Mẫu lưu đồ quy trình mua hàng: ký hiệu, làn trách nhiệm, cách vẽ
Mẫu lưu đồ quy trình mua hàng vẽ các bước mua bằng ký hiệu chuẩn và chia thành làn theo người làm: bộ phận cần hàng, mua hàng, người duyệt, kho, kế toán. Một mẫu gọn có khoảng 10 bước và 2 điểm rẽ nhánh: duyệt hay không, hàng đạt hay không. Nhìn vào lưu đồ, ai cũng biết việc tiếp theo nằm ở làn nào.
Bài này dành cho chủ doanh nghiệp nhỏ, người phụ trách vận hành và kế toán đang viết quy trình mua hàng.
Mục lục
Ký hiệu dùng trong lưu đồ quy trình mua hàng
Lưu đồ là sơ đồ dùng hình ký hiệu và mũi tên để mô tả trình tự các bước của một công việc. Năm ký hiệu dưới đây đủ cho phần lớn lưu đồ quy trình mua hàng của doanh nghiệp nhỏ.

| Ký hiệu | Hình | Dùng cho |
|---|---|---|
| Bắt đầu, kết thúc | Hình bầu dục hoặc chữ nhật bo góc | Có nhu cầu mua; lưu hồ sơ xong |
| Bước xử lý | Hình chữ nhật | Lập phiếu, hỏi giá, đặt hàng |
| Quyết định | Hình thoi | Duyệt? Hàng đạt? |
| Tài liệu | Chữ nhật có đáy lượn sóng | Phiếu đề nghị, đơn đặt hàng, hóa đơn |
| Đường nối | Mũi tên | Thứ tự các bước |
Các hình này theo bộ ký hiệu lưu đồ phổ biến. Theo Wikipedia, ISO đã đưa các ký hiệu này vào tiêu chuẩn ISO 5807, ban hành năm 1985. Doanh nghiệp nhỏ không cần dùng đủ bộ, chỉ cần dùng thống nhất.
5 làn trách nhiệm
Làn trách nhiệm là một dải ngang hoặc dọc trên lưu đồ, ghi tên một người hoặc bộ phận. Mọi bước người đó làm đều nằm trong dải của họ.
- Bộ phận cần hàng: lập phiếu đề nghị.
- Mua hàng: hỏi giá, lập bảng so sánh, đặt hàng.
- Người duyệt: duyệt theo hạn mức.
- Kho: xác nhận tồn, nhận hàng, kiểm nhận.
- Kế toán: đối chiếu chứng từ, thanh toán, lưu hồ sơ.
Điểm rẽ nhánh là hình thoi có hai lối ra, ví dụ “có” và “không”. Lối “không” phải vẽ rõ đi đâu, không để lửng. Doanh nghiệp ít người có thể gộp làn, nhưng làn mua hàng và làn kế toán nên tách để thấy việc tách quyền.
Mẫu lưu đồ quy trình mua hàng 10 bước
Bảng dưới là mẫu lưu đồ quy trình mua hàng viết bằng chữ. Bạn chép sang công cụ vẽ theo đúng thứ tự.

| Bước | Làn | Ký hiệu | Nội dung |
|---|---|---|---|
| 1 | Bộ phận cần hàng | Bắt đầu | Phát sinh nhu cầu mua |
| 2 | Bộ phận cần hàng | Tài liệu | Lập phiếu đề nghị |
| 3 | Kho | Xử lý | Xác nhận tồn kho |
| 4 | Mua hàng | Xử lý | Hỏi giá, lập bảng so sánh |
| 5 | Người duyệt | Quyết định | Duyệt? Không: về bước 2. Có: sang bước 6 |
| 6 | Mua hàng | Tài liệu | Lập, gửi đơn đặt hàng |
| 7 | Kho | Xử lý | Nhận hàng, kiểm nhận |
| 8 | Kho | Quyết định | Hàng đạt? Không: lập biên bản, báo mua hàng. Có: nhập kho |
| 9 | Kế toán | Xử lý | Đối chiếu ba chứng từ, thanh toán |
| 10 | Kế toán | Kết thúc | Lưu hồ sơ đơn mua |
Mỗi hình tài liệu nên ghi mã biểu mẫu, ví dụ BM-MH-01 cho phiếu đề nghị. Các mã này lấy theo bài biểu mẫu quy trình mua hàng. Nhờ vậy lưu đồ quy trình mua hàng và bộ biểu mẫu khớp với nhau.
Lưu đồ rút gọn cho hộ kinh doanh
Hộ kinh doanh chỉ có chủ và một nhân viên thì gộp còn hai làn. Làn nhân viên gồm đề nghị, hỏi giá, đặt hàng, nhận hàng. Làn chủ gồm duyệt, đối chiếu chứng từ và trả tiền. Lưu đồ quy trình mua hàng rút gọn này chỉ còn khoảng 7 bước nhưng vẫn giữ hai hình thoi. Điểm cần giữ là người nhận hàng và người trả tiền không phải cùng một người.
Cách vẽ trong 6 bước
Vẽ lưu đồ quy trình mua hàng không cần phần mềm đắt tiền. Word, PowerPoint hay công cụ vẽ sơ đồ trực tuyến đều làm được.

- Liệt kê các bước đang làm thật, không vẽ theo ý muốn.
- Ghi người làm từng bước, gộp thành các làn.
- Kẻ làn, đặt hình bắt đầu ở góc trên bên trái.
- Vẽ từng bước theo thứ tự, mỗi bước một hình.
- Thêm hình thoi ở chỗ phải quyết định, vẽ đủ hai lối ra.
- Cho người làm thật đọc lại, sửa chỗ sai rồi mới ban hành.
Bước 6 hay bị bỏ. Người kho thường chỉ ra ngay chỗ lưu đồ khác thực tế. Mẫu vẽ cho khâu bán hàng có ở bài sơ đồ quy trình bán hàng của công ty.
Lỗi khi vẽ
Bốn lỗi dưới đây làm lưu đồ quy trình mua hàng khó đọc hoặc sai thực tế.

- Một hình ghi nhiều việc, người đọc không biết ai làm việc nào.
- Hình thoi chỉ có lối “có”, thiếu lối “không”.
- Không có làn, nên không thấy một người đang làm cả đặt hàng lẫn trả tiền.
- Mũi tên cắt chéo nhiều, khó đọc. Hãy sắp lại thứ tự làn.
Cùng nhóm: quy trình mua hàng file Word và quy trình đề xuất mua hàng.
Cùng nhóm: quy định mua hàng nông sản.
Câu hỏi thường gặp
Lưu đồ và sơ đồ quy trình khác nhau thế nào?
Nhiều người dùng hai từ thay nhau. Lưu đồ thường chỉ hình vẽ theo ký hiệu chuẩn, có điểm rẽ nhánh rõ ràng.
Lưu đồ quy trình mua hàng nên dài mấy trang?
Một trang là tốt nhất. Quá một trang thì tách phần nhận hàng hoặc thanh toán thành lưu đồ con.
Có cần ký ban hành lưu đồ không?
Nên đặt lưu đồ trong văn bản quy trình có chữ ký ban hành. Lưu đồ riêng lẻ dễ bị sửa mà không ai biết.
Cần quy trình viết sẵn cho phòng ban?
Lưu đồ quy trình mua hàng có khung mẫu trong bộ quy trình theo phòng ban của giải pháp ZoneKit. Hãy làm bài chấm điểm vận hành miễn phí rồi tải quy trình mẫu về sửa. Xem thêm về đội ngũ ở trang giới thiệu ZoneTech. Giá từng gói có ở bảng giá.
Cập nhật lần cuối: 19/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận