ZoneTechNội quy lao động hộ kinh doanh: có cần không và bản gọn nên có gì
Nội quy lao động hộ kinh doanh là bắt buộc khi hộ thuê người làm. Dưới 10 người thì không bắt buộc bằng văn bản, nhưng kỷ luật và bồi thường phải ghi trong hợp đồng lao động. Từ 10 người thì làm như doanh nghiệp: văn bản, đăng ký, niêm yết. Các bước soạn đầy đủ có ở bài cách làm nội quy lao động.
Tóm tắt nhanh
- Từ 10 người: nội quy bằng văn bản, đăng ký trong 10 ngày kể từ ngày ban hành.
- Không ghi phạt tiền, trừ lương. Chỉ được khấu trừ để bồi thường tài sản hư hỏng, tối đa 30% lương tháng.
Mục lục
Hộ kinh doanh có phải làm nội quy lao động không?
Có, khi hộ thuê người làm. Người sử dụng lao động là doanh nghiệp, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có thuê mướn, sử dụng người lao động, theo khoản 2 Điều 3. Khoản 1 Điều 118 Bộ luật Lao động 2019 buộc người sử dụng lao động ban hành nội quy.
Nội quy lao động hộ kinh doanh khác nhau ở hình thức, tùy số người.
| Số người lao động | Hình thức nội quy | Đăng ký | Kỷ luật, bồi thường ghi ở đâu |
|---|---|---|---|
| Dưới 10 | Không bắt buộc văn bản | Không | Trong hợp đồng lao động |
| Từ 10 trở lên | Bằng văn bản | Có, trong 10 ngày kể từ ngày ban hành | Trong nội quy đã đăng ký |
Dòng “dưới 10” theo Điều 69 Nghị định 145/2020/NĐ-CP. Hộ từ 10 người xem nơi nộp ở bài nội quy lao động đăng ký ở đâu. Cách nộp trực tuyến có ở bài nộp nội quy qua dịch vụ công.
Dưới 10 người: hợp đồng gánh phần kỷ luật
Với hộ nhỏ, hợp đồng là chỗ chứa kỷ luật. Theo Điều 14, hợp đồng phải bằng văn bản. Chỉ hợp đồng dưới 1 tháng mới được giao kết bằng lời nói.
Nên thêm một phụ lục hợp đồng ngắn. Phụ lục này gánh phần kỷ luật của nội quy lao động hộ kinh doanh.
- Hành vi bị xử lý kỷ luật, ví dụ bỏ ca không báo, lấy hàng không ghi sổ.
- Chỉ dùng 4 hình thức: khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương, cách chức, sa thải.
- Cách bồi thường khi làm hỏng, làm mất tài sản.
- Chủ hộ là người có quyền xử lý kỷ luật.
Bảng dán ở quầy chỉ nhắc lại các điều này, không đặt thêm mức xử lý mới.
Bản nội quy lao động hộ kinh doanh nên có gì?
Khoản 2 Điều 118 có 9 nhóm nội dung chủ yếu. Bản nội quy gọn là bản một trang gom các nhóm đó thành 8 mục, mỗi mục vài dòng.
- Giờ mở cửa, ca làm, giờ nghỉ giữa ca, ngày nghỉ trong tuần.
- Trật tự ở quầy: đồng phục, điện thoại cá nhân, khách chờ.
- Tiền quầy và hàng hóa: ai giữ két, đếm tiền lúc nào, ghi sổ thế nào.
- An toàn: bếp, điện, hóa chất, lối thoát khi cháy.
- Phòng, chống quấy rối tình dục và cách báo lại.
- Thông tin không được nói ra ngoài, ví dụ giá nhập, danh sách khách sỉ.
- Hành vi vi phạm, hình thức xử lý, khi nào tạm chuyển việc khác.
- Bồi thường và người có quyền xử lý.
Phần giờ làm, ca, nghỉ có ở bài nội quy lao động về thời gian làm việc. Cần bản soạn sẵn thì tải mẫu nội quy công ty file Word, rồi cắt bớt mục không dùng.
Ví dụ: tiệm trà 6 nhân viên, 2 ca
Ví dụ giả định: hộ bán trà có 6 nhân viên chia hai ca. Tờ “nội quy” cũ ghi cả mức phạt, nên chủ hộ sửa lại nội quy lao động hộ kinh doanh như bảng dưới.
| Quy tắc cũ | Sửa thành | Đặt ở đâu |
|---|---|---|
| Đi trễ phạt 50.000 đồng | Đi trễ quá 15 phút không báo, 3 lần trong tháng: khiển trách | Phụ lục hợp đồng |
| Làm vỡ ly trừ lương | Bồi thường theo giá trị, khấu trừ không quá 30% lương tháng | Phụ lục hợp đồng |
| Cuối ca đếm tiền | Người giao ca và người nhận ca cùng đếm, ký sổ | Bảng dán ở quầy |
Trách nhiệm vật chất là nghĩa vụ bồi thường khi làm mất, làm hỏng tài sản. Điều 102 chỉ cho khấu trừ lương để bồi thường, mỗi tháng không quá 30% lương thực trả. Lỗi sơ suất, thiệt hại không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng, thì bồi thường nhiều nhất 3 tháng lương (khoản 1 Điều 129).
Rủi ro khi ghi sai nội quy lao động hộ kinh doanh
Rủi ro lớn nhất là phạt tiền thay cho kỷ luật. Theo khoản 3 Điều 25 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, hành vi này bị phạt 20 đến 40 triệu đồng với cá nhân. Nghị định có hiệu lực từ 10/9/2026. Hộ kinh doanh chịu mức phạt như cá nhân, tổ chức chịu gấp đôi.
Hộ từ 10 người không có nội quy lao động hộ kinh doanh bằng văn bản hoặc không đăng ký thì sao? Mức phạt là 5 đến 10 triệu đồng với cá nhân, theo khoản 2 cùng điều.
Dùng mẫu quy trình có sẵn của ZoneKit
Nội quy lao động hộ kinh doanh chỉ nói điều cấm. Rắc rối thường nằm ở giao ca, đếm tiền, nhập hàng. Bộ quy trình mẫu ZoneKit có quy trình mẫu chia theo phòng ban, bạn chỉ lấy phần bán hàng, kho, thu ngân. Hãy làm bài chấm điểm vận hành miễn phí để biết nên viết quy trình nào trước.
Muốn biết thêm về đội ngũ, bạn xem trang giới thiệu ZoneTech. Cần trao đổi, bạn gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886, hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh 5 nhân viên có phải đăng ký nội quy không?
Không. Dưới 10 người thì không đăng ký, kỷ luật ghi trong hợp đồng lao động.
Chủ hộ có được trừ lương khi nhân viên làm vỡ đồ không?
Chỉ được khấu trừ để bồi thường, theo Điều 102 và Điều 129. Mỗi tháng không trừ quá 30% lương thực trả và phải cho nhân viên biết lý do.
Làm nội quy lao động hộ kinh doanh có cần lấy ý kiến nhân viên?
Có tổ chức đại diện người lao động thì phải tham khảo ý kiến. Hộ nhỏ thường không có, nên gửi bản nháp cho nhân viên góp ý.
Tóm lại, nội quy lao động hộ kinh doanh nên ngắn, đúng luật và khớp việc thật ở quầy.
Cập nhật lần cuối: 01/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận