Tem truy xuất nguồn gốc: quy định 2026, tích xanh và cách làm tem

Tem truy xuất nguồn gốc là tem trên sản phẩm, thường mang mã QR, quét vào thấy ai làm, lô nào, sản xuất khi nào. Từ 01/07/2026, hàng rủi ro cao thuộc phạm vi Bộ Công Thương phải đi vào lộ trình truy xuất qua hệ thống VeriGoods; hàng khác làm tự nguyện và được gắn "tích xanh". Bài này dành cho cơ sở sản xuất, HTX làm tem lần đầu. Bức tranh chung về truy xuất nguồn gốc sản phẩm có ở bài cụm.

Tóm tắt nhanh

• Tem truy xuất gắn sản phẩm với dữ liệu lô: tên hàng, xuất xứ, đơn vị sản xuất, số lô, hạn dùng, tiêu chuẩn áp dụng.
• Thông tư 31/2026/TT-BCT có hiệu lực 01/07/2026; từ 01/01/2027 hàng thuộc diện bắt buộc phải hoàn tất truy xuất trước khi lưu thông.
• Hàng ngoài diện bắt buộc có thể tham gia tự nguyện và dùng tích xanh trên bao bì, tài liệu, sàn thương mại điện tử khi còn hiệu lực.
• Nên làm tem theo lô ngay từ đầu; một mã dùng chung cho mọi lô thì không truy được gì.

Tem truy xuất nguồn gốc là gì

Đó là vật mang dữ liệu (thường là mã QR) dẫn tới hồ sơ của đúng lô hàng, cập nhật được theo lô.

Tem truy xuất nguồn gốc sản phẩm chứa những thông tin gì

Theo Tạp chí Công Thương, dữ liệu doanh nghiệp phải khai cho hàng thuộc Thông tư 31/2026/TT-BCT gồm:

Nhóm	Thông tin
Sản phẩm	Tên, xuất xứ, hình ảnh, nhãn hiệu
Đơn vị	Tổ chức sản xuất, kinh doanh; với hàng nhập khẩu là đơn vị nhập khẩu và nhà phân phối chính thức (nếu có)
Lô hàng	Số lô sản xuất, hạn sử dụng
Chất lượng	Tiêu chuẩn áp dụng

Nông sản, thực phẩm thường thêm vùng trồng, ngày thu hái, chứng nhận. Người mua biết mình đang cầm gì; chủ hàng có bằng chứng khi bị nhái hoặc khi đại lý, sàn hỏi giấy tờ.

Tem truy xuất, tem chống giả và mã vạch khác nhau thế nào

Mã vạch cho biết đây là sản phẩm gì, tem truy xuất cho biết lô này từ đâu, tem chống giả cho biết món hàng có phải hàng thật.

Loại	Trả lời câu hỏi	Gắn theo	Ghi chú
Mã vạch GS1 (EAN-13)	Sản phẩm gì, của doanh nghiệp nào	Mẫu sản phẩm	Dùng tính tiền, không đổi theo lô
Tem truy xuất nguồn gốc	Lô nào, sản xuất ở đâu, khi nào	Lô hoặc từng sản phẩm	Dữ liệu cập nhật theo lô
Tem chống giả	Hàng thật hay giả	Từng sản phẩm	Mã riêng, lớp cào, cảnh báo quét lặp

Một tem có thể làm cả hai việc truy xuất và chống giả nếu mỗi sản phẩm có mã riêng; cách chọn loại tem này ở bài tem QR code. Tem truy xuất theo lô thì vẫn bị chụp lại được; cách đọc dữ liệu quét để phát hiện sao chép nằm ở bài quét mã QR sản phẩm.

Quy định về tem truy xuất nguồn gốc năm 2026

Có hai lớp: Thông tư 31/2026/TT-BCT cho hàng thuộc phạm vi Bộ Công Thương và tiêu chuẩn về mã truy vết, vật mang dữ liệu. Phần dưới chỉ nói phần liên quan tới tem; toàn bộ thông tư có ở bài thông tư truy xuất nguồn gốc.

Thông tư 31/2026/TT-BCT: hàng rủi ro cao bắt buộc

Thông tư 31/2026/TT-BCT ban hành 11/06/2026, hiệu lực 01/07/2026. Dữ liệu khai trên VeriGoods hoặc hệ thống nội bộ kết nối với VeriGoods. Lộ trình theo VCCI:

Mốc	Việc phải làm
Từ 01/07/2026	Đăng ký tài khoản, nhận mã định danh, xác thực thông tin sản phẩm
Từ 01/01/2027	Hoàn tất truy xuất trước khi đưa hàng thuộc diện bắt buộc ra thị trường
Doanh nghiệp bắt đầu hoạt động sau 01/01/2027	Áp dụng ngay từ khi hoạt động

Hãy đối chiếu mặt hàng của mình với danh mục hàng rủi ro cao trong văn bản gốc. Diễn giải chi tiết cho từng nhóm có ở bài quy định về tem truy xuất nguồn gốc.

Tiêu chuẩn mã truy vết và vật mang dữ liệu

Thông tư 02/2024/TT-BKHCN về quản lý truy xuất nguồn gốc (hiệu lực 01/06/2024) dẫn hai tiêu chuẩn: TCVN 13274:2020 hướng dẫn định dạng mã dùng trong truy vết và TCVN 13275:2020 về định dạng vật mang dữ liệu (LuatVietnam). Năm 2026 các tỉnh vẫn dẫn thông tư này làm căn cứ (UBND Đồng Nai). Khi chọn đơn vị làm tem, hỏi rõ mã có theo hai tiêu chuẩn này không.

Hàng ngoài diện bắt buộc

Nhóm hàng không bắt buộc được khuyến khích tham gia tự nguyện. Với nông sản, việc truy xuất còn gắn với mã số vùng trồng: theo Nghị quyết 36/2026/NQ-CP, nếu không xuất khẩu sang thị trường yêu cầu mã, UBND cấp xã cấp mã trong không quá 3 ngày làm việc, hậu kiểm trong 3 tháng (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Tích xanh truy xuất nguồn gốc là gì và dùng ở đâu

Tích xanh là dấu ghi nhận dành cho doanh nghiệp tham gia truy xuất tự nguyện theo Thông tư 31/2026/TT-BCT. Các nguồn đã mở chỉ gắn tích xanh với việc tham gia hệ thống, không nêu thủ tục cấp riêng.

Theo VCCI và Tạp chí Công Thương, tích xanh được dùng trên sản phẩm, bao bì, tài liệu giới thiệu và sàn thương mại điện tử khi ghi nhận còn hiệu lực.

Bộ Công Thương có thể tạm dừng mã khi có dấu hiệu vi phạm, và hủy hiển thị khi thông tin sai, không trung thực hoặc không được cập nhật. Người mua tra cứu miễn phí và có thể phản ánh thông tin sai, nên chỉ in tích xanh khi dữ liệu từng lô được cập nhật đều. Cách đăng ký và khai báo nằm ở bài VeriGoods.

Cách làm tem truy xuất nguồn gốc từng bước

Làm dữ liệu trước, in tem sau.

Chuẩn hóa dữ liệu lô

Quy ước cách đặt số lô (ví dụ ngày sản xuất cộng số ca), ghi đủ các trường ở bảng đầu bài, giữ ảnh và chứng nhận một chỗ.

Chọn nền tảng: VeriGoods hoặc hệ thống riêng

Hàng thuộc diện bắt buộc khai trực tiếp trên VeriGoods hoặc qua hệ thống nội bộ có kết nối. Hàng tự nguyện có thể dùng hệ thống riêng, nhưng tích xanh gắn với việc tham gia hệ thống của Bộ, trực tiếp hoặc qua kết nối.

Thiết kế, in và dán tem

Mã đủ lớn, đủ tương phản, đặt ở mặt phẳng; có số lô in rõ cạnh mã để tra tay khi không quét được. Chất liệu tem chịu được ẩm nếu hàng để kho lạnh. Lựa chọn chất liệu và cách in có ở bài in tem truy xuất nguồn gốc.

Kiểm tra quét trước khi xuất hàng

Lấy ngẫu nhiên vài tem mỗi lô, quét bằng hai ba loại điện thoại, đối chiếu thông tin hiện ra với lô thật. Hướng dẫn đầy đủ từng bước có trong bài cách làm tem truy xuất nguồn gốc.

Chi phí và thời gian làm tem cho cơ sở nhỏ

Chi phí gồm ba phần: công chuẩn hóa dữ liệu, phí phần mềm hoặc nền tảng, tiền in tem. Các nguồn chính thức đã mở chưa công bố phí với doanh nghiệp trên VeriGoods, nên bảng dưới so sánh tương đối.

Hạng mục	Tem theo lô	Tem riêng từng sản phẩm
Chuẩn hóa dữ liệu	Làm một lần, cập nhật mỗi lô	Như bên trái, thêm danh sách mã
Phần mềm	Nền tảng truy xuất	Thêm quản lý mã, theo dõi lượt quét
In tem	In cùng bao bì hoặc tem dán	In biến đổi dữ liệu, đắt hơn
Thời gian chuẩn bị	Ngắn nếu dữ liệu đã đủ	Dài hơn do phải phát hành, quản lý mã

Thời gian phụ thuộc dữ liệu nhiều hơn in ấn: cơ sở đã ghi sổ lô đều làm nhanh hơn cơ sở phải gom giấy tờ từ đầu.

Ví dụ: HTX chè gắn tem theo lô thu hái

Ví dụ giả định: một HTX chè ở Thái Nguyên có giấy chứng nhận VietGAP cho chè búp tươi, bán qua đại lý và sàn thương mại điện tử, muốn gắn tem truy xuất cho chè khô.

Bước	Việc HTX làm
Mã số vùng trồng	Nộp hồ sơ cho UBND xã; bán trong nước nên được cấp trong không quá 3 ngày làm việc
Số lô	Mỗi đợt hái một số lô, gồm ngày hái và đội hái
Dữ liệu lô	Vùng trồng, ngày hái, ngày sao, chứng nhận VietGAP, hạn dùng
Tem	Tem QR theo lô dán trên túi, số lô in cạnh mã

Khi một đại lý báo khách phàn nàn, HTX đọc số lô trên túi là biết đợt hái, đội hái và ngày sao, khoanh vùng được lô có vấn đề thay vì thu hồi cả kho.

Lỗi thường gặp khi làm tem truy xuất nguồn gốc và checklist kiểm tra

Lỗi hay gặp nhất là tem dẫn tới trang đã chết; trang đích phải sống lâu hơn hạn dùng sản phẩm.

Các lỗi khác: một mã QR dùng chung cho mọi lô; dữ liệu không cập nhật khi đổi nguyên liệu, đổi bao bì; in tích xanh khi chưa tham gia hoặc đã bị hủy hiển thị; tem in trên màng bóng, mặt cong khó quét. Phân tích từng lỗi có ở bài lỗi thường gặp khi tem truy xuất nguồn gốc.

Checklist trước khi xuất lô đầu tiên:

• [ ] Đã đối chiếu mặt hàng với danh mục bắt buộc của Thông tư 31/2026/TT-BCT.
• [ ] Mỗi lô có số lô và đủ dữ liệu: tên, xuất xứ, đơn vị, số lô, hạn dùng, tiêu chuẩn.
• [ ] Trang đích nằm trên tên miền hoặc hệ thống còn hoạt động ít nhất hết hạn dùng.
• [ ] Quét thử bằng nhiều điện thoại, thông tin khớp lô thật.
• [ ] Chỉ in tích xanh khi đã tham gia và ghi nhận còn hiệu lực.
• [ ] Có người phụ trách cập nhật dữ liệu mỗi lô.

Zonetech hỗ trợ gì?

ZoneQR của Zonetech gồm tem QR chống giả, truy xuất nguồn gốc, QR dẫn về Zalo OA và gói hỗ trợ tuân thủ Thông tư 31/2026/TT-BCT (VeriGoods), xem trang quét mã vạch truy xuất nguồn gốc. Cần trao đổi về tem cho sản phẩm của mình và gói tuân thủ, gọi 0828.229.666 hoặc 0976.179.886.

Câu hỏi thường gặp

Tem truy xuất nguồn gốc có bắt buộc không?

Bắt buộc với hàng rủi ro cao thuộc phạm vi Bộ Công Thương theo lộ trình của Thông tư 31/2026/TT-BCT, hoàn tất từ 01/01/2027. Hàng khác làm tự nguyện, trừ khi quy định chuyên ngành khác yêu cầu.

Tích xanh có phải xin cấp riêng không?

Các nguồn đã mở không nêu thủ tục riêng: tích xanh dành cho doanh nghiệp tham gia truy xuất tự nguyện trên hệ thống của Bộ Công Thương, và có thể bị hủy nếu dữ liệu sai.

Một mã QR dùng chung cho mọi lô được không?

Không nên: không truy được lô nào và không đáp ứng yêu cầu khai số lô. Tối thiểu mỗi lô một mã.

Tem truy xuất nguồn gốc có chống được hàng giả không?

Chỉ một phần. Tem theo lô vẫn bị chụp lại được; muốn chống giả cần mã riêng từng sản phẩm và theo dõi lượt quét.

Hộ kinh doanh có làm tem truy xuất nguồn gốc được không?

Được, nếu chuẩn hóa được dữ liệu lô. Hộ kinh doanh bán hàng thuộc diện bắt buộc cần đối chiếu đối tượng áp dụng trong văn bản gốc của thông tư.

Dữ liệu trên tem cần cập nhật khi nào?

Mỗi lô mới, và mỗi khi đổi nguyên liệu, quy cách, bao bì hay chứng nhận. Không cập nhật dữ liệu là một trong các lý do bị hủy hiển thị.

---

Đọc tiếp: chi tiết về tiêu chuẩn TCVN về truy xuất cho hàng thực phẩm.

Cập nhật lần cuối: 13/10/2026.