Công ty CP Công nghệ ZoneTech
Chấm điểm miễn phí

Quy trình mua hàng của doanh nghiệp thương mại: nhập theo tốc độ bán

Quy trình mua hàng doanh nghiệp thương mại nên chạy theo tốc độ bán: mỗi tuần xem mã nào bán bao nhiêu một ngày, tính lượng cần cho thời gian chờ hàng, trừ tồn và hàng đang về, rồi mới đặt. Cách này giảm cả hai lỗi hay gặp là hết hàng bán chạy và đọng vốn ở hàng bán chậm. Sau đó, nhận hàng và trả tiền đi theo chu trình chung có đủ chứng từ.

Bài này dành cho cửa hàng, nhà phân phối nhỏ và công ty thương mại mua về để bán lại, không tự sản xuất.

Mua hàng doanh nghiệp thương mại khác sản xuất ở đâu?

Công ty sản xuất mua theo kế hoạch sản xuất và định mức. Doanh nghiệp thương mại mua theo những gì khách đang mua.

So sánh mua hàng của doanh nghiệp thương mại và công ty sản xuất
Điểm khácDoanh nghiệp thương mạiCông ty sản xuất
Căn cứ đặt hàngTốc độ bán từng mãKế hoạch sản xuất, định mức
Số mã hàngNhiều mã, nhiều nhà cung cấpÍt mã nguyên liệu chính
Rủi ro lớn nhấtĐọng vốn ở hàng bán chậmThiếu nguyên liệu làm dừng xưởng
Nhịp đặtHằng tuần, theo báo cáo bánTheo lệnh sản xuất

Phía sản xuất có trong bài quy trình mua hàng của công ty sản xuất. Phần dưới chỉ đi vào cách mua hàng doanh nghiệp thương mại.

Nhập theo tốc độ bán

Trong mua hàng doanh nghiệp thương mại, ba khái niệm dưới là đủ để tính lượng đặt hàng cho từng mã.

Công thức tính lượng đặt hàng theo tốc độ bán

Số ngày dự phòng do doanh nghiệp tự chọn, ví dụ 3 đến 5 ngày. Mã bán đều thì dự phòng ít. Mã bán thất thường thì dự phòng nhiều hơn. Lượng đặt cuối cùng làm tròn theo thùng hoặc theo số lượng tối thiểu của nhà cung cấp.

Mã có tốc độ bán gần bằng 0 trong 8 tuần nên vào danh sách ngừng đặt, chờ xả tồn. Với mua hàng doanh nghiệp thương mại, công thức này thay cho thói quen “đặt như tháng trước”. Tháng trước có thể có khuyến mại hoặc mùa vụ, nên số đó không còn đúng.

Ví dụ tính cho 3 mã hàng

Ví dụ giả định: một nhà phân phối đồ gia dụng, dự phòng 3 ngày với hàng trong nước và 4 ngày với hàng xa.

Ví dụ giả định tính lượng đặt cho ba mã hàng
MãTốc độ bánChờ + dự phòngCần cóTồn + đang vềLượng đặt
Nồi A20/ngày7 + 3 = 10 ngày20080 + 0120
Chảo B5/ngày7 + 3 = 10 ngày5070 + 0Không đặt
Bình C12/ngày14 + 4 = 18 ngày21660 + 50106, làm tròn 120 (5 thùng 24)

Bảng này là phần việc chính của mua hàng doanh nghiệp thương mại mỗi tuần. Chảo B còn đủ cho 14 ngày nên tuần này không đặt. Nếu cứ đặt đều tay, vốn sẽ nằm ở chảo B thay vì bình C. Bảng tính tồn và công nợ có thể dựng theo bài file Excel quản lý kho bán hàng.

6 bước mua hàng mỗi tuần

Quy trình mua hàng doanh nghiệp thương mại nên có một ngày cố định trong tuần, ví dụ thứ Hai.

Sáu bước mua hàng hằng tuần của cửa hàng, nhà phân phối
  1. Kế toán hoặc kho xuất báo cáo bán và tồn theo mã của 4 đến 8 tuần.
  2. Người mua tính lượng đặt theo công thức, đánh dấu mã bán chậm cần ngừng đặt.
  3. Chủ hoặc trưởng bộ phận duyệt theo hạn mức tiền của từng đơn.
  4. Người mua gửi đơn đặt hàng, xin nhà cung cấp xác nhận giá và ngày giao bằng văn bản.
  5. Kho nhận hàng, đếm, lập phiếu nhập theo số thực nhận.
  6. Kế toán đối chiếu đơn đặt, phiếu nhập, hóa đơn rồi mới đề nghị thanh toán.

Khi mua hàng doanh nghiệp thương mại có nhiều nhà cung cấp, gom các mã theo từng nhà cung cấp để mỗi đơn đủ số lượng tối thiểu. Người mua không nên kiêm nhận hàng và duyệt chi. Đây là điểm kiểm soát chính trong chu trình mua hàng.

Chứng từ và thanh toán

Mua hàng doanh nghiệp thương mại thường gồm nhiều đơn nhỏ từ nhiều nguồn, nên dễ sót chứng từ hơn xưởng sản xuất.

Chứng từ cần đủ trước khi thanh toán cho nhà cung cấp

Từ 01/7/2025, hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên, đã gồm thuế, phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Căn cứ là Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, theo VnEconomy.

Mẫu chứng từ theo chế độ kế toán đang áp dụng. Doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC được tự thiết kế mẫu. Bộ mẫu tối thiểu có trong bài biểu mẫu quy trình mua hàng.

Câu hỏi thường gặp

Mã hàng mới chưa có số bán thì đặt bao nhiêu?

Đặt lô thử nhỏ, theo số lượng tối thiểu của nhà cung cấp. Sau 2 đến 4 tuần có số bán thật thì chuyển sang tính theo tốc độ bán, như mọi mã khác trong mua hàng doanh nghiệp thương mại.

Có nên mua nhiều để được chiết khấu?

Chỉ khi mã đó bán đều và phần chiết khấu lớn hơn chi phí giữ vốn, giữ kho thêm. Mã bán chậm thì chiết khấu thường không bù được.

Ai nên giữ việc mua hàng doanh nghiệp thương mại nhỏ?

Cửa hàng vài người thì chủ hoặc một người mua giữ việc tính lượng đặt. Kế toán giữ sổ công nợ và chỉ trả tiền khi đủ chứng từ.

Nhập hàng từ sàn sỉ nước ngoài có khác không?

Thời gian chờ dài hơn và có thêm thủ tục nhập khẩu. Cách làm có trong bài quy trình mua hàng trên 1688 và quy trình mua hàng nhập khẩu.

Quy trình mua hàng mẫu có trong bộ ZoneKit. Bạn có thể chấm điểm vận hành miễn phí để biết khâu mua đang hở ở đâu và tải quy trình mẫu.

Muốn biết thêm về đội ngũ, bạn xem trang giới thiệu ZoneTech. Cần trao đổi thêm, bạn gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886, hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.

Cập nhật lần cuối: 19/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận

Thành viên TRAVINA GROUP
Zalo