Truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến: quy định 2026 và các bước tuân thủ
Truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến đòi hỏi cơ sở ghi được mỗi lô thành phẩm làm từ lô nguyên liệu nào và đã giao cho ai. Hồ sơ phải lưu ít nhất 12 tháng sau hạn dùng. Với hàng thuộc Bộ Công Thương, cơ sở còn phải nộp được hồ sơ trong 24 giờ khi có yêu cầu. Bài này gom các văn bản đang áp dụng năm 2026 cho thực phẩm chế biến. Cách ghi sổ theo lô có ở bài truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Tóm tắt nhanh
- Nghĩa vụ gốc nằm ở Điều 54 Luật An toàn thực phẩm. Cơ sở phải xác định lô không an toàn, yêu cầu đại lý báo tồn, báo cáo kế hoạch thu hồi.
- Thực phẩm ngành nông nghiệp theo Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT. Thực phẩm thuộc Bộ Công Thương theo Thông tư 63/2026/TT-BCT từ 15/11/2026.
- Hàng rủi ro cao thuộc Bộ Công Thương còn phải truy xuất trên VeriGoods trước khi bán, từ 1/1/2027.
- Nghị định 46/2026/NĐ-CP đang tạm ngưng. Nghị định 15/2018/NĐ-CP vẫn áp dụng.
- Trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến, phiếu sản xuất theo lô là chỗ nối nguyên liệu với thành phẩm.
Mục lục
Truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến là gì?
Đây là khả năng lần lại đường đi của một lô hàng đã qua chế biến. Truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến là việc lần từ mã lô trên bao bì về các lô nguyên liệu đã dùng, và lần xuôi tới những nơi đã nhận lô đó. Nông sản tươi thường đi một mạch từ vùng trồng tới người mua. Hàng chế biến thì ghép nhiều lô vào một lô ra.
Ba khái niệm dưới đây dùng xuyên suốt bài.
- Lô sản xuất là lượng thành phẩm làm ra trong cùng một mẻ hoặc một ca, cùng điều kiện, mang chung một mã.
- Mã nhận diện lô là chuỗi ký tự in trên bao bì và ghi trong sổ, để nối hàng thật với giấy tờ.
- Hồ sơ truy xuất là bộ sổ, phiếu và chứng từ cho phép trả lời lô này từ đâu tới và đã đi đâu.
Một mẻ giò có thể dùng thịt hai lô, gia vị ba lô, thêm lá gói và túi. Khi một gói gia vị có vấn đề, không ai biết mẻ nào đã dùng nếu thiếu liên kết. Vì vậy truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến khó hơn nông sản tươi ở đúng khâu sản xuất.
Văn bản nào áp dụng cho truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến?
Truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến chịu một luật chung và thông tư của bộ quản lý sản phẩm. Bảng dưới gom các văn bản còn áp dụng tại ngày 13/10/2026.
| Văn bản | Áp dụng cho | Hiệu lực | Yêu cầu chính |
|---|---|---|---|
| Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12, Điều 54 | Mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm | Đang áp dụng | Truy xuất khi phát hiện hàng không an toàn hoặc khi cơ quan yêu cầu |
| Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT | Thực phẩm thuộc ngành nông nghiệp | Từ 2/2/2022 | Một bước trước, một bước sau; thông tin tối thiểu từng lô; thời hạn lưu |
| Thông tư 63/2026/TT-BCT (thay Thông tư 11/2026/TT-BCT) | Thực phẩm thuộc Bộ Công Thương | Từ 15/11/2026 | Lưu hồ sơ truy xuất, nộp trong 24 giờ khi được yêu cầu |
| Thông tư 31/2026/TT-BCT | Hàng rủi ro cao thuộc Bộ Công Thương | Từ 1/7/2026, hoàn tất từ 1/1/2027 | Khai dữ liệu lô trên VeriGoods trước khi bán |
| Nghị định 15/2018/NĐ-CP | Hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm | Tiếp tục áp dụng | Nghị định 46/2026/NĐ-CP thay thế đang bị tạm ngưng |

Về nghị định: Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 6/4/2026 tạm ngưng Nghị định 46/2026/NĐ-CP cho tới khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi có hiệu lực. Vì vậy Nghị định 15/2018/NĐ-CP vẫn được dùng (Báo Nhân Dân).
Về Thông tư 63/2026/TT-BCT: thông tư ban hành 30/9/2026, hiệu lực 15/11/2026, thay Thông tư 11/2026/TT-BCT ngày 27/2/2026 (Trung tâm WTO và Hội nhập). Cổng thông tin tỉnh Hà Tĩnh cũng đăng cùng các mốc này.
Toàn văn Thông tư 31/2026/TT-BCT đăng trên Cổng thông tin Bộ Công Thương. Hãy đọc danh mục hàng rủi ro cao trong văn bản này trước khi kết luận.
Ai phải tuân thủ và thuộc bộ nào quản lý?
Mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh đều có nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến theo Điều 54. Câu hỏi thực tế là sản phẩm của bạn thuộc bộ nào, vì thời hạn lưu và cách nộp hồ sơ khác nhau.
Phân công bộ quản lý theo nhóm sản phẩm nằm trong Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Với sản phẩm dễ nhầm như ruốc, giò chả, nước chấm, hãy hỏi cơ quan an toàn thực phẩm nơi cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện. Cũng có thể hỏi nơi bạn tự công bố sản phẩm.
Thông tư 17/2021 có loại trừ hộ sản xuất nhỏ lẻ làm ra sản phẩm để dùng tại chỗ, không đưa ra thị trường (bản PDF tại Cục Bảo vệ thực vật, Điều 2). Xưởng hộ gia đình đã bán cho đại lý hoặc bán online thì không thuộc diện loại trừ này.
Ba câu hỏi giúp xác định nhanh nghĩa vụ truy xuất của cơ sở.
- Sản phẩm có bán ra thị trường không, kể cả bán online.
- Sản phẩm thuộc bộ nào quản lý.
- Sản phẩm có thuộc danh mục rủi ro cao của Thông tư 31/2026/TT-BCT không.
Hồ sơ phải lưu khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến
Hồ sơ phải nối được ba điểm. Đó là lô nguyên liệu nhận vào, lô sản xuất và lô thành phẩm giao đi.

Điều 6 Thông tư 17/2021 yêu cầu ghi thông tin cho mỗi lô hàng nhận, lô sản xuất ở từng công đoạn và lô hàng giao. Thông tin gồm bên cung cấp, bên nhận, thời gian, địa điểm, tên hàng, số lượng và mã nhận diện lô. Cách dựng từng sổ có ở bài biểu mẫu truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Bảng dưới chuyển yêu cầu đó thành giấy tờ cụ thể.
| Điểm nối | Giấy tờ | Phải có mã lô nào |
|---|---|---|
| Nhận nguyên liệu, bao bì | Sổ nhập, hóa đơn hoặc bảng kê mua hàng | Mã lô bên bán (nếu có) và mã lô nội bộ |
| Sản xuất | Phiếu sản xuất cho từng mẻ | Mã lô thành phẩm và mọi mã lô nguyên liệu đã dùng |
| Giao thành phẩm | Sổ xuất, phiếu giao, danh sách đơn online | Mã lô thành phẩm |

Thời hạn lưu hồ sơ truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến khác nhau theo văn bản.
| Văn bản | Hàng có hạn dùng | Hàng không phải ghi hạn |
|---|---|---|
| Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT | Ít nhất 12 tháng sau hạn dùng | 6 tháng với hàng tươi sống; 2 năm với hàng đông lạnh, chế biến |
| Thông tư 63/2026/TT-BCT | Ít nhất 12 tháng sau hạn dùng | 60 tháng kể từ ngày sản xuất |
Với hàng rủi ro cao thuộc Bộ Công Thương, dữ liệu khai trên VeriGoods có năm trường. Đó là tên sản phẩm, nơi sản xuất, số lô sản xuất, hạn sử dụng và tiêu chuẩn chất lượng áp dụng (Tạp chí Công Thương). Danh mục hàng cụ thể nằm trong toàn văn Thông tư 31/2026/TT-BCT.
Khi có yêu cầu truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến, cơ sở phải làm gì?
Điều 54 Luật An toàn thực phẩm yêu cầu cơ sở xác định và thông báo lô không an toàn. Cơ sở yêu cầu đại lý báo số lượng lô, số tồn thực tế và số đang lưu thông trên thị trường. Sau đó cơ sở báo cáo kế hoạch thu hồi cho cơ quan có thẩm quyền.
Thông tư 63/2026/TT-BCT thêm mốc thời gian: cơ sở phải cung cấp được hồ sơ truy xuất trong vòng 24 giờ khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Với cơ sở sản xuất, trình tự gồm xác định lô bị ảnh hưởng, rà hồ sơ sản xuất và xác minh với nhà cung cấp. Tiếp theo là thông báo khẩn cho nơi phân phối, tổng hợp số bán và tồn, xác định nguyên nhân và báo cáo.
Bảng dưới chia 24 giờ theo cách minh họa, không phải quy định. Mỗi việc cần một cuốn sổ sẵn trong tay.
| Khoảng thời gian (minh họa) | Việc | Sổ cần mở |
|---|---|---|
| Giờ đầu tiên | Xác định mã lô bị ảnh hưởng, giữ hàng còn trong kho | Sổ xuất, nhãn trên bao bì |
| Vài giờ tiếp theo | Truy ngược về các lô nguyên liệu, gọi nhà cung cấp xác minh | Phiếu sản xuất, sổ nhập |
| Trong ngày | Báo nơi phân phối, tổng hợp số đã bán, còn tồn | Sổ xuất, sổ hàng trả về |
| Trước mốc 24 giờ | Gom hồ sơ, viết báo cáo nguyên nhân và hướng xử lý | Toàn bộ bộ sổ của lô |
Hồ sơ truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến để rải rác ở nhiều nơi thì khó kịp 24 giờ. Trình tự từng bước có ở bài quy trình truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Nếu phải thu hồi, xem bài thu hồi sản phẩm theo lô.
Vi phạm quy định truy xuất bị xử lý thế nào?
Luật An toàn thực phẩm cấm sản xuất, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ (Điều 5). Cơ sở không chứng minh được nguồn gốc lô hàng có thể bị xử phạt hành chính và buộc thu hồi, tiêu hủy hàng.
Mức phạt cụ thể nằm trong nghị định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm. Khi cần con số chính xác cho trường hợp của mình, hãy hỏi cơ quan an toàn thực phẩm địa phương hoặc luật sư.
Không làm truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến theo lô thì khi một lô có vấn đề, cơ sở thường phải thu hồi cả mặt hàng.
Các bước tuân thủ truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến cho cơ sở nhỏ
Sáu bước dưới đây đưa cơ sở tới chỗ nộp được hồ sơ trong 24 giờ.

- Xác định bộ quản lý sản phẩm và văn bản áp dụng (bảng ở đầu bài).
- Đặt quy tắc mã lô chung cho nguyên liệu và thành phẩm, in mã lô lên bao bì.
- Dựng ba sổ: nhập nguyên liệu, phiếu sản xuất theo lô, xuất hàng theo lô.
- Đặt thời hạn lưu theo văn bản áp dụng, cất hồ sơ một chỗ.
- Nếu hàng thuộc diện rủi ro cao của Bộ Công Thương, đăng ký tài khoản và khai lô trên VeriGoods trước 1/1/2027.
- Thử truy xuất mỗi tháng một lô, bấm giờ.
Ví dụ giả định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến: xưởng tương ớt có lô TO-1010-01 gồm 600 chai. Khi thử truy xuất, chủ xưởng đọc mã lô trên chai. Mở phiếu sản xuất, chủ xưởng thấy ớt và tỏi đã dùng thuộc lô nào. Mở sổ xuất, chủ xưởng thấy lô đã giao cho hai đại lý và đơn online. Làm xong trong một buổi thì xưởng còn dư thời gian viết báo cáo.
Checklist trước kỳ kiểm tra.
- [ ] Biết sản phẩm thuộc bộ nào quản lý.
- [ ] Mọi phiếu sản xuất ghi mã lô nguyên liệu đã dùng.
- [ ] Mã lô trên bao bì khớp phiếu sản xuất.
- [ ] Hồ sơ lưu đủ thời hạn, để cùng một nơi.
- [ ] Đã thử truy một lô trong 24 giờ.
Điểm dễ đứt khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến theo loại hàng
Mỗi loại hàng có một chỗ hay làm đứt chuỗi. Các sản phẩm trong bảng chỉ là ví dụ minh họa, không phải danh mục pháp lý.
| Loại hàng (ví dụ) | Điểm dễ đứt | Cách ghi |
|---|---|---|
| Giò chả, ruốc, xúc xích | Thịt nhập mỗi sáng, trộn hai ngày vào một mẻ | Ghi cả hai mã lô thịt vào phiếu sản xuất |
| Tương ớt, nước chấm, sốt | Gia vị nhập theo đợt, dùng nhiều tuần | Dán mã lô lên từng bao gia vị, ghi khi mở bao mới |
| Đồ uống đóng chai | Chai, nắp, nhãn nhập riêng, thay lô giữa ca | Coi bao bì tiếp xúc như nguyên liệu, ghi lô chai và nắp |
Hàng lỗi đem làm lại phải ghi như nguyên liệu của lô mới. Đơn online phải ghi mã lô hoặc ít nhất ngày xuất. Các lỗi này có ở bài lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm.

Đọc tiếp trong nhóm truy xuất thực phẩm
Mỗi bài dưới đây đi sâu một phần của truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến.
- Giấy tờ chứng minh nguồn gốc: nguồn gốc thực phẩm.
- Chọn sổ, phần mềm hay tem QR: nên chọn truy xuất nguồn gốc thực phẩm nào.
- Năm bước dựng hệ thống: quy trình truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
- Bốn mẫu sổ đã điền: biểu mẫu truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
- Văn bản cho mọi nhóm thực phẩm: quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Người bán lại thực phẩm bảo vệ sức khỏe cần giữ giấy tờ gì có ở bài nguồn gốc thực phẩm chức năng.
ZoneQR: tem truy xuất cho từng sản phẩm
Giải pháp ZoneQR của ZoneTech làm tem QR chống giả, truy xuất nguồn gốc và QR dẫn khách về Zalo OA. ZoneQR có gói hỗ trợ tuân thủ Thông tư 31/2026/TT-BCT. Bạn có thể quét thử tem mẫu trước khi quyết định.
Nếu đang chuẩn bị hồ sơ truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến trước mốc 15/11/2026, hãy mang theo mẫu sổ đang dùng. Gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886 để nhận tư vấn gói tuân thủ. Bạn có thể xem trang giới thiệu ZoneTech hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.

Câu hỏi thường gặp về truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến
Xưởng chế biến hộ gia đình có phải làm truy xuất nguồn gốc không?
Có, nếu sản phẩm được bán ra thị trường. Thông tư 17/2021 chỉ loại trừ hộ nhỏ lẻ làm để dùng tại chỗ. Điều 54 Luật An toàn thực phẩm áp dụng cho mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Thông tư 63/2026/TT-BCT có hiệu lực từ khi nào?
Từ 15/11/2026, thay Thông tư 11/2026/TT-BCT. Thông tư yêu cầu lưu hồ sơ ít nhất 12 tháng sau hạn dùng. Với hàng không phải ghi hạn, thời hạn là 60 tháng từ ngày sản xuất.
Truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến có phải khai trên VeriGoods không?
Chỉ bắt buộc với hàng thuộc danh mục rủi ro cao của Bộ Công Thương theo Thông tư 31/2026/TT-BCT, từ 1/1/2027. Hàng khác có thể tham gia tự nguyện để được gắn tích xanh.
Sổ giấy có dùng được cho truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến không?
Có. Các văn bản đã dẫn không bắt buộc phần mềm. Sổ giấy dùng được nếu ghi đủ trường, lưu đủ hạn và tra nhanh.
Truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến khác nông sản tươi ở điểm nào?
Khác ở khâu sản xuất. Hàng chế biến ghép nhiều lô nguyên liệu vào một lô thành phẩm. Vì vậy cần phiếu sản xuất cho từng mẻ để nối các lô với nhau.
Một mẻ dùng nguyên liệu của hai nhà cung cấp thì ghi thế nào?
Ghi cả hai mã lô nội bộ vào phiếu sản xuất của mẻ đó, kèm lượng dùng. Đây là điểm cốt lõi của truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến. Khi một nhà cung cấp báo lỗi, bạn vẫn khoanh được đúng mẻ liên quan.
Bài viết chỉ để tham khảo, không thay hướng dẫn của cơ quan quản lý.
Cập nhật lần cuối: 28/10/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận