Giấy chứng nhận kiểm dịch thủy sản: khi nào cần, hồ sơ và thời hạn cấp

Giấy chứng nhận kiểm dịch thủy sản là giấy do cơ quan thú y cấp, xác nhận lô thủy sản giống, thủy sản thương phẩm hoặc sản phẩm thủy sản đã được kiểm tra và đủ điều kiện vệ sinh thú y để vận chuyển. Cơ sở cần giấy này chủ yếu khi chở thủy sản giống ra khỏi tỉnh, khi chở hàng từ vùng đang công bố dịch, và với một số lô xuất khẩu. Giấy kiểm dịch cũng là một mắt xích trong hồ sơ truy xuất nguồn gốc thủy sản của trại nuôi.

Tóm tắt nhanh

• Văn bản chính: Luật Thú y 2015 và Thông tư 03/2026/TT-BNNMT, hiệu lực 13/01/2026, thay Thông tư 26/2016/TT-BNNPTNT.
• Hồ sơ trong nước chỉ có 1 giấy đăng ký kiểm dịch theo mẫu 01 TS, nộp cho cơ quan thú y cấp tỉnh trước khi vận chuyển.
• Thời hạn theo Thông tư 03/2026: 1 ngày làm việc nếu không lấy mẫu, 3 ngày làm việc nếu phải lấy mẫu xét nghiệm.
• Giống từ cơ sở an toàn dịch bệnh hoặc được giám sát dịch bệnh có thủ tục gọn hơn.
• Chở giống ra khỏi tỉnh không có giấy có thể bị phạt tiền và tiêu hủy cả lô.

Văn bản áp dụng năm 2026

Từ 13/01/2026, Thông tư 03/2026/TT-BNNMT thay Thông tư 26/2016 và các thông tư sửa đổi (Cổng phổ biến pháp luật Cần Thơ). Bảng dưới tóm tắt văn bản đang áp dụng.

Khi tra trên mạng, nên đọc Thông tư 03/2026 thay vì Thông tư 26/2016 hay bản hợp nhất 2025. Chỗ nào còn ghi "cấp huyện được ủy quyền" thì hỏi lại chi cục, vì cấp huyện đã thôi hoạt động từ 01/7/2025.

Ai phải xin giấy chứng nhận kiểm dịch thủy sản?

Không phải lô thủy sản nào cũng cần giấy. Theo Thông tư 03/2026, việc kiểm dịch khi vận chuyển ra khỏi tỉnh áp dụng cho ba nhóm: thủy sản giống, thủy sản thương phẩm từ vùng công bố dịch, và sản phẩm thủy sản từ vùng công bố dịch.

Doanh nghiệp xuất khẩu và cơ sở chế biến có thêm yêu cầu riêng, viết trong hai bài quy định giấy chứng nhận kiểm dịch thủy sản cho doanh nghiệp xuất khẩu và quy định giấy chứng nhận kiểm dịch thủy sản cho doanh nghiệp chế biến.

Hồ sơ và thủ tục xin giấy khi vận chuyển ra khỏi tỉnh

Hồ sơ rất gọn: một bản đăng ký kiểm dịch theo mẫu 01 TS Phụ lục V Thông tư 03/2026/TT-BNNMT. Theo Cổng phổ biến pháp luật Cần Thơ và Điều 4 thông tư, chủ hàng nộp trực tiếp, qua bưu chính, thư điện tử, fax hoặc Cổng dịch vụ công. Thời hạn cấp giấy là:

• 01 ngày làm việc nếu không phải lấy mẫu
• 03 ngày làm việc nếu phải lấy mẫu xét nghiệm

Trình tự thường gặp:

1. Chủ hàng điền mẫu 01 TS, nộp cho cơ quan thú y cấp tỉnh trước ngày chở hàng.
2. Trong 1 ngày làm việc, cơ quan kiểm dịch kiểm tra hồ sơ và báo thời gian, địa điểm kiểm dịch.
3. Cán bộ kiểm dịch kiểm tra số lượng, lâm sàng, lấy mẫu nếu cần, kiểm tra vệ sinh phương tiện chở.
4. Đạt yêu cầu thì cấp giấy, giám sát bốc xếp và báo cho cơ quan thú y nơi đến.
5. Không đạt (ví dụ xét nghiệm dương tính) thì không cấp giấy, lô hàng xử lý theo quy định phòng chống dịch.

Phí kiểm dịch thu theo Thông tư 101/2020/TT-BTC, chi phí xét nghiệm theo Thông tư 283/2016/TT-BTC. Mức tiền cụ thể tùy loài, số lượng và chỉ tiêu xét nghiệm, nên hỏi chi cục khi nộp hồ sơ.

Cơ sở an toàn dịch bệnh được làm nhanh hơn

Theo Thông tư 03/2026, giống từ cơ sở chưa được công nhận an toàn dịch bệnh hoặc chưa được giám sát (kể cả cơ sở thu gom, kinh doanh) phải kiểm dịch đầy đủ: kiểm số lượng, kiểm lâm sàng, lấy mẫu xét nghiệm, kiểm phương tiện. Giống từ cơ sở đã được công nhận an toàn hoặc được giám sát với các bệnh trong Phụ lục IV chỉ cần kiểm lâm sàng, đối chiếu hồ sơ, kiểm phương tiện và giám sát bốc xếp, không lấy mẫu xét nghiệm.

Khác biệt này là lý do thực tế để trại sản xuất giống đăng ký giám sát dịch bệnh: mỗi chuyến hàng chờ ít hơn, ít phải lấy mẫu. Ở nơi nhận, cơ quan thú y chỉ kiểm dịch lại khi lô không có giấy hoặc giấy không hợp lệ, khi phát hiện đánh tráo, lấy thêm giống, hoặc thấy dấu hiệu bệnh.

Mức phạt khi vận chuyển không có giấy kiểm dịch

Chở thủy sản giống ra khỏi tỉnh mà không có giấy là vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y. Một trường hợp được báo Nông nghiệp và Môi trường đưa tin ngày 18/12/2023: xe tải chở tôm giống qua Bạc Liêu không xuất trình được giấy chứng nhận kiểm dịch, tài xế bị phạt 7 triệu đồng theo Điều 17 Nghị định 90/2017/NĐ-CP và lô tôm giống bị thu giữ để tiêu hủy.

Thiệt hại lớn nhất là cả lô giống bị tiêu hủy. Mức phạt cụ thể phụ thuộc số lượng, loại hàng và văn bản xử phạt đang có hiệu lực tại thời điểm vi phạm, nên kiểm tra lại với chi cục thú y địa phương.

Các bước tuân thủ và lưu giấy để truy xuất

Giấy kiểm dịch chỉ có ích khi tìm lại được. Checklist cho trại giống, đại lý giống và HTX nuôi:

• [ ] Lập lịch xuất giống, nộp mẫu 01 TS sớm ít nhất 3 ngày làm việc nếu có thể phải lấy mẫu
• [ ] Giữ hồ sơ giám sát dịch bệnh, kết quả xét nghiệm gần nhất của trại
• [ ] Ghi số giấy kiểm dịch vào phiếu xuất, hóa đơn bán giống
• [ ] Chụp giấy, lưu theo mã lô hoặc mã ao, đặt tên file theo ngày xuất
• [ ] Bên mua giống lưu bản chụp giấy cùng ngày thả, số lượng, ao nuôi
• [ ] Khi bán thương phẩm, nối số giấy kiểm dịch giống với lứa nuôi tương ứng

Ví dụ giả định: một HTX nuôi tôm ở đồng bằng mua giống từ trại ở tỉnh khác. Mỗi lần nhận giống, HTX chụp giấy kiểm dịch, ghi số giấy vào sổ ao. Khi bên mua tôm thương phẩm hỏi nguồn giống của một lứa, HTX tra ra ngay trại giống, ngày thả, số giấy. Cách ghi theo ao, theo lứa có trong bài cách làm truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Giải pháp cho doanh nghiệp nông sản

Trang Nông sản và thực phẩm của ZoneTech gồm truy xuất theo lô, hồ sơ vùng trồng, kênh bán và quy trình cho doanh nghiệp, HTX, trang trại nông sản. Xem giải pháp Nông sản của ZoneTech hoặc gọi 0976.179.886, 0976.179.886 để nhận tư vấn cho doanh nghiệp nông sản.

Câu hỏi thường gặp

Chở thủy sản trong cùng tỉnh có cần giấy kiểm dịch không?

Quy định về giấy chứng nhận tập trung vào vận chuyển ra khỏi địa bàn tỉnh. Vận chuyển trong tỉnh thường không cần giấy, trừ khi địa phương đang có dịch và có yêu cầu riêng; hỏi chi cục thú y để chắc.

Giấy kiểm dịch thủy sản có giá trị bao lâu?

Giấy cấp cho từng lô, từng chuyến vận chuyển cụ thể. Đổi phương tiện, đổi nơi đến hay chia lô thì nên hỏi cơ quan cấp có phải làm lại không.

Mua giống không có giấy kiểm dịch thì sao?

Bên mua có rủi ro bị giữ hàng trên đường và rủi ro dịch bệnh trong ao. Khi mua nên yêu cầu trại, đại lý giao bản giấy kiểm dịch trước khi nhận hàng.

Xuất khẩu thủy sản làm thực phẩm có dùng giấy này không?

Thủy sản xuất khẩu không dùng làm thực phẩm dùng mẫu 03 TS, nộp cho cơ quan kiểm dịch vùng; giấy cấp trong 05 ngày làm việc nếu phải lấy mẫu, 01 ngày nếu không. Hàng làm thực phẩm còn theo yêu cầu an toàn thực phẩm của nước nhập khẩu và hồ sơ chống khai thác bất hợp pháp với hàng khai thác, xem bài IUU thủy sản.

Có nộp hồ sơ kiểm dịch trực tuyến được không?

Với thủ tục trong nước, bộ thủ tục đã công bố ghi nộp trực tiếp hoặc qua bưu chính; một số tỉnh có thêm cổng dịch vụ công. Thủ tục cho hàng xuất khẩu không làm thực phẩm có thêm cách nộp trực tuyến.

Đọc tiếp: lỗi thường gặp khi truy xuất nguồn gốc thủy sản

Cập nhật lần cuối: 18/10/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận