phẩm của tỉnh trước khi trích một con số cụ thể.
Với hàng thuộc Thông tư 31/2026/TT-BCT, hậu quả đã được nêu rõ. Mã có thể bị tạm dừng và xác nhận hiển thị có thể bị hủy nếu thông tin sai hoặc không cập nhật (Bộ Công Thương). Rủi ro lớn hơn tiền phạt là phải thu hồi cả kho khi không khoanh được lô lỗi.

Các bước tuân thủ trước 15/11/2026
Năm bước dưới đây giúp rà hồ sơ truy xuất nguồn gốc, từ xác định văn bản tới chạy thử. Cơ sở nhỏ có thể làm xong trong vài buổi.

Bước 1: Xác định văn bản áp dụng
Xem sản phẩm thuộc Bộ Công Thương hay Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Không rõ thì hỏi cơ quan an toàn thực phẩm của tỉnh. Hàng thuộc danh mục rủi ro cao cần đọc thêm bài thông tư truy xuất nguồn gốc.
Bước 2: Xác định vai trò
Cơ sở là nhà sản xuất, thương nhân hay cả hai. Xưởng vừa làm vừa nhập hàng về bán lại thì giữ cả hai bộ thông tin.
Bước 3: Đối chiếu sổ sách hiện có
So sổ đang dùng với danh sách thông tin bắt buộc của hồ sơ truy xuất nguồn gốc ở trên. Cột nào thiếu thì bổ sung, thường là cột mã lô nhà cung cấp và mã lô giao đi.
Bước 4: Đặt thời hạn lưu hồ sơ
Chọn mốc theo bảng thời hạn, ghi vào quy định nội bộ. Giao một người chịu trách nhiệm giữ và hủy đúng hạn.
Bước 5: Thử tra một lô
Chọn ngẫu nhiên một lô đã bán, bấm giờ tra ngược và tra xuôi. Nếu không kịp 24 giờ, sửa cách sắp xếp hồ sơ truy xuất nguồn gốc trước ngày 15/11/2026.
- [ ] Đã xác định sản phẩm thuộc bộ nào và văn bản nào áp dụng.
- [ ] Đã xác định vai trò: nhà sản xuất, thương nhân hay cả hai.
- [ ] Đã bổ sung cột thiếu so với danh sách thông tin bắt buộc.
- [ ] Đã ghi thời hạn lưu hồ sơ vào quy định nội bộ.
- [ ] Đã thử tra một lô và ghi thời gian thực tế.
Đọc tiếp trong nhóm hồ sơ truy xuất
Bài này trả lời câu hỏi hồ sơ truy xuất nguồn gốc phải ghi gì và giữ bao lâu. Các bài cùng nhóm đi tiếp từng phần việc.
- Bảy bước dựng sổ từ đầu cho xưởng nhỏ: cách làm hồ sơ truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
- Năm tờ, cột cần có và ví dụ đã điền: mẫu hồ sơ truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
- Chín lỗi làm đứt mã lô và cách sửa: lỗi thường gặp khi hồ sơ truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
- Nguyên tắc gốc của mọi văn bản: truy xuất một bước trước một bước sau.
ZoneQR: tem truy xuất cho từng sản phẩm
Giải pháp ZoneQR của ZoneTech làm tem QR chống giả, truy xuất nguồn gốc và QR dẫn khách về Zalo OA. ZoneQR có gói hỗ trợ tuân thủ Thông tư 31/2026/TT-BCT. Bạn có thể quét thử tem mẫu trước khi quyết định.
Nếu đang rà hồ sơ truy xuất nguồn gốc trước mốc 15/11/2026, hãy mang theo mẫu sổ đang dùng. Gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886 để nhận tư vấn gói tuân thủ. Bạn có thể xem trang giới thiệu ZoneTech hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.

Câu hỏi thường gặp về hồ sơ truy xuất nguồn gốc
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc lưu bằng giấy được không?
Được. Thông tư 17/2021 chỉ yêu cầu lưu bằng phương tiện phù hợp, thuận tiện tra cứu. Thông tư 63/2026 yêu cầu hồ sơ an toàn, không bị sửa và nộp được trong 24 giờ. Vì vậy sổ giấy phải sắp theo số lô.
Cửa hàng chỉ bán lại thực phẩm có phải giữ hồ sơ không?
Có. Thương nhân phải giữ thông tin nhận từ nhà sản xuất, hóa đơn, hợp đồng, chứng từ vận chuyển. Khi nhà sản xuất truy xuất lô lỗi, cửa hàng phải phối hợp.
Thông tư 11/2026/TT-BCT còn áp dụng không?
Thông tư 11 bị tạm ngưng từ 15/4/2026 theo các Quyết định 906, 1611, 2468/QĐ-BCT. Thông tư này hết hiệu lực khi Thông tư 63/2026/TT-BCT có hiệu lực ngày 15/11/2026.
Có mẫu hồ sơ truy xuất do nhà nước ban hành không?
Các văn bản đã đọc quy định thông tin hồ sơ truy xuất nguồn gốc phải có, không ban hành một mẫu sổ cố định. Cơ sở tự thiết kế, miễn đủ thông tin và tra được theo lô.
Thời hạn lưu hồ sơ tính từ ngày nào?
Thực phẩm có hạn dùng thuộc Bộ Công Thương tính từ ngày hết hạn của lô. Sản phẩm không phải ghi hạn tính từ ngày sản xuất. Nông, lâm, thủy sản theo các mốc riêng của Thông tư 17/2021.
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc có phải nộp định kỳ không?
Các nguồn đã đọc chỉ nêu nghĩa vụ cung cấp khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, trong 24 giờ. Hàng thuộc Thông tư 31/2026 thì có thêm việc khai dữ liệu trên VeriGoods.
Nông sản cần thêm giấy tờ gì ngoài sổ lô?
Nông sản thường cần thêm mã số vùng trồng và nhật ký sản xuất. Mã số vùng trồng nộp tại UBND cấp xã theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Cập nhật lần cuối: 28/10/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận