Quy trình nhập kho nguyên vật liệu: kiểm chất lượng trước khi nhận
Nhập kho nguyên vật liệu chỉ nên làm sau khi hàng qua hai lớp kiểm: đếm đủ số lượng và đạt tiêu chí chất lượng. Hàng chờ kiểm để riêng một khu, chưa ghi sổ. Đạt thì lập phiếu nhập ghi số lô của nhà cung cấp. Không đạt thì lập biên bản kiểm nghiệm và trả lại hoặc xin duyệt nhận có điều kiện.
Bài này dành cho xưởng nhỏ, cơ sở chế biến thực phẩm, HTX đang tự nhận nguyên liệu, bao bì về kho.
Mục lục
Nhập kho nguyên vật liệu khác nhập hàng bán ở đâu?
Hàng bán lỗi thì khách thấy và trả lại. Nguyên liệu lỗi thì đi thẳng vào mẻ sản xuất và làm hỏng cả mẻ.
Nhập kho nguyên vật liệu là việc nhận nguyên liệu, bao bì, vật tư từ nhà cung cấp vào kho của xưởng, có kiểm tra và chứng từ. Khung chung gồm 6 bước, chứng từ và điểm ký nằm trong mẫu quy trình nhập kho. Bài này đi sâu vào bước kiểm chất lượng.
Kiểm tra đầu vào là bước đối chiếu nguyên liệu với tiêu chí đã thỏa thuận trước khi ký nhận. Tiêu chí nên ghi trong đơn đặt hàng hoặc hợp đồng, để hai bên cùng một thước đo.
6 bước quy trình nhập kho nguyên vật liệu
Sáu bước dưới giữ cho nguyên liệu chưa kiểm không lẫn vào kệ cấp phát.

- Người mua báo thủ kho ngày hàng về, mã hàng, số lượng và phiếu tiêu chí của loại nguyên liệu đó.
- Thủ kho nhận hàng, đếm kiện cùng người giao, đặt toàn bộ ở khu chờ kiểm có biển riêng.
- Nhân viên kho cân hoặc đếm từng mã, ghi số thực nhận vào phiếu giao.
- Người kiểm chất lượng lấy mẫu theo phiếu tiêu chí, ghi kết quả đạt hoặc không đạt.
- Thủ kho tách phần đạt và phần không đạt, lập biên bản cho phần không đạt.
- Thủ kho lập phiếu nhập cho phần đạt, ghi số lô của nhà cung cấp, xếp kệ, cộng tồn trong ngày.
Xưởng ít người có thể để thủ kho kiêm kiểm chất lượng. Khi đó chủ xưởng xem lại kết quả và ảnh mẫu trước khi duyệt phiếu nhập kho nguyên vật liệu.
Tiêu chí kiểm tra đầu vào theo loại
Mỗi nhóm nguyên liệu cần một phiếu tiêu chí riêng. Bảng dưới là gợi ý để xưởng tự sửa theo sản phẩm của mình.

| Nhóm | Kiểm gì | Cách kiểm nhanh |
|---|---|---|
| Nguyên liệu khô (bột, chè khô, hạt) | Độ ẩm, mùi, bao còn kín, hạn dùng | Mở 1 đến 2 bao mẫu, ngửi, bóp thử |
| Nguyên liệu tươi | Độ tươi, nhiệt độ khi nhận, nguồn gốc | Đo nhiệt độ, xem giấy tờ đi kèm |
| Bao bì in | Màu, chữ, kích thước, số lượng | So với mẫu đã duyệt, đo bằng thước |
| Phụ gia, hóa chất | Nhãn, hạn dùng, tài liệu đi kèm | Đọc nhãn, đối chiếu tên với đơn đặt |
Giữ một mẫu bao bì đã duyệt ở kho để so. Nhiều lỗi in sai chữ, sai màu chỉ phát hiện được khi đặt hai mẫu cạnh nhau. Nhập kho nguyên vật liệu có hạn dùng thì ghi cả hạn dùng lên nhãn kệ.
Xử lý hàng không đạt
Biên bản kiểm nghiệm là văn bản ghi kết quả kiểm số lượng, chất lượng của lô hàng nhận, có chữ ký người kiểm, thủ kho và người giao. Biên bản là căn cứ để trả lại, đòi giao bù hay giảm giá.

Khi nhập kho nguyên vật liệu, phần không đạt có ba hướng xử lý:
- Trả lại nhà cung cấp, ghi số lượng và lý do trên biên bản.
- Nhận có điều kiện, ví dụ dùng cho sản phẩm khác hoặc giảm giá. Cần chủ xưởng duyệt bằng chữ ký.
- Giữ ở khu chờ kiểm, chờ nhà cung cấp tới xem cùng. Ghi rõ hạn tối đa phải xử lý.
Quyền kiểm hàng và thời điểm chuyển rủi ro nên ghi vào hợp đồng mua bán, theo Luật Thương mại 2005 và thỏa thuận hai bên. Mẫu phiếu nhập, biên bản theo chế độ kế toán đang áp dụng. Doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC được tự thiết kế mẫu.
Ví dụ nhận 20 bao bột
Ví dụ giả định về nhập kho nguyên vật liệu: một xưởng bánh nhận 20 bao bột mì loại 25 kg theo đơn đặt hàng.

- Đếm kiện: đủ 20 bao, 2 bao rách góc, chụp ảnh trước mặt người giao.
- Kiểm mẫu: 2 bao rách bị ẩm, bột vón cục. 18 bao còn lại đạt tiêu chí.
- Biên bản kiểm nghiệm ghi 2 bao không đạt, trả lại, người giao ký.
- Phiếu nhập ghi 18 bao, tổng 450 kg, số lô của nhà cung cấp, vị trí kệ.
Kế toán nhận phiếu nhập 450 kg và biên bản. Nếu hóa đơn ghi 500 kg, kế toán đề nghị nhà cung cấp điều chỉnh trước khi trả tiền. Hai bao bị loại không vào xưởng, nên mẻ bánh không dính bột ẩm.
Cùng nhóm: luân chuyển phiếu nhập kho, nhập kho hàng bán bị trả lại, nhập kho thành phẩm, nhập kho trên MISA và sơ đồ quy trình nhập kho.
Câu hỏi thường gặp
Xưởng nhỏ có cần người kiểm chất lượng riêng không?
Không bắt buộc. Thủ kho có thể kiểm theo phiếu tiêu chí, miễn là có ảnh mẫu và người thứ hai xem lại trước khi duyệt phiếu nhập.

Nguyên liệu tới ngoài giờ thì làm gì?
Nhận vào khu chờ kiểm, ghi số kiện và ảnh. Sáng hôm sau mới kiểm và lập phiếu nhập. Không xếp thẳng lên kệ cấp phát.
Có cần ghi số lô của nhà cung cấp không?
Nên ghi. Khi thành phẩm có lỗi, số lô giúp tìm đúng lô nguyên liệu và báo nhà cung cấp.
Nhập kho nguyên vật liệu không có hóa đơn thì sao?
Vẫn lập phiếu nhập theo số thực nhận, ghi chứng từ kèm theo là phiếu giao hoặc bảng kê. Cách hạch toán do kế toán quyết theo quy định thuế hiện hành.
Có người theo dõi số bán hàng cùng bạn
Giữ kho, đơn và số liệu khớp nhau hằng ngày là phần việc của dịch vụ vận hành ZoneOps. Muốn viết quy trình nhập kho nguyên vật liệu kèm phiếu tiêu chí, xem bộ quy trình mẫu ZoneKit và chấm điểm vận hành miễn phí để tải quy trình mẫu. Bản vẽ một trang có trong bài sơ đồ quy trình nhập kho. Cả vòng nhập, cấp phát, đối chiếu có trong bài quản lý kho nguyên vật liệu. Xem về đội ngũ ở trang giới thiệu ZoneTech. Giá từng gói có ở bảng giá.
Cập nhật lần cuối: 19/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận