Quy trình thanh toán tạm ứng: đề nghị, hoàn ứng và hạn chót
Quy trình thanh toán tạm ứng gồm ba phần: nhân viên đề nghị tạm ứng, dùng tiền cho đúng việc, rồi hoàn ứng bằng chứng từ trước hạn chót. Tạm ứng là chỗ tiền ra trước khi có hóa đơn, nên dễ treo và dễ thất thoát nhất. Đặt hạn hoàn ứng rõ ràng và quy tắc “chưa hoàn không ứng mới” là hai việc chặn được phần lớn rủi ro.
Bài này dành cho kế toán, chủ doanh nghiệp nhỏ và nhân viên mua hàng, kinh doanh hay phải ứng tiền.
Mục lục
Tạm ứng khác thanh toán thường thế nào?
Thanh toán thường có chứng từ trước, chi tiền sau. Tạm ứng thì ngược lại: chi tiền trước, chứng từ về sau.
- Tạm ứng là khoản tiền doanh nghiệp giao trước cho nhân viên để làm một việc cụ thể, như mua hàng gấp, đi công tác.
- Hoàn ứng là việc nhân viên nộp chứng từ chi thực tế để quyết toán khoản đã ứng, kèm tiền thừa nếu có.
- Giấy đề nghị tạm ứng là phiếu ghi người ứng, lý do, số tiền, thời hạn hoàn ứng, có chữ ký người duyệt.
Kế toán theo dõi tạm ứng theo từng người, ở tài khoản 141 trong hệ thống tài khoản của Thông tư 133/2016 và Thông tư 99/2025/TT-BTC. Tạm ứng công việc khác với tạm ứng tiền lương. Tạm ứng tiền lương theo Điều 101 Bộ luật Lao động 2019 và thuộc bài quy trình trả lương.
6 bước quy trình thanh toán tạm ứng
Sáu bước dưới đây nối tiếp trình tự xử lý chứng từ kế toán ở phần hoàn ứng.

| Bước | Người làm | Giấy tờ |
|---|---|---|
| 1. Đề nghị tạm ứng | Nhân viên | Giấy đề nghị tạm ứng, dự toán |
| 2. Kiểm, duyệt | Kế toán kiểm khoản ứng cũ, chủ duyệt | Chữ ký duyệt |
| 3. Chi tạm ứng | Người giữ tài khoản | Ủy nhiệm chi hoặc phiếu chi |
| 4. Dùng tiền, thu chứng từ | Nhân viên | Hóa đơn, biên lai |
| 5. Lập giấy thanh toán tạm ứng | Nhân viên | Bảng kê chi kèm chứng từ |
| 6. Quyết toán, bù trừ | Kế toán, người đã duyệt ký | Phiếu thu tiền thừa hoặc phiếu chi thêm |
Bước 2 là chỗ chặn quan trọng nhất của quy trình thanh toán tạm ứng. Kế toán tra bảng theo dõi: người này còn khoản nào chưa hoàn không. Còn thì chưa trình duyệt khoản mới.
Giấy đề nghị tạm ứng trong quy trình thanh toán tạm ứng gồm gì?
Tối thiểu có họ tên, bộ phận, lý do ứng, số tiền bằng số và bằng chữ, hạn hoàn ứng, chữ ký người đề nghị và người duyệt. Nên thêm dòng “khoản ứng chưa hoàn” để kế toán điền trước khi trình. Mẫu doanh nghiệp được tự thiết kế, miễn đủ nội dung bắt buộc của chứng từ.
Hạn hoàn ứng và hạn mức
Trong quy trình thanh toán tạm ứng, hạn hoàn ứng là số ngày tối đa từ khi xong việc đến khi phải nộp chứng từ. Bài quy trình thanh toán gợi ý ví dụ 7 ngày. Doanh nghiệp tự đặt mức phù hợp trong quy chế.

- Ghi hạn hoàn ứng ngay trên giấy đề nghị tạm ứng, người ứng ký xác nhận.
- Đặt hạn mức ứng theo vị trí, ví dụ nhân viên mua hàng cao hơn nhân viên văn phòng.
- Chưa hoàn khoản cũ thì không ứng khoản mới, không có ngoại lệ miệng.
- Cuối tháng, kế toán gửi chủ danh sách khoản ứng còn treo, ghi số ngày quá hạn.
Ví dụ quy trình thanh toán tạm ứng: 3 trường hợp
Đây là ví dụ giả định, số liệu chỉ để minh họa. Ba nhân viên cùng ứng 10 triệu đồng để mua vật tư.

| Người | Đã ứng | Chi thực tế có chứng từ | Xử lý |
|---|---|---|---|
| An | 10 triệu | 10 triệu | Quyết toán, không thu chi thêm |
| Bình | 10 triệu | 8,6 triệu | Nộp lại 1,4 triệu, kế toán lập phiếu thu |
| Chi | 10 triệu | 11,2 triệu | Người duyệt ký phần vượt, công ty chi thêm 1,2 triệu |
Phép tính kiểm lại: 10 trừ 8,6 bằng 1,4 triệu đồng. 11,2 trừ 10 bằng 1,2 triệu đồng. Khoản vượt phải được duyệt riêng, không tự động chi thêm.
Quá hạn chưa hoàn ứng thì làm gì?
Quy trình thanh toán tạm ứng nên ghi rõ thứ tự xử lý: nhắc bằng tin nhắn, báo trưởng bộ phận, rồi báo chủ. Ghi lại từng lần nhắc.

Không nên tự trừ khoản ứng vào lương. Điều 102 Bộ luật Lao động 2019 giới hạn các trường hợp được khấu trừ tiền lương. Cách an toàn là lập văn bản thỏa thuận hoàn trả có chữ ký nhân viên. Chỗ chưa rõ, nên hỏi luật sư hoặc cơ quan lao động.
Các lỗi khác ở khâu chi tiền có trong bài lỗi thường gặp khi quy trình thanh toán.
Khi đưa quy trình thanh toán tạm ứng vào quy chế, nên ghi đủ ba con số: hạn mức theo vị trí, hạn hoàn ứng và số lần nhắc trước khi báo chủ. Có ba con số này, kế toán làm đúng mà không phải hỏi lại từng trường hợp.
Cùng nhóm: quy trình thanh toán chi phí và thanh toán công tác phí.
Câu hỏi thường gặp
Có nên cho ứng tiền mặt không?
Nên chuyển khoản vào tài khoản nhân viên để có dấu vết. Khoản mua từ 5 triệu đồng thì nhân viên cũng nên chuyển khoản cho người bán, để có chứng từ không dùng tiền mặt.
Quy trình thanh toán tạm ứng có cần phần mềm không?
Không bắt buộc. Một bảng tính theo dõi từng người, ngày ứng, hạn hoàn ứng, số đã hoàn là đủ cho doanh nghiệp nhỏ.
Nhân viên nghỉ việc còn khoản ứng thì sao?
Đưa khoản ứng vào danh sách bàn giao khi nghỉ việc. Hai bên đối chiếu và ký biên bản quyết toán trước ngày làm việc cuối.
Cần quy trình viết sẵn cho phòng ban?
Quy trình thanh toán tạm ứng có mẫu sẵn, kèm giấy đề nghị và bảng theo dõi, trong bộ quy trình theo phòng ban của giải pháp ZoneKit. Hãy làm bài chấm điểm vận hành miễn phí rồi tải quy trình mẫu về sửa. Giá từng gói có ở bảng giá.
Cập nhật lần cuối: 06/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận