Báo cáo giá vốn hàng bán: cách đọc để biết lãi gộp thật
Báo cáo giá vốn hàng bán là bảng ghi giá vốn của số hàng đã bán ra trong một kỳ, chia theo từng mã hàng và đặt cạnh doanh thu thuần của mã đó. Từ hai cột này ra lãi gộp và biên lãi gộp của từng sản phẩm. Đọc đúng, chủ cửa hàng biết món nào đang nuôi cửa hàng, món nào chỉ làm đầy doanh thu.
Bài này dành cho chủ cửa hàng, hộ kinh doanh có nhập hàng về bán lại hoặc tự sản xuất, muốn biết lãi gộp thật thay vì ước chừng.
Mục lục
Báo cáo giá vốn hàng bán gồm những cột nào?
Báo cáo giá vốn hàng bán cho cửa hàng nhỏ chỉ cần tám cột.

| Cột | Nội dung |
|---|---|
| Mã hàng | SKU hoặc mã trên phần mềm |
| Số lượng bán | Đã trừ hàng bị trả lại |
| Giá vốn đơn vị | Theo phương pháp tính giá đã chọn |
| Tổng giá vốn | Số lượng nhân giá vốn đơn vị |
| Doanh thu thuần | Sau giảm giá, chiết khấu, hàng trả lại |
| Lãi gộp | Doanh thu thuần trừ tổng giá vốn |
| Biên lãi gộp | Lãi gộp chia doanh thu thuần |
| Ghi chú | Hàng tặng, hàng hỏng, giá nhập vừa đổi |
Biên lãi gộp là tỷ lệ phần trăm lãi gộp trên doanh thu thuần. Nó cho phép so một món 50.000 đồng với một món 500.000 đồng trên cùng thước đo. Doanh thu thuần lấy từ bài báo cáo doanh thu bán hàng, không lấy doanh số.
Giá vốn trong báo cáo được tính thế nào?
Giá vốn trong báo cáo giá vốn hàng bán có hai cách nhìn: theo kỳ và theo từng lần xuất kho.

Giá vốn hàng bán là giá trị của hàng đã xuất bán: giá nhập cộng chi phí đưa hàng về kho, hoặc giá thành nếu tự sản xuất. Theo kỳ, giá vốn bằng tồn đầu kỳ cộng nhập trong kỳ trừ tồn cuối kỳ. Muốn số này đúng thì phải kiểm kê tồn cuối kỳ thật.
Theo từng lần xuất, phần mềm áp một phương pháp tính giá xuất kho. Ba phương pháp hay gặp:
- Bình quân gia quyền: giá vốn là giá trung bình của hàng đang có, cập nhật sau mỗi lần nhập.
- Nhập trước xuất trước: hàng nhập trước được tính là bán trước.
- Thực tế đích danh: mỗi lô, mỗi chiếc có giá riêng, hợp hàng giá trị cao.
Nhiều phần mềm bán hàng dùng giá vốn bình quân, xem ví dụ ở bài giá vốn KiotViet. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán tại Thông tư 99/2025/TT-BTC. Chọn cách tính giá xuất kho nào nên thống nhất với kế toán và giữ nguyên qua các kỳ.
Ví dụ đọc báo cáo giá vốn hàng bán theo mã hàng
Đây là ví dụ giả định. Báo cáo giá vốn hàng bán tháng của một cửa hàng trà có ba mã hàng.

| Mã hàng | Doanh thu thuần | Tổng giá vốn | Lãi gộp | Biên |
|---|---|---|---|---|
| Trà túi lọc, 300 hộp | 18 triệu | 9,9 triệu | 8,1 triệu | 45% |
| Trà 200 g, 150 hộp | 30 triệu | 13,5 triệu | 16,5 triệu | 55% |
| Hộp quà biếu, 40 hộp | 18 triệu | 12 triệu | 6 triệu | Khoảng 33% |
| Tổng | 66 triệu | 35,4 triệu | 30,6 triệu | Khoảng 46% |
Hộp quà biếu có doanh thu ngang trà túi lọc nhưng lãi gộp chỉ bằng ba phần tư. Lý do nằm ở giá vốn: hộp, giỏ, thiệp chiếm phần lớn. Nếu chỉ nhìn doanh thu, chủ cửa hàng sẽ dồn khuyến mãi vào hộp quà, đúng món lãi mỏng nhất.
Kiểm chéo theo kỳ: giả sử tồn đầu 20 triệu, nhập 40 triệu, tồn cuối kiểm kê 24,6 triệu. Giá vốn kỳ bằng 35,4 triệu, khớp tổng của báo cáo giá vốn hàng bán. Không khớp thì có hàng hao hụt, hàng tặng hoặc phiếu nhập chưa ghi. Số liệu chỉ để minh họa.
Vì sao lãi gộp trên báo cáo khác thực tế?
Báo cáo giá vốn hàng bán đúng đến đâu là do dữ liệu nhập vào.

- Giá nhập đã tăng nhưng giá vốn trên phần mềm chưa cập nhật.
- Bỏ quên phí vận chuyển lúc nhập hàng, nên giá vốn đơn vị thấp hơn thật.
- Hàng tặng, hàng dùng thử xuất kho mà không ghi phiếu.
- Hàng hỏng, hết hạn không ghi giảm tồn, đến kỳ kiểm kê mới lộ.
- Đơn hoàn đã nhận lại hàng nhưng chưa nhập lại kho.
Mỗi tháng nên kiểm kê ít nhất các mã bán nhiều nhất. Mẫu theo dõi nhập xuất có ở bài quản lý kho bằng Excel.
Từ lãi gộp đến lãi thật
Lãi gộp chưa phải lãi ròng. Từ lãi gộp còn phải trừ chi phí bán hàng theo kênh và chi phí cố định như mặt bằng, lương. Một món biên lãi gộp 33% bán qua sàn có chi phí bán hàng gần 40% thì đang lỗ trên từng đơn. Cách tính đủ ba tầng lãi có ở bài tính lợi nhuận bán hàng.
Hộ kinh doanh vẫn ghi sổ theo Thông tư 152/2025/TT-BTC. Báo cáo giá vốn hàng bán là công cụ quản lý nội bộ, không thay sổ.
Cùng nhóm: báo cáo chi phí bán hàng và báo cáo bán hàng theo sản phẩm.
Câu hỏi thường gặp
Báo cáo giá vốn hàng bán nên xem bao lâu một lần?
Mỗi tháng, cùng lúc chốt doanh thu và kiểm kê. Khi nhà cung cấp đổi giá thì xem ngay các mã liên quan.
Giá vốn có gồm phí sàn không?
Không. Phí sàn, quảng cáo, đóng gói gửi khách là chi phí bán hàng. Giá vốn chỉ gồm chi phí để có món hàng trong kho.
Biên lãi gộp bao nhiêu là đủ?
Không có mức chung. Biên lãi gộp phải lớn hơn tỷ lệ chi phí bán hàng của kênh bán món đó, cộng phần gánh chi phí cố định.
Cần người kèm đội bán hàng?
ZoneTech vận hành bán hàng cùng doanh nghiệp qua giải pháp ZoneOps, gồm báo cáo lãi gộp theo mã và theo kênh, rà kho và họp định kỳ. Đọc về đội ngũ ở trang giới thiệu ZoneTech. Giá từng gói có ở bảng giá.
Cập nhật lần cuối: 06/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận