ZoneTechNội quy lao động và quy chế công ty: phân biệt để không chồng chéo
Nội quy và quy chế công ty khác nhau ở câu hỏi mỗi văn bản trả lời. Nội quy lao động nói điều không được làm và cách xử lý. Quy chế nói cách trả lương, thưởng và các chế độ. Nội quy phải đăng ký khi công ty có từ 10 người, quy chế thì chỉ công bố công khai. Cách tự soạn hay thuê người soạn có ở bài nội quy công ty.
Tóm tắt nhanh
- Nội quy lao động (Điều 118 đến 121) là căn cứ để kỷ luật.
- Quy chế thưởng, thang bảng lương phải công bố công khai trước khi áp dụng.
- Từ 10/9/2026, làm sai cả hai loại đều bị phạt.
Mục lục
Quy chế công ty gồm những gì?
Đây không phải một văn bản cố định. Quy chế công ty là tên gọi chung cho các văn bản về lương, thưởng, đối thoại và chế độ. Ba loại hay gặp:
- Quy chế thưởng: người sử dụng lao động quyết định, công bố công khai (Điều 104).
- Thang lương, bảng lương, định mức lao động: phải xây dựng và công bố trước khi áp dụng (Điều 93).
- Quy chế dân chủ: đối thoại định kỳ ít nhất mỗi năm một lần (Điều 63).
Nội quy lao động là văn bản người sử dụng lao động ban hành về giờ làm, trật tự, an toàn, tài sản và kỷ luật, theo Bộ luật Lao động 2019. Trong bộ nội quy và quy chế công ty, chỉ văn bản này là căn cứ kỷ luật.
So sánh nội quy và quy chế công ty
Hai loại khác ở thủ tục và hậu quả.
| Tiêu chí | Nội quy lao động | Quy chế lương, thưởng |
|---|---|---|
| Căn cứ | Điều 118 đến 121 | Điều 93, Điều 104 |
| Đăng ký | Có, khi từ 10 người | Không; công bố công khai trước khi áp dụng |
| Hiệu lực | Sau 15 ngày kể từ khi cơ quan nhận đủ hồ sơ | Áp dụng sau khi công bố công khai |
| Dùng để kỷ luật | Có | Không |
| Phạt nếu làm sai (cá nhân) | 5 đến 10 triệu đồng khi không có, không đăng ký | 5 đến 10 triệu đồng khi không công bố, không xây dựng |
Mức phạt lấy từ khoản 2 Điều 25 và khoản 1 Điều 23 Nghị định 283/2026/NĐ-CP (Thư Viện Pháp Luật). Tổ chức bị phạt gấp đôi.
Chỗ chồng chéo giữa nội quy và quy chế công ty
Chồng chéo thường ở bốn điểm. Nguyên tắc: hành vi và hình thức xử lý ở nội quy, con số tiền ở quy chế.
- Đi trễ. Nhiều quy chế ghi “trừ 50.000 đồng mỗi lần”, nhưng Điều 127 cấm phạt tiền thay kỷ luật. Hành vi này ghi ở nội quy.
- Thưởng chuyên cần. Điều kiện nhận thưởng ghi ở quy chế thưởng.
- Làm hỏng, làm mất tài sản. Ghi ở nội quy, khấu trừ mỗi tháng không quá 30% lương thực trả (Điều 102).
- Giờ làm, ca kíp, làm thêm. Giờ làm ở nội quy, còn đơn giá làm thêm ở quy chế lương.
Trách nhiệm vật chất là nghĩa vụ bồi thường khi làm mất, làm hỏng tài sản. Phần này thuộc nội quy dù liên quan tới tiền. Điều khoản nào dẫn tới hình thức xử lý thì cũng thuộc nội quy.
Ví dụ: cửa hàng trà 12 người tách lại văn bản
Ví dụ giả định: một cửa hàng trà 12 người có file “Quy chế công ty” 6 trang lẫn cả giờ làm, lương và mức phạt.
| Điều khoản trong file cũ | Chuyển về | Ghi chú |
|---|---|---|
| Ca sáng 7h đến 15h, ca chiều 14h đến 22h | Nội quy lao động | Thời giờ làm việc |
| Lương cứng theo bậc, phụ cấp xăng xe | Thang bảng lương, quy chế lương | Công bố trước khi áp dụng |
| Thưởng doanh số theo tháng | Quy chế thưởng | Ghi điều kiện, cách tính |
| Sai tiền quầy trừ thẳng vào lương | Nội quy, phần trách nhiệm vật chất | Theo Điều 129 và Điều 102 |
| Đi trễ 3 lần trừ 200.000 đồng | Bỏ mức tiền; đưa hành vi vào nội quy | Điều 127 cấm phạt tiền |
Sau khi tách, nội quy được đăng ký, còn thang bảng lương và quy chế thưởng dán ở khu nghỉ. Từ đó nội quy và quy chế công ty mỗi bản giữ một việc.
Soạn nội quy và quy chế công ty theo thứ tự nào?
Nên soạn nội quy trước. Quy chế thưởng thường dẫn chiếu hành vi đã ghi trong nội quy.
- Liệt kê mọi quy tắc đang áp dụng, gắn nhãn hành vi hay tiền.
- Soạn nội quy, lấy ý kiến tổ chức đại diện (nếu có), ban hành, đăng ký.
- Soạn thang bảng lương, quy chế thưởng, lấy ý kiến, công bố.
- Khi sửa một văn bản, rà văn bản kia xem còn dẫn chiếu đúng không.
Các bước soạn nội quy có ở bài cách làm nội quy lao động.
Dùng mẫu quy trình có sẵn của ZoneKit
Nội quy và quy chế công ty định ra luật chơi, quy trình giúp làm đúng việc hằng ngày. Bộ quy trình mẫu ZoneKit có quy trình mẫu (SOP) chia theo phòng ban. Hãy làm bài chấm điểm vận hành miễn phí và tải quy trình mẫu.
Muốn biết thêm về đội ngũ, bạn xem trang giới thiệu ZoneTech. Cần trao đổi, bạn gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886, hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.
Câu hỏi thường gặp
Quy chế lương thưởng có phải đăng ký với cơ quan nhà nước không?
Không. Văn bản này cần lấy ý kiến tổ chức đại diện (nếu có) và công bố công khai trước khi áp dụng.
Có được ghi mức kỷ luật trong quy chế công ty không?
Không nên. Kỷ luật dựa trên nội quy lao động, hợp đồng hoặc luật. Gộp nội quy và quy chế công ty thì mỗi lần đổi mức thưởng lại phải đăng ký lại.
Nội quy lao động khác nội quy kho, nội quy ra vào thế nào?
Nội quy kho không đăng ký riêng. Khung chung có ở bài nội quy lao động. So sánh chi tiết xem bài nội quy lao động và nội quy công ty.
Đã có thỏa ước lao động tập thể thì quy chế thưởng có phải sửa không?
Có, nếu chưa phù hợp với thỏa ước (khoản 2 Điều 79). Xem bài nội quy lao động và thỏa ước lao động tập thể.
Nắm ranh giới nội quy và quy chế công ty thì mỗi lần sửa chỉ động tới một văn bản.
Cập nhật lần cuối: 01/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận