Nguồn gốc thực phẩm chức năng: giấy tờ người bán cần giữ
Nguồn gốc thực phẩm chức năng được chứng minh bằng ba nhóm giấy tờ: giấy tờ của sản phẩm, giấy tờ của nơi sản xuất và chứng từ mua bán theo lô. Người bán nên giữ bản sao giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố và giấy chứng nhận GMP của nhà sản xuất. Kèm theo là hóa đơn nhập hàng có số lô. Thiếu một nhóm, bạn khó chứng minh hàng mình bán là hàng thật.
Bài này dành cho người bán thực phẩm chức năng nhỏ: nhà thuốc, cửa hàng, đại lý và người bán trên sàn.
Mục lục
Nguồn gốc thực phẩm chức năng gồm những giấy tờ nào?
Người bán không phải tự làm hồ sơ công bố. Nhưng người bán cần giữ bản sao để chứng minh nguồn gốc thực phẩm chức năng khi bị hỏi.

Thực phẩm chức năng là cách gọi quen, trong đó nhóm hay gặp nhất là thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố là văn bản Bộ Y tế cấp sau khi thẩm định hồ sơ sản phẩm. GMP là thực hành sản xuất tốt, điều kiện bắt buộc với nơi sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
| Nhóm giấy tờ | Người bán nên giữ | Căn cứ |
|---|---|---|
| Giấy tờ sản phẩm | Bản sao giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố, nhãn đã đăng ký | Điều 6, 7 Nghị định 15/2018/NĐ-CP |
| Giấy tờ nơi sản xuất | Bản sao giấy chứng nhận GMP của nhà sản xuất | Điều 28 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, từ 01/7/2019 |
| Chứng từ mua bán | Hóa đơn nhập hàng, phiếu giao có số lô, hạn dùng | Điều 54 Luật An toàn thực phẩm, nghĩa vụ truy xuất |
Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải đăng ký bản công bố, không được tự công bố. Nghị định 46/2026/NĐ-CP thay thế đang bị tạm ngưng, nên Nghị định 15/2018 vẫn áp dụng (Báo Nhân Dân).
Hàng nhập khẩu cần thêm gì?
Với hàng nhập khẩu, nguồn gốc thực phẩm chức năng còn gắn với nước sản xuất và nhà nhập khẩu.

Theo Điều 7 Nghị định 15/2018, hồ sơ đăng ký của hàng nhập khẩu có giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) hoặc tương đương. Hồ sơ còn có phiếu kiểm nghiệm, bằng chứng khoa học về công dụng và giấy chứng nhận GMP hoặc tương đương. Người bán không giữ bộ hồ sơ này. Người bán cần biết ai là nhà nhập khẩu đứng tên bản công bố.
- Tên nhà nhập khẩu trên nhãn phụ tiếng Việt phải khớp với giấy tiếp nhận.
- Hóa đơn nhập hàng nên truy được về nhà nhập khẩu hoặc nhà phân phối được ủy quyền.
- Hàng xách tay không qua nhà nhập khẩu đứng tên bản công bố thì người bán khó chứng minh nguồn gốc.
Nhà nhập khẩu giữ phần hồ sơ hải quan. Khi bị hỏi về nguồn gốc thực phẩm chức năng nhập khẩu, người bán cần biết hỏi nhà nhập khẩu nào.
Kiểm tra trước khi nhập hàng
Bảy việc dưới đây giúp giữ đủ hồ sơ nguồn gốc thực phẩm chức năng, làm một lần với mỗi mã hàng mới.

- Xin bản sao giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố của đúng sản phẩm.
- Đối chiếu tên sản phẩm, thành phần, quy cách trên hộp với giấy tiếp nhận.
- Xin bản sao giấy chứng nhận GMP của nhà sản xuất, xem còn hiệu lực.
- Kiểm tên, địa chỉ nhà sản xuất, nhà nhập khẩu trên nhãn.
- Yêu cầu hóa đơn nhập hàng ghi số lô hoặc phiếu giao kèm số lô.
- Ghi lô, hạn dùng vào sổ nhập hàng ngay khi nhận.
- Lưu tất cả vào một thư mục theo mã hàng, có bản chụp.
Khi quảng cáo trên trang bán hàng, Điều 27 Nghị định 15/2018 yêu cầu có khuyến cáo “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”.
Nguyên tắc ghi lô cho hàng chế biến có ở bài truy xuất nguồn gốc thực phẩm chế biến. Phân biệt xuất xứ và nguồn gốc có ở bài nguồn gốc thực phẩm.
Ví dụ giả định: shop online nhỏ
Một shop giả định bán 5 mã viên uống trên sàn, nhập từ 2 nhà phân phối. Ví dụ chỉ để minh họa cách giữ hồ sơ nguồn gốc thực phẩm chức năng.

| Việc | Shop làm |
|---|---|
| Mỗi mã hàng | Một thư mục: giấy tiếp nhận, GMP, ảnh nhãn |
| Mỗi lần nhập | Hóa đơn nhập hàng, ghi lô và hạn dùng vào bảng tính |
| Mỗi lần bán | Đơn sàn lưu theo ngày, biết lô nào đã giao |
| Khi sàn hoặc khách hỏi | Gửi bản chụp giấy tiếp nhận và hóa đơn của lô |
Nhờ ghi lô, nguồn gốc thực phẩm chức năng của từng đơn tra được ngay. Khi nhà phân phối báo thu hồi một lô, shop lọc được các đơn đã giao lô đó.
Câu hỏi thường gặp
Người bán lẻ có phải đứng tên bản công bố không?
Không. Người đứng tên là nhà sản xuất hoặc nhà nhập khẩu. Người bán giữ bản sao để chứng minh nguồn gốc thực phẩm chức năng khi được hỏi.
Hàng xách tay có bán được không?
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải đăng ký bản công bố trước khi lưu thông. Hàng không có giấy tiếp nhận thì không chứng minh được nguồn gốc thực phẩm chức năng và điều kiện bán. Nên hỏi cơ quan quản lý an toàn thực phẩm địa phương trước khi nhập.
Phải giữ hóa đơn nhập hàng bao lâu?
Bài này không nêu thời hạn riêng cho người bán thực phẩm chức năng. Nên giữ ít nhất tới hết hạn dùng của lô và theo thời hạn lưu chứng từ kế toán áp dụng cho cơ sở. Khi cần chắc chắn, hãy hỏi cơ quan thuế và cơ quan an toàn thực phẩm.
ZoneQR: tem truy xuất cho từng sản phẩm
ZoneQR của ZoneTech làm tem QR truy xuất nguồn gốc gắn với mã lô, giúp người mua tự xem nguồn gốc thực phẩm chức năng theo lô. Bạn có thể quét thử tem mẫu và nhận tư vấn gói tuân thủ ở trang giải pháp ZoneQR. Giá từng gói có ở bảng giá.
Bài viết tổng hợp quy định để tham khảo, không thay cho hướng dẫn của cơ quan quản lý an toàn thực phẩm.
Cập nhật lần cuối: 16/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận