Nhật ký sản xuất lúa: mẫu ghi theo vụ từ làm đất đến thu hoạch
Nhật ký sản xuất lúa là sổ ghi lại mọi việc làm trên một thửa ruộng trong một vụ. Sổ ghi giống gì, gieo sạ ngày nào, bón phân và phun thuốc gì, liều lượng bao nhiêu. Cuối vụ, sổ ghi sản lượng thu hoạch và người mua. Với hộ và HTX trồng lúa, sổ này là căn cứ để được chứng nhận VietGAP. Sổ cũng giúp ký và giữ hợp đồng bao tiêu, và trả lời người mua khi lô lúa có vấn đề. Khung mẫu dùng chung cho mọi cây trồng có trong bài mẫu nhật ký sản xuất.
Tóm tắt nhanh
- Ghi theo thửa và theo vụ, mỗi thửa một mã, ví dụ lô A1.
- 6 giai đoạn: làm đất, giống và gieo sạ, bón phân, phòng trừ sâu bệnh, quản lý nước, thu hoạch và bán.
- Mỗi lần phun thuốc ghi tên thuốc, nồng độ, lượng dùng và thời gian cách ly.
- TCVN 11892-1:2017 yêu cầu lưu hồ sơ tối thiểu 12 tháng tính từ ngày thu hoạch.
- Ghi trong ngày làm việc, không ghi bù cuối vụ.
Mục lục
Nhật ký sản xuất lúa cần ghi những gì?
TCVN 11892-1:2017 là tiêu chuẩn VietGAP cho trồng trọt, mục 3.1.4 yêu cầu ghi chép các nội dung tại Phụ lục C. Hồ sơ lưu tối thiểu 12 tháng từ ngày thu hoạch để kiểm tra nội bộ và truy xuất nguồn gốc (TCVN 11892-1:2017). Phụ lục C gồm ba nhóm bảng ghi chép như sau.
- Kết quả phân tích mẫu đất, nước tưới, sản phẩm, nếu có lấy mẫu.
- Vật tư đầu vào: giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật với tên, số lượng, nơi mua, hạn sử dụng.
- Quá trình sản xuất và tiêu thụ: ngày làm, phân bón (tên, lượng), thuốc BVTV (tên, nồng độ, lượng, thời gian cách ly). Kèm sản lượng thu hoạch, ngày xuất bán, tên người mua, khối lượng.
Vì sao phải ghi và ghi khi nào được giải thích trong bài nhật ký sản xuất. Phần dưới chia các bảng này theo đúng nhịp một vụ lúa.
Mẫu nhật ký sản xuất lúa theo 6 giai đoạn
Mỗi giai đoạn của vụ là một trang trong sổ.
| Giai đoạn | Cột cần ghi | Giấy tờ kèm |
|---|---|---|
| 1. Làm đất | Ngày, mã thửa, diện tích, cách làm (cày, trục, xử lý rơm rạ), vôi hoặc chế phẩm nếu dùng | – |
| 2. Giống và gieo sạ | Tên giống, cấp giống, lượng giống, nơi mua, ngày ngâm ủ, ngày sạ hoặc cấy | Hóa đơn hoặc phiếu mua giống |
| 3. Bón phân | Ngày, tên phân, lượng (kg/thửa), lần bón, người bón | Phiếu mua phân |
| 4. Phòng trừ sâu bệnh | Ngày, sâu bệnh gặp, tên thuốc, nồng độ, lượng dùng, thời gian cách ly, người phun | Phiếu mua thuốc |
| 5. Quản lý nước | Ngày bơm, rút nước, nguồn nước | Kết quả phân tích nước nếu có |
| 6. Thu hoạch và bán | Ngày thu, sản lượng, độ ẩm khi bán (nếu đo), người mua, khối lượng, số phiếu cân | Phiếu cân, hợp đồng |
HTX dùng chung một mẫu nhật ký sản xuất cho nhiều hộ thì nên in sẵn các cột này, mỗi giai đoạn một trang. Thêm ô mã thửa ở góc trên để không lẫn giữa các thửa.


Ghi thuốc bảo vệ thực vật thế nào cho đúng?
Đây là phần hay bị ghi thiếu nhất, cũng là phần người mua và đơn vị chứng nhận xem kỹ nhất.
- Tên thuốc: ghi đúng tên thương phẩm trên bao bì, không ghi tên gọi tắt.
- Nồng độ và lượng: ví dụ “pha 1 gói cho bình 16 lít, phun 4 bình cho 1.000 m²”.
- Thời gian cách ly: chép từ nhãn thuốc, rồi tính sẵn ngày sớm nhất được thu hoạch.
- Người phun và lý do phun: giúp kiểm tra lại khi sâu bệnh tái phát.
Thời gian cách ly là số ngày tối thiểu từ lần phun cuối đến khi được thu hoạch. Trước khi chốt ngày gặt, xem lại cột này của lần phun cuối. Chưa qua thời gian cách ly thì lùi ngày thu hoạch.

Ví dụ nhật ký canh tác lúa vụ đông xuân
Ví dụ giả định cho một thửa 5.000 m² (lô A1), số liệu minh họa.
| Ngày | Việc | Chi tiết |
|---|---|---|
| 05/12 | Làm đất | Cày, trục, vùi rơm rạ |
| 18/12 | Sạ | Giống cấp xác nhận, 50 kg, mua tại đại lý X |
| 28/12 | Bón lót, bón thúc lần 1 | Tên phân, lượng theo kg cho cả thửa |
| 20/01 | Phun thuốc | Tên thuốc, nồng độ, 10 bình; thời gian cách ly theo nhãn, ghi ngày được thu sớm nhất |
| Cuối tháng 3 | Thu hoạch | Sản lượng theo phiếu cân, bán cho đơn vị bao tiêu theo hợp đồng |
Khi có hợp đồng bao tiêu, ghi số hợp đồng và số phiếu cân ở giai đoạn 6 để đối chiếu khi thanh toán. Các điều khoản riêng cho lúa xem bài hợp đồng bao tiêu lúa.
Dùng nhật ký sản xuất lúa vào việc gì?
- VietGAP: TCVN 11892-1:2017 yêu cầu tự kiểm tra nội bộ không quá 12 tháng một lần. Nhật ký canh tác lúa là hồ sơ chính để tự kiểm tra.
- Bao tiêu: bên mua thường xem nhật ký để chắc lúa làm đúng quy trình đã thỏa thuận.
- Truy xuất: mã thửa và phiếu cân giúp lần ngược về đúng ruộng, đúng lần phun thuốc. Thông tư 17/2021 cũng yêu cầu lưu thông tin lô nhận, lô sản xuất và lô giao (Thông tư 17/2021).
Câu hỏi thường gặp
Hộ trồng lúa không làm VietGAP có cần ghi nhật ký sản xuất lúa không?
Không bắt buộc với mọi hộ. Hộ bán qua HTX, có hợp đồng bao tiêu hoặc bán cho đơn vị yêu cầu truy xuất thì nên ghi. Ghi giản lược vẫn tốt hơn là không ghi gì.
Ghi sổ giấy hay ghi trên điện thoại?
Cả hai đều được, sổ giấy thì dễ cho người lớn tuổi. Ghi trên điện thoại hay bảng tính giúp HTX gom số nhiều hộ nhanh hơn. Quan trọng là ghi trong ngày và đủ cột.
Mất sổ giữa vụ thì làm gì?
Ghi lại ngay từ phiếu mua vật tư và trí nhớ, đánh dấu phần ghi lại rồi tiếp tục ghi bình thường. Từ vụ sau nên chụp ảnh từng trang sau mỗi lần ghi.
HTX cần mẫu nhật ký sản xuất lúa nối với tem truy xuất có thể xem giải pháp truy xuất cho nông sản của ZoneTech. Cần người làm cùng, gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886, xem giới thiệu ZoneTech hoặc để lại thông tin ở trang liên hệ.
Cập nhật lần cuối: 26/10/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận