Công ty CP Công nghệ ZoneTech
Chấm điểm miễn phí

Quy trình mua hàng và công nợ phải trả: theo dõi hạn trả từng nơi

Quy trình mua hàng và công nợ phải trả nối hai việc thành một mạch. Mỗi lần hàng về có hóa đơn khớp, kế toán ghi một khoản nợ kèm ngày đến hạn. Mỗi tuần, kế toán lọc các khoản sắp đến hạn để trình trả, không đợi nhà cung cấp gọi.

Bài này dành cho kế toán, chủ doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh mua chịu của nhiều nơi.

Mua hàng và công nợ phải trả: nợ phát sinh ở bước nào?

Khoản nợ chỉ nên ghi khi đủ căn cứ. Đó là lúc hàng đã nhận và hóa đơn hợp lệ đã về.

Ba khái niệm công nợ phải trả, hạn thanh toán và tuổi nợ

Trong bộ thủ tục kiểm soát chu trình mua hàng, ghi nhận công nợ là điểm thứ 6. Rủi ro ở điểm này là hóa đơn khống hoặc nhà cung cấp không có thật. Vì vậy chỉ ghi nợ cho nhà cung cấp trong danh sách đã duyệt. Điều 39 Luật Kế toán 2015 yêu cầu nghiệp vụ được ghi chép đầy đủ, nên khoản nợ nào cũng phải có chứng từ đi kèm.

6 bước mua hàng và công nợ phải trả

Sáu bước mua hàng và công nợ phải trả dưới đây đi từ lúc đặt hàng đến lúc xóa nợ.

Sáu bước mua hàng và ghi công nợ phải trả
BướcNgười làmĐầu ra
1. Đặt hàng, ghi điều khoản trảNgười mua hàngĐơn đặt có hạn trả, ví dụ 30 ngày
2. Nhận hàngKhoBiên bản nhận, phiếu nhập
3. Nhận hóa đơn, đối chiếuKế toánBộ chứng từ khớp
4. Ghi sổ chi tiết nhà cung cấpKế toánDòng nợ có ngày đến hạn
5. Lọc khoản đến hạn mỗi tuầnKế toán, chủ duyệtDanh sách trả trong tuần
6. Trả tiền, xóa nợNgười giữ tài khoản, kế toánỦy nhiệm chi, dòng nợ đã đóng

Bước 1 hay bị bỏ qua. Nếu đơn đặt không ghi hạn trả, kế toán không biết điền ngày đến hạn ở bước 4. Hạn trả nên chốt bằng văn bản. Luật Thương mại 2005 để các bên tự thỏa thuận thời hạn thanh toán trong hợp đồng mua bán hàng hóa.

Ở bước 6, khoản từ 5 triệu đồng (gồm thuế GTGT) nên chuyển khoản để giữ quyền khấu trừ thuế. Chi tiết có ở bài mua hàng thanh toán tiền mặt.

Sổ chi tiết nhà cung cấp cần cột gì?

Sổ chi tiết nhà cung cấp là bảng ghi từng khoản nợ và từng lần trả của mỗi nhà cung cấp. Với quy trình mua hàng và công nợ phải trả, đây là công cụ chính.

Các cột cần có trong sổ chi tiết nhà cung cấp

Doanh nghiệp dùng phần mềm kế toán thì sổ này có sẵn theo tài khoản phải trả người bán. Kế toán đối chiếu theo chế độ đang áp dụng, ví dụ Thông tư 99/2025/TT-BTC. Hộ kinh doanh nhỏ theo dõi mua hàng và công nợ phải trả trên một trang tính, mỗi dòng một hóa đơn.

Theo dõi hạn trả từng nơi bằng tuổi nợ

Mỗi thứ Hai, kế toán lọc sổ mua hàng và công nợ phải trả theo ngày đến hạn, xếp vào bốn nhóm.

Bảng bốn nhóm tuổi nợ phải trả và việc cần làm
Nhóm tuổi nợViệc cần làm
Chưa đến hạnGiữ nguyên, chưa trả
Đến hạn trong 7 ngàyĐưa vào danh sách trình chủ duyệt
Quá hạn 1 đến 30 ngàyTrả ngay hoặc gọi xin gia hạn bằng văn bản
Quá hạn trên 30 ngàyKiểm lại vì sao treo: thiếu hóa đơn, hàng lỗi, tranh chấp

Ví dụ giả định: tuần này sổ có ba nhà cung cấp. Bao bì còn 12 triệu, đến hạn thứ Năm. Nguyên liệu còn 20 triệu, chưa đến hạn. Vận chuyển còn 1,5 triệu, quá hạn 10 ngày vì chưa nhận hóa đơn. Danh sách trình duyệt tuần này chỉ có khoản bao bì 12 triệu. Khoản vận chuyển cần nhắc nhà cung cấp gửi hóa đơn trước.

Nhờ cách này, quy trình mua hàng và công nợ phải trả cho chủ thấy trước tuần này cần bao nhiêu tiền.

Đối chiếu công nợ định kỳ

Bước khép lại quy trình mua hàng và công nợ phải trả là đối chiếu. Mỗi tháng hoặc quý, gửi nhà cung cấp chính bảng số dư để hai bên xác nhận.

Bốn bước đối chiếu số dư công nợ với nhà cung cấp
  1. Xuất sổ chi tiết của nhà cung cấp đến ngày cuối kỳ.
  2. Gửi nhà cung cấp, đề nghị họ đối chiếu với sổ phải thu của họ.
  3. Lệch thì dò theo từng hóa đơn và từng lần trả.
  4. Hai bên ký xác nhận số dư, lưu vào hồ sơ nhà cung cấp.

Lệch hay gặp là hóa đơn họ đã xuất mà mình chưa nhận, hoặc tiền đã chuyển nhưng họ chưa ghi. Lỗi ở các khâu trước có trong bài chu trình mua hàng.

Cùng nhóm: quy trình phê duyệt mua hàng.

Câu hỏi thường gặp

Chưa có hóa đơn thì có ghi công nợ không?

Hàng đã nhận thì kho đã ghi nhập. Phần nợ nên để trạng thái chờ hóa đơn và nhắc nhà cung cấp gửi, cách hạch toán do kế toán quyết theo chế độ đang dùng.

Có nên trả sớm để được chiết khấu?

Có, nếu khoản được giảm lớn hơn chi phí giữ tiền và quỹ vẫn đủ chi lương, thuê nhà. Ghi điều kiện chiết khấu vào hợp đồng.

Bao lâu nên rà lại sổ mua hàng và công nợ phải trả?

Mỗi tuần lọc khoản đến hạn. Mỗi tháng hoặc quý đối chiếu số dư với nhà cung cấp chính.

Quy trình mua hàng và công nợ phải trả có mẫu sẵn trong bộ quy trình theo phòng ban của giải pháp ZoneKit. Hãy làm bài chấm điểm vận hành miễn phí rồi tải quy trình mẫu về sửa. Bước chi tiền chung có ở bài quy trình thanh toán.

Muốn biết thêm về đội ngũ, bạn xem trang giới thiệu ZoneTech. Cần trao đổi thêm, bạn gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886, hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.

Cập nhật lần cuối: 19/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận

Thành viên TRAVINA GROUP
Zalo