Công ty CP Công nghệ ZoneTech
Chấm điểm miễn phí

Quy định mua hàng nông sản của nông dân: chứng từ cần có

Quy định mua hàng nông sản của nông dân không bắt buộc người trồng phải xuất hóa đơn. Bên mua thay hóa đơn bằng bảng kê thu mua theo Mẫu 02/TNDN, kèm phiếu cân có chữ ký người bán và chứng từ chi trả. Mua của một người trong ngày từ 5 triệu đồng thì nên chuyển khoản.

Bài này dành cho cơ sở chế biến, hợp tác xã, cửa hàng đặc sản và hộ kinh doanh thu mua tại vườn.

Quy định mua hàng nông sản nằm ở đâu?

Không có một văn bản riêng. Quy định mua hàng nông sản nằm rải ở luật kế toán và văn bản thuế.

Ba văn bản liên quan khi mua nông sản không có hóa đơn
Văn bảnNội dung liên quan
Điều 16 Luật Kế toán 2015Chứng từ phải có tên, ngày, nội dung, số tiền, chữ ký
Điểm b khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CPMua nông, lâm, thủy sản của người sản xuất trực tiếp bán ra được lập bảng kê thu mua
Thông tư 20/2026/TT-BTCMẫu 02/TNDN, thay Mẫu 01/TNDN cũ

Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, bảng kê do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp ký, kèm chứng từ chi trả. Nội dung Điều 9 đăng tại Hệ thống pháp luật (đọc ngày 19/11/2026). Mẫu bảng kê được giới thiệu trên trang MISA. Luật Kế toán xem tại Thư viện Pháp luật.

Người sản xuất trực tiếp là người tự trồng, nuôi, đánh bắt rồi bán sản phẩm của mình, không mua đi bán lại.

Điểm b còn nhắc mốc 5 triệu đồng mua trong ngày của một người phải thanh toán không dùng tiền mặt. Kế toán nên đọc toàn văn để biết mốc này áp cho lô mua của mình thế nào. An toàn nhất là chuyển khoản khi mua của một hộ từ 5 triệu đồng.

5 chứng từ cho mỗi lần thu mua

Bộ chứng từ dưới đây đáp ứng quy định mua hàng nông sản cho phần lớn cơ sở nhỏ.

Năm chứng từ cho mỗi lần thu mua nông sản của nông dân
  1. Phiếu cân là giấy ghi tên hộ, ngày, loại hàng, khối lượng, đơn giá, có chữ ký người bán và người mua.
  2. Bảng kê thu mua là bảng tổng hợp các lần mua không có hóa đơn, lập theo Mẫu 02/TNDN, người có thẩm quyền ký.
  3. Chứng từ chi trả: phiếu chi có chữ ký người nhận, hoặc ủy nhiệm chi khi chuyển khoản.
  4. Thông tin người bán theo các cột của mẫu bảng kê, ghi đúng như giấy tờ tùy thân.
  5. Biên bản kiểm nhận nếu có kiểm chất lượng, ghi lô đạt và lô bị trừ.

Trong quy định mua hàng nông sản, phiếu cân là tờ quan trọng nhất. Đó là bằng chứng gốc cho mỗi dòng của bảng kê thu mua. Thiếu chữ ký người bán, phiếu cân rất khó dùng khi giải trình.

Quy trình thu mua tại vườn

Năm bước dưới đây giữ cho quy định mua hàng nông sản được làm đủ mỗi ngày.

Năm bước thu mua nông sản tại vườn
  1. Thông báo giá thu mua trong ngày theo từng loại, từng mức chất lượng.
  2. Cân hàng trước mặt người bán, ghi phiếu cân, hai bên ký.
  3. Ghi số lô hoặc ngày thu mua lên bao, rổ để truy được nguồn.
  4. Trả tiền: dưới mốc có thể trả tiền mặt kèm phiếu chi, từ 5 triệu đồng nên chuyển khoản.
  5. Cuối ngày hoặc cuối kỳ, kế toán gộp phiếu cân vào bảng kê thu mua, trình ký.

Ghi lô ở bước 3 còn có ích khi làm truy xuất nguồn gốc. Cách ghi lô nguyên liệu có ở bài quy trình mua hàng của công ty sản xuất.

Ví dụ giả định: thu mua chè búp tươi

Ví dụ này cho thấy quy định mua hàng nông sản áp vào một buổi thu mua thế nào. Số liệu chỉ để minh họa. Một hợp tác xã chè mua của ba hộ trong một buổi sáng, giá giả định 12.000 đồng/kg.

Ví dụ giả định hợp tác xã thu mua chè búp tươi của ba hộ

Kiểm lại: 150 + 300 + 450 = 900 kg, tổng tiền 10.800.000 đồng. Ba phiếu cân được gộp vào bảng kê thu mua của ngày. Hộ 2 nếu chiều bán thêm 200 kg thì tổng trong ngày thành 6.000.000 đồng. Lần chiều nên chuyển khoản theo đúng quy định mua hàng nông sản.

Lỗi hay gặp với quy định mua hàng nông sản

Lỗi cuối hay bị bỏ qua. Bảng kê theo nhóm nông sản dành cho người sản xuất trực tiếp bán ra. Mua của thương lái có đăng ký kinh doanh thì đề nghị họ xuất hóa đơn, hoặc hỏi kế toán trước khi lập bảng kê. Các biểu mẫu khác cho từng bước mua có ở bài biểu mẫu quy trình mua hàng.

Bốn lỗi hay gặp khi lập chứng từ thu mua nông sản

Cùng nhóm: quy trình đề xuất mua hàng và lưu đồ quy trình mua hàng.

Cùng nhóm: quy trình mua hàng file word.

Câu hỏi thường gặp

Nông dân có phải xuất hóa đơn khi bán nông sản không?

Người trực tiếp trồng thường không xuất hóa đơn. Theo quy định mua hàng nông sản hiện hành, bên mua lập bảng kê thu mua thay thế, kèm phiếu cân và chứng từ chi trả.

Hộ kinh doanh thu mua có cần bảng kê không?

Hộ ghi sổ theo Thông tư 152/2025/TT-BTC. Hộ vẫn nên giữ phiếu cân có chữ ký để làm chứng từ ghi sổ, cách khai thì hỏi cơ quan thuế quản lý.

Bán nông sản online cần lưu ý gì?

Phần bán ra có quy định riêng, xem bài quy định về bán nông sản online.

Truy xuất và kênh bán cho nông sản

Cơ sở thu mua nông sản xem các giải pháp cho nông sản của ZoneTech. Phần quy trình thu mua có thể viết theo khung mẫu trong bộ quy trình theo phòng ban của ZoneKit. Hãy làm bài chấm điểm vận hành miễn phí. Giá từng gói có ở bảng giá.

Cập nhật lần cuối: 19/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận

Thành viên TRAVINA GROUP
Zalo