Quy trình nhập kho hàng bán bị trả lại: tránh lệch tồn và doanh thu
Nhập kho hàng bán bị trả lại phải đi qua khu chờ kiểm và một phiếu nhập riêng ghi mã đơn gốc, không đặt thẳng lên kệ bán. Kiểm xong, chỉ phần còn bán được mới cộng vào tồn bán. Cùng lúc, kế toán ghi giảm doanh thu và hoàn tiền hoặc trừ công nợ, để kho, doanh thu và tiền vẫn khớp nhau.
Bài này dành cho cửa hàng, shop online và công ty thương mại nhỏ có hàng trả về từ khách lẻ, sàn hoặc đại lý.
Mục lục
Vì sao hàng trả lại hay làm lệch số?
Một lần trả hàng làm thay đổi ba sổ cùng lúc: kho, doanh thu và tiền hoặc công nợ.

Hàng bán bị trả lại là hàng đã bán và đã ghi doanh thu, sau đó khách trả về vì lỗi, sai mẫu hoặc theo chính sách đổi trả. Nếu kho nhập lại mà kế toán không ghi giảm doanh thu, báo cáo lãi sẽ cao hơn thực tế. Nếu kế toán ghi giảm mà kho chưa nhập, tồn trên sổ sẽ thấp hơn trên kệ.
Khung chung khi nhận hàng vào kho có trong mẫu quy trình nhập kho. Phần dưới đi vào chỗ riêng của nhập kho hàng bán bị trả lại.
6 bước nhập kho hàng bán bị trả lại
Sáu bước nhập kho hàng bán bị trả lại dưới đây chia việc giữa kho và kế toán. Mỗi bước để lại một dấu vết trên giấy hoặc phần mềm.

- Nhận hàng, ghi mã đơn gốc, ngày bán, lý do trả và chụp ảnh tình trạng.
- Đặt hàng ở khu chờ kiểm có biển riêng, chưa cộng vào tồn bán. Khu chờ kiểm là vùng để hàng chưa có kết luận, tách khỏi kệ bán.
- Kiểm và phân loại: bán lại được, cần sửa, chờ hủy hoặc trả nhà cung cấp.
- Lập phiếu nhập hàng trả lại, tức phiếu nhập riêng ghi mã đơn gốc, số lượng từng loại và khu cất.
- Kế toán ghi giảm doanh thu, hoàn tiền hoặc trừ công nợ, xử lý hóa đơn theo quy định hiện hành. Ghi giảm doanh thu là bút toán trừ phần doanh thu của hàng đã bán nay bị trả về.
- Kho chuyển phần bán lại được lên kệ, cộng tồn bán. Phần còn lại ở khu riêng chờ quyết định.
Bước 4 và bước 5 nên xong trong cùng một ngày. Nhập kho hàng bán bị trả lại mà để kế toán ghi sau vài tuần thì cuối tháng rất khó khớp.
Phân loại hàng trả về
Khi nhập kho hàng bán bị trả lại, không phải hàng nào cũng quay lại kệ bán. Bảng dưới gợi ý bốn nhóm.

| Tình trạng | Đi đâu | Ghi gì trên phiếu |
|---|---|---|
| Còn nguyên, còn hạn | Kệ bán, lô cũ ra trước | Số lô, cộng tồn bán |
| Hỏng bao bì, hàng còn tốt | Khu chờ đóng gói lại | Tồn chờ xử lý |
| Lỗi do sản xuất | Khu trả nhà cung cấp | Kèm biên bản, ảnh |
| Hết hạn, hư hỏng | Khu chờ hủy | Biên bản hủy, chủ duyệt |
Hàng có hạn dùng thì kiểm hạn trước. Hàng còn hạn ngắn nên đưa lên đầu danh sách bán, đừng để lẫn với lô mới. Biên bản khi nhận trả có trong bài mẫu biên bản đổi trả hàng hóa.
Ba nguồn trả, ba cách ghi
Hàng về kho từ ba nguồn khác nhau, nên chứng từ đầu vào cũng khác. Quy trình nhập kho hàng bán bị trả lại vẫn giữ nguyên 6 bước cho cả ba nguồn.

| Nguồn | Chứng từ đầu vào | Lưu ý |
|---|---|---|
| Khách lẻ tại quầy | Hóa đơn bán lẻ, phiếu đổi trả | Hoàn tiền theo chính sách đã niêm yết |
| Đơn online, sàn | Mã đơn, mã vận đơn hoàn | Tách đơn giao không thành công với đơn khách trả sau khi nhận |
| Đại lý, khách sỉ | Biên bản trả hàng có chữ ký | Trừ công nợ đúng kỳ ghi trên biên bản |
Đơn giao không thành công thường chưa ghi nhận là đã bán. Khi đó kho chỉ cần nhập lại theo phiếu, kế toán xử lý theo cách ghi nhận doanh thu đang áp dụng. Với khách lẻ, nghĩa vụ tiếp nhận đổi trả theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, chi tiết có trong bài quy định đổi trả hàng.
Ví dụ đại lý trả 30 hộp
Ví dụ giả định: một đại lý trả 30 hộp bánh của đơn tháng trước, theo biên bản trả hàng hai bên đã ký.

- Kho đếm đủ 30 hộp, chụp ảnh, để khu chờ kiểm.
- Kiểm: 24 hộp nguyên vẹn, 6 hộp móp góc nhưng bánh còn tốt.
- Phiếu nhập hàng trả lại ghi mã đơn gốc, 24 hộp lên kệ bán, 6 hộp ở khu chờ đóng gói lại.
- Kế toán ghi giảm doanh thu 30 hộp, trừ công nợ đại lý theo giá trên đơn gốc.
Nhờ phiếu nhập hàng trả lại ghi mã đơn gốc, kế toán biết giá bán và giá vốn của đúng lần xuất đó. Sau lần nhập kho hàng bán bị trả lại này, tồn bán tăng 24 hộp, không phải 30.
Cùng nhóm: luân chuyển phiếu nhập kho, nhập kho nguyên vật liệu, nhập kho thành phẩm, nhập kho trên MISA và sơ đồ quy trình nhập kho.
Câu hỏi thường gặp
Có được sửa phiếu xuất cũ thay vì lập phiếu nhập mới?
Không. Phiếu xuất cũ giữ nguyên. Nhập kho hàng bán bị trả lại luôn dùng phiếu nhập mới, để thấy rõ hàng đã ra rồi quay về.
Hàng trả lại có cần hóa đơn điều chỉnh không?
Nếu đơn đã xuất hóa đơn, việc điều chỉnh làm theo quy định về hóa đơn hiện hành. Hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế quản lý trước khi lập.
Hộ kinh doanh ghi nhập kho hàng bán bị trả lại thế nào?
Ghi nhập lại trên sổ theo dõi hàng hóa và ghi giảm doanh thu trên sổ doanh thu. Sổ sách của hộ theo Thông tư 152/2025/TT-BTC.
ZoneOps: vận hành bán hàng cùng bạn
Giữ kho, đơn và doanh thu khớp nhau khi bán nhiều kênh là phần việc của dịch vụ vận hành ZoneOps. Muốn viết quy trình nhập kho hàng bán bị trả lại kèm biểu mẫu, xem bộ quy trình mẫu ZoneKit và chấm điểm vận hành miễn phí để tải quy trình mẫu.
Đường đi của phiếu nhập qua các người ký có trong bài quy trình luân chuyển phiếu nhập kho. Xem về đội ngũ ở trang giới thiệu ZoneTech. Cần trao đổi, gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886, hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.
Cập nhật lần cuối: 19/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận