Tem truy xuất nguồn gốc nông sản: dữ liệu cần ghi theo mùa vụ
Tem truy xuất nguồn gốc nông sản phải dẫn tới dữ liệu của đúng một lô thu hoạch trong một mùa vụ. Dữ liệu đó gồm vùng trồng, nhật ký chăm sóc, ngày phun thuốc và thời gian cách ly, ngày thu hoạch, nơi sơ chế. Mỗi vụ mới là một bộ dữ liệu mới, không ghi đè vụ cũ.
Bài này dành cho HTX, trang trại rau, quả, lúa gạo đang chuẩn bị tem cho vụ đầu tiên.
Mục lục
Tem truy xuất nguồn gốc nông sản khác gì?
Khác ở chỗ dữ liệu sinh ra ngoài đồng, theo nhịp mùa vụ, không theo mẻ trong xưởng.

Mùa vụ là một chu kỳ trồng, từ lúc làm đất, xuống giống tới khi thu hoạch xong. Lô thu hoạch là lượng nông sản hái cùng ngày, cùng khu, mang một mã chung. Thời gian cách ly là số ngày tối thiểu từ lần phun thuốc cuối tới ngày được thu hoạch, ghi trên nhãn thuốc.
Với tem truy xuất nguồn gốc nông sản, câu hỏi người mua hay đặt là “rau này phun gì, hái khi nào”. Vì vậy nhật ký đồng ruộng quan trọng hơn mẫu tem. Bảy bước làm tem chung, từ dữ liệu tới in, có ở bài cách làm tem truy xuất nguồn gốc.
Dữ liệu cần ghi theo mùa vụ
Dữ liệu mùa vụ chia theo năm chặng. Mỗi chặng có người ghi riêng, cùng dùng một mã khu.

| Chặng | Dữ liệu cần ghi | Ai ghi |
|---|---|---|
| Đầu vụ | Mã số vùng trồng hoặc mã khu, giống, ngày xuống giống | HTX, cán bộ kỹ thuật |
| Trong vụ | Phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, ngày phun, thời gian cách ly | Nông hộ |
| Thu hoạch | Ngày hái, khu, khối lượng, mã lô thu hoạch | Nông hộ, tổ trưởng |
| Sơ chế, đóng gói | Ngày đóng, nơi đóng, số túi hoặc thùng của lô | Cơ sở sơ chế |
| Giao hàng | Bên nhận, ngày giao, số lượng theo lô | Thủ kho |
Hai chặng cuối là phần tối thiểu theo Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT: lô sản xuất có mã nhận diện, lô giao ghi bên nhận. Ba chặng đầu là phần làm tem truy xuất nguồn gốc nông sản có giá trị với người mua. Mã số vùng trồng nộp ở UBND cấp xã. Mã được cấp trong 3 ngày làm việc nếu không xuất khẩu sang thị trường có yêu cầu, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Một cột nên thêm vào sổ là “ngày được hái”, tính bằng ngày phun cộng thời gian cách ly. Tổ trưởng nhìn cột đó là biết khu nào chưa được hái.
Lỗi hay gặp với dữ liệu mùa vụ
- Ghi bù nhật ký cuối tuần, ngày phun lệch ngày thật.
- Gộp hàng của nhiều khu vào một lô, không biết lô nào từ khu nào.
- Bỏ trống thời gian cách ly, không chứng minh được ngày hái đúng.
- Đổi vụ mà dùng lại mã lô của vụ trước.
Bốn lỗi này làm tem truy xuất nguồn gốc nông sản quét ra thông tin không khớp với túi hàng. Dữ liệu mùa vụ sai thì tem in đẹp mấy cũng không giúp được khi có khiếu nại.
Ví dụ theo 3 loại cây
Ba ví dụ dưới đây là giả định, để thấy cách chia lô đổi theo nhịp cây trồng.

- Rau ăn lá: vụ khoảng một tháng, hái gần như mỗi ngày. Lô đặt theo ngày hái cộng khu, ví dụ RA-261104-K2. Tem in số lô mỗi ngày.
- Cây ăn quả: vụ kéo dài vài tháng, cắt theo đợt. Lô đặt theo đợt cắt cộng khu vườn. Trang quét ghi rõ đợt cắt thứ mấy trong vụ.
- Lúa gạo: mỗi vụ thu một lần, xay theo mẻ. Lô gạo đặt theo vụ cộng mẻ xay, ví dụ vụ hè thu, mẻ 3.
Cả ba đều theo một nguyên tắc chung. Tem truy xuất nguồn gốc nông sản mang mã lô, trang quét mở ra đúng khu và đúng ngày thu hoạch của lô đó. Mẫu sổ cho rau có ở bài mẫu truy xuất nguồn gốc rau.
Lưu bao lâu và đổi vụ thế nào?
Hàng tươi lưu hồ sơ ít nhất 6 tháng từ ngày sản xuất, theo Thông tư 17/2021. Hàng có hạn sử dụng lưu ít nhất 12 tháng sau ngày hết hạn của lô.

Khi sang vụ mới, tạo bộ dữ liệu mới cho vụ đó và in tem truy xuất nguồn gốc nông sản với mã lô mới. Không sửa trang quét của vụ cũ thành vụ mới, vì tem cũ có thể còn trên kệ hoặc trong tủ lạnh nhà khách. Trang quét của tem truy xuất nguồn gốc nông sản nên sống ít nhất bằng thời hạn lưu hồ sơ.
Ví dụ giả định: một HTX rau đổi từ vụ cải sang vụ xà lách. HTX giữ nguyên trang các lô cải, thêm danh mục lô xà lách. Khách quét túi cải mua tuần trước vẫn thấy đúng ngày hái cải.
Cùng nhóm: tem truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Câu hỏi thường gặp
Nông sản bán ở chợ có cần tem truy xuất không?
Không bắt buộc tem truy xuất nguồn gốc nông sản. Cơ sở đưa hàng ra thị trường vẫn phải ghi lô nhận, lô giao theo Thông tư 17/2021.

Một tem dùng cho cả vụ được không?
Được nếu trang quét cho chọn lô và số lô in bằng chữ cạnh tem truy xuất nguồn gốc nông sản. Một trang chung cho cả vụ thì không truy được ngày hái.
Nông hộ không quen điện thoại thì ghi thế nào?
Ghi sổ giấy trong ngày, tổ trưởng nhập lên hệ thống cuối ngày để tem truy xuất nguồn gốc nông sản có dữ liệu. Quan trọng là ghi ngay, không ghi bù.
ZoneQR: tem truy xuất cho từng sản phẩm
Giải pháp ZoneQR của ZoneTech làm tem QR truy xuất theo lô và trang quét cho HTX, trang trại. Phần dữ liệu mùa vụ vẫn do người của cơ sở ghi. Xem thêm trang giới thiệu ZoneTech hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ. Giá từng gói có ở bảng giá.

Sổ đồng ruộng ghi đúng ngày mới là thứ làm con tem có giá trị.
Cập nhật lần cuối: 04/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận