Lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm: 9 lỗi theo từng khâu
Lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm thường không phải thiếu sổ mà là sổ có nhưng đứt ở một khâu. Nguyên liệu không có mã lô bên bán, phiếu sản xuất không ghi lô nguyên liệu, đơn online không ghi lô thành phẩm. Bài này xếp 9 lỗi theo năm khâu, kèm dấu hiệu, nguyên nhân và cách sửa. Nguyên tắc ghi theo lô có ở bài truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Tóm tắt nhanh
- Phép thử nhanh: lấy một mã lô trên bao bì, truy ngược về nguyên liệu và xuôi tới khách, bấm giờ.
- Chỗ đứt hay gặp là khâu sản xuất: trộn lô, làm lại hàng lỗi, in tem trước khi chốt mẻ.
- Hàng trả về nhập lại kho không ghi lô làm sai số cân đối của cả lô.
- Với VeriGoods, khai dữ liệu sai có thể bị tạm dừng mã truy xuất hoặc hủy hiển thị thông tin.
- Phần lớn lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm sửa được bằng một cột mã lô và một người đứng tên sổ.
Mục lục
Lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm là gì?
Đó là những chỗ làm một lô hàng không lần lại được. Lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm hiếm khi do thiếu phần mềm. Phần lớn đến từ thói quen ghi chép và việc không ai đứng tên từng khâu.
Ba thuật ngữ dùng trong bài.
- Đứt chuỗi truy xuất là lúc đang lần theo mã lô thì gặp một tờ phiếu thiếu thông tin, phải hỏi miệng hoặc đoán.
- Truy thử một lô là chọn một lô đã bán, lần ngược về nguyên liệu và xuôi tới khách để tìm chỗ đứt.
- Hàng làm lại là hàng lỗi nhãn hoặc lỗi đóng gói được tháo ra và đưa vào một lô khác.
Lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm nằm ở đâu?
Chuỗi truy xuất có năm khâu, đứt ở khâu nào thì không truy qua được khâu đó. Bảng dưới gom 9 lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm theo khâu.
| Khâu | Lỗi | Dấu hiệu khi thử truy xuất |
|---|---|---|
| Nhận nguyên liệu | 1. Mua không có mã lô bên bán; 2. Gộp lô cũ và mới | Không biết nguyên liệu thuộc lô nào của nhà cung cấp |
| Sản xuất | 3. Phiếu sản xuất bỏ trống lô nguyên liệu; 4. Làm lại hàng lỗi không ghi | Từ lô thành phẩm không truy ngược được |
| Xuất hàng | 5. Đơn online, bán lẻ không ghi lô; 6. Hàng trả về nhập lại không ghi lô | Cân đối số lượng bị chênh |
| Lưu hồ sơ | 7. Lưu không đủ thời hạn; sổ để nhiều nơi | Không nộp kịp khi được yêu cầu |
| Tem QR, dữ liệu khai | 8. QR chung cho mọi lô; 9. Khai sai thông tin lô | Người mua quét không thấy đúng lô |
Ba lỗi đã nêu ngắn ở bài cha (gộp lô, tem không khớp sổ, QR không có dữ liệu lô) được đào sâu ở đây cùng sáu lỗi khác.
Lỗi ở khâu nhận nguyên liệu
Đây là khâu "một bước trước" trong Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT. Cơ sở phải nhận diện được bên cung cấp và lô hàng nhận. Lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm ở khâu này làm đứt chuỗi truy xuất ngay từ đầu.

Lỗi 1: Mua nguyên liệu không có mã lô bên bán. Nguyên liệu mua ở chợ đầu mối hoặc hộ trồng nhỏ thường không có mã lô. Cách sửa: tự đặt mã lô nội bộ theo ngày nhận và người bán, giữ hóa đơn hoặc phiếu mua, ghi số điện thoại người bán.
Lỗi 2: Gộp lô cũ và mới. Đổ ớt mới nhập vào thùng còn ớt hôm trước, rồi phiếu sản xuất chỉ ghi một mã. Cách sửa: dùng hết lô cũ trước, hoặc ghi cả hai mã vào phiếu sản xuất.
Lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm ở khâu sản xuất
Khâu sản xuất là nơi nhiều lô vào thành một lô ra, nên một dòng ghi thiếu là đứt cả chuỗi.
Lỗi 3: Phiếu sản xuất bỏ trống lô nguyên liệu. Người đứng máy ghi số lượng thành phẩm nhưng không ghi lấy nguyên liệu lô nào. Nguyên nhân thường là phiếu có quá nhiều cột hoặc ghi cuối ca theo trí nhớ. Cách sửa: rút phiếu về các cột bắt buộc, ghi ngay khi lấy nguyên liệu, người kiểm ký cuối ca.
Lỗi 4: Làm lại hàng lỗi không ghi. Mẻ bị lỗi nhãn hoặc lỗi đóng gói được tháo ra đóng lại, đôi khi gộp vào mẻ sau. Lô mới mang nguyên liệu của lô cũ mà sổ không thể hiện. Cách sửa: coi hàng làm lại như một nguyên liệu, ghi mã lô cũ vào phiếu của lô mới.
Lỗi tem in sẵn rồi đổi mẻ đã có ở bài cha. Nguyên tắc chung: mã lô trên bao bì sinh ra từ phiếu sản xuất, không phải ngược lại.

Lỗi ở khâu xuất hàng và hàng trả về
Khâu "một bước sau" thường đứt ở các kênh nhỏ lẻ. Hai lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm ở khâu này đều làm lệch số của lô.
Lỗi 5: Đơn online và bán lẻ tại cửa hàng không ghi lô. Đại lý có phiếu xuất ghi lô, còn đơn sàn và khách mua tại quầy thì không. Cách sửa: với đơn online, ghi lô vào ghi chú đơn hoặc ít nhất ghi ngày xuất để suy ra lô. Với bán lẻ, ghi tổng số theo lô mỗi ngày.
Lỗi 6: Hàng trả về nhập lại kho không ghi lô. Đại lý trả hàng cận hạn hoặc hàng móp, kho nhập lại chung một kệ. Số tồn của lô sai, lần cân đối sau bị chênh mà không biết vì sao. Cách sửa: sổ hàng trả về riêng, ghi mã lô, lý do, cách xử lý.
Ví dụ giả định với lô tương ớt 600 chai trong bài quy trình truy xuất nguồn gốc thực phẩm: cân đối còn chênh 8 chai. Hai lỗi 5 và 6 là chỗ đầu tiên nên tìm.
Lỗi ở khâu lưu hồ sơ và khi bị yêu cầu
Sổ đúng mà không lấy ra kịp vẫn là một lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Lỗi 7: Lưu không đủ thời hạn, sổ để nhiều nơi. Thông tư 17/2021 và Thông tư 63/2026/TT-BCT đều yêu cầu lưu ít nhất 12 tháng sau hạn dùng với thực phẩm có hạn sử dụng. Thông tư 63/2026 (hiệu lực 15/11/2026) còn yêu cầu cơ sở thuộc Bộ Công Thương cung cấp hồ sơ trong 24 giờ khi được yêu cầu. Mốc này cũng được Cổng thông tin tỉnh Hà Tĩnh đăng tải. Sổ nhập ở kho, phiếu sản xuất ở xưởng, hóa đơn trong điện thoại của chủ thì khó kịp.
| Lỗi lưu trữ | Cách sửa |
|---|---|
| Hủy sổ cũ khi hết năm | Đặt ngày hủy theo hạn dùng của lô cuối cùng trong sổ cộng thời hạn lưu |
| Hóa đơn nhập chỉ có ảnh trong điện thoại | Thư mục chung theo tháng, tên tệp có mã lô |
| Bốn sổ bốn nơi | Một tệp bảng tính, mỗi sổ một trang, cột mã lô cùng vị trí |
Cách dựng bốn sổ có ở bài biểu mẫu truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Lỗi ở tem QR và dữ liệu khai
Tem QR chỉ đúng khi dữ liệu phía sau đúng. Đây là nhóm lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm mà người mua thấy đầu tiên.

Lỗi 8: Một mã QR chung cho mọi lô. Người mua quét chỉ thấy trang giới thiệu, không biết hộp trong tay thuộc lô nào. Cách sửa: mỗi lô một mã, hoặc trang quét đọc được mã lô.
Lỗi 9: Khai sai thông tin lô. Nhập nhầm ngày sản xuất, hạn dùng, hoặc chép dữ liệu lô trước sang lô sau. Với hàng khai trên VeriGoods, theo Tạp chí Công Thương, mã truy xuất có thể bị tạm dừng hiệu lực khi có vi phạm. Bộ có thể hủy hiển thị thông tin không chính xác hoặc không được duy trì. Cách sửa: người thứ hai kiểm dữ liệu lô trước khi in tem.
Toàn văn Thông tư 31/2026/TT-BCT đăng trên Cổng thông tin Bộ Công Thương. Hãy đọc trực tiếp nếu hàng của bạn thuộc diện khai bắt buộc.
Nguyên nhân gốc của lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm
Chín lỗi trên quy về bốn nguyên nhân. Sửa một nguyên nhân thì nhiều lỗi hết cùng lúc.
| Nguyên nhân | Lỗi liên quan | Cách xử lý tận gốc |
|---|---|---|
| Phiếu không có sẵn cột mã lô, hoặc quá nhiều cột | Lỗi 1, 2, 3 | In cột mã lô sẵn trên mọi phiếu, bỏ cột không dùng |
| Ghi bù cuối ca, cuối ngày theo trí nhớ | Lỗi 3, 4, 9 | Ghi ngay tại chỗ, người thứ hai kiểm trước khi chốt |
| Kênh bán nhỏ lẻ nằm ngoài sổ | Lỗi 5, 6 | Đưa đơn online, bán lẻ, hàng trả về vào sổ theo lô |
| Không ai đứng tên giữ sổ và dữ liệu | Lỗi 7, 8, 9 | Giao một người giữ sổ, một người thay, có lịch rà |
Đọc bảng theo cột giữa sẽ thấy lỗi 3 và lỗi 9 đều có hai nguyên nhân. Đây là hai lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm khó dứt điểm nhất, nên ưu tiên kiểm lại sau khi sửa.
Truy thử một lô để tìm lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm
Cách nhanh nhất để biết sổ đang mắc lỗi nào là truy thử một lô đã bán. Mỗi bước dưới đây nếu bị tắc sẽ chỉ ra một lỗi cụ thể.
| Bước | Việc | Nếu tắc, thường là |
|---|---|---|
| 1 | Đọc mã lô trên bao bì, tìm trong sổ xuất | Lỗi 5, 8 |
| 2 | Mở phiếu sản xuất của lô, liệt kê lô nguyên liệu | Lỗi 3, 4 |
| 3 | Tìm từng lô nguyên liệu trong sổ nhập, kèm chứng từ | Lỗi 1, 2 |
| 4 | Cộng số đã xuất, tồn, trả về, hủy và so với số sản xuất | Lỗi 5, 6 |
| 5 | Quét tem của lô, so với phiếu sản xuất | Lỗi 8, 9 |
| 6 | Gom toàn bộ giấy tờ của lô về một chỗ, bấm giờ | Lỗi 7 |

Ghi lại thời gian và bước bị tắc vào một biên bản ngắn. Lần truy thử một lô sau, so với biên bản cũ để biết lỗi đã hết chưa.
Kinh nghiệm thực tế và checklist tự kiểm
Ví dụ giả định về lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm ở một HTX chè. HTX thử truy một hộp chè mua lại từ đại lý. Mã lô trên hộp có trong sổ xuất, nhưng phiếu đóng gói chỉ ghi "chè búp tháng 9", không ghi lô chè khô nào. HTX truy xuôi được tới đại lý nhưng không truy ngược được về vùng hái. Chỗ sửa là thêm cột lô chè khô vào phiếu đóng gói, đúng lỗi 3.

Checklist dưới đây gom cả 9 lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
- [ ] Mọi nguyên liệu nhập có mã lô bên bán hoặc mã nội bộ.
- [ ] Phiếu sản xuất không có dòng bỏ trống lô nguyên liệu.
- [ ] Hàng làm lại được ghi như nguyên liệu của lô mới.
- [ ] Đơn online và bán lẻ ghi được lô hoặc ngày xuất.
- [ ] Hàng trả về có sổ riêng theo lô.
- [ ] Hồ sơ lưu đủ thời hạn, để một nơi.
- [ ] Mỗi lô một mã QR, dữ liệu được người thứ hai kiểm.
- [ ] Đã thử truy một lô trong tháng này.
Đọc tiếp trong nhóm truy xuất thực phẩm
Các bài dưới đây giúp phòng lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm từ gốc.
- Văn bản và thời hạn lưu cho hàng chế biến: truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến.
- Chọn sổ, phần mềm hay tem QR: nên chọn truy xuất nguồn gốc thực phẩm nào.
- Giấy tờ chứng minh nguồn gốc: nguồn gốc thực phẩm.
- Mười lỗi cho mọi ngành hàng: lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc.
ZoneQR: tem truy xuất cho từng sản phẩm
Giải pháp ZoneQR của ZoneTech làm tem QR chống giả, truy xuất nguồn gốc và QR dẫn khách về Zalo OA. ZoneQR có gói hỗ trợ tuân thủ Thông tư 31/2026/TT-BCT. Bạn có thể quét thử tem mẫu trước khi quyết định.
Nếu đã gặp một trong các lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm ở trên, hãy mang theo mẫu phiếu và mẫu tem đang dùng. Gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886 để nhận tư vấn gói tuân thủ. Bạn có thể xem trang giới thiệu ZoneTech hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.

Hỏi đáp về lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm
Làm sao biết cơ sở đang mắc lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm?
Chọn ngẫu nhiên một mã lô trên bao bì, truy ngược về nguyên liệu và xuôi tới khách. Chỗ nào phải hỏi người khác hoặc đoán là chỗ đang đứt.
Nguyên liệu mua ở chợ không có mã lô thì làm thế nào?
Tự đặt mã lô nội bộ theo ngày nhận và người bán, giữ phiếu mua và thông tin liên hệ người bán. Như vậy vẫn đáp ứng nguyên tắc biết mình nhận từ ai.
Cân đối số lượng một lô bị chênh có phải là vi phạm không?
Chênh nhỏ ở lần thử nội bộ là bình thường và là dấu hiệu cần sửa sổ. Điều cần làm là tìm ra nguyên nhân, thường ở đơn bán lẻ hoặc hàng trả về không ghi lô.
Khai sai dữ liệu trên VeriGoods bị xử lý thế nào?
Theo thông tin về Thông tư 31/2026/TT-BCT, mã truy xuất có thể bị tạm dừng hiệu lực khi có vi phạm. Thông tin không chính xác có thể bị hủy hiển thị. Sửa dữ liệu ngay khi phát hiện và lưu lại lý do sửa.
Lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm nào nên sửa trước?
Sửa lỗi 3 trước, tức phiếu sản xuất bỏ trống lô nguyên liệu. Thiếu phiếu này thì dù sổ nhập và sổ xuất đủ, vẫn không nối được hai đầu.
Hàng làm lại có cần mã lô mới không?
Nên gán vào lô mới và ghi mã lô cũ vào phiếu sản xuất của lô mới. Khi lô cũ có vấn đề, bạn biết lô mới nào cũng bị ảnh hưởng. Bỏ qua bước này là một lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm ở khâu sản xuất.
Bao lâu nên rà lại lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thực phẩm?
Truy thử một lô mỗi tháng và rà checklist mỗi khi đổi nhà cung cấp, bao bì hoặc kênh bán. Kế hoạch thu hồi cần được thử và rà soát hằng năm theo Điều 8 Thông tư 17/2021.
Cập nhật lần cuối: 28/10/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận