Quy trình bán hàng B2B: khác bán lẻ ở đâu, các bước chốt đơn
Quy trình bán hàng B2B là chuỗi bước bán cho khách là doanh nghiệp, từ lúc tìm đúng người liên hệ đến khi đơn được duyệt, giao và thu đủ tiền. Nó khác bán lẻ ở ba chỗ: nhiều người cùng quyết định, báo giá qua nhiều vòng và tiền thường trả theo công nợ. Vì vậy người bán phải theo cả “người duyệt” phía khách, không chỉ người hỏi giá.
Bài này dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh bắt đầu nhận đơn từ công ty, nhà máy, chuỗi cửa hàng.
Mục lục
Quy trình bán hàng B2B khác bán lẻ ở đâu?
Khác biệt lớn nhất nằm ở người mua. B2B là viết tắt của business-to-business, tức doanh nghiệp bán cho doanh nghiệp. Theo Wikipedia, quyết định mua B2B thường có nhiều bên tham gia như người phụ trách mua hàng, tài chính và kỹ thuật.

Khi bán hàng cho doanh nghiệp, người nhắn tin đầu tiên thường chỉ là người đi tìm nhà cung cấp. Bảng dưới gom các điểm khác nhau.
| Điểm so sánh | Bán lẻ | Bán cho doanh nghiệp |
|---|---|---|
| Người quyết định | Một người, chính người mua | Nhiều người: người đề xuất, người dùng, người duyệt chi |
| Báo giá | Bảng giá niêm yết | Báo giá riêng, sửa vài vòng |
| Chứng từ | Hóa đơn bán lẻ | Báo giá, hợp đồng hoặc đơn đặt hàng, biên bản giao nhận, hóa đơn |
| Thanh toán | Trả ngay | Đặt cọc, trả sau theo kỳ công nợ |
| Đơn sau | Không chắc quay lại | Đơn lặp lại theo tháng, quý |
Khung chung có ở bài quy trình bán hàng 8 bước. Bài này chỉ đi vào phần riêng khi bán hàng cho doanh nghiệp.
Bản đồ người duyệt mua phía khách
Việc đầu tiên của quy trình bán hàng B2B là vẽ ra ai tham gia quyết định. Bỏ qua việc này thì báo giá dễ nằm im ở một bàn nào đó.

Người duyệt mua là người có quyền ký hoặc bấm duyệt khoản chi, thường là giám đốc hoặc kế toán trưởng. Họ hiếm khi là người liên hệ đầu tiên. Người đề xuất là người phát hiện nhu cầu và đi tìm nhà cung cấp, ví dụ trưởng bộ phận hành chính.
- Người đề xuất cần tài liệu dễ chuyển tiếp: báo giá một trang, ảnh mẫu, thời gian giao.
- Kế toán cần thông tin xuất hóa đơn, hạn thanh toán và số tài khoản.
- Người duyệt mua cần thấy tổng chi phí và lý do chọn bạn thay vì bên cũ.
Câu hỏi đơn giản nhất là: “Ngoài anh chị, còn ai cần xem báo giá này?”. Quy trình bán hàng B2B nên bắt nhân viên điền ô “người duyệt” trước khi gửi báo giá.
6 bước chốt đơn trong quy trình bán hàng B2B
Sáu bước dưới đây tính từ lúc khách có nhu cầu rõ đến lúc tiền về.

- Xác nhận yêu cầu bằng văn bản: số lượng, quy cách, thời gian cần hàng.
- Gửi báo giá có số, hạn hiệu lực và điều kiện thanh toán.
- Gửi mẫu thử hoặc làm thử nếu khách cần xem tận tay.
- Thương lượng lần cuối về giá, tiến độ và công nợ.
- Ký hợp đồng hoặc nhận đơn đặt hàng có chữ ký, dấu của khách.
- Giao hàng, ký biên bản giao nhận, xuất hóa đơn và theo dõi hạn thu tiền.
Đơn đặt hàng là văn bản khách gửi để đặt mua theo báo giá đã chốt, thường dùng cho đơn lặp lại. Với đơn lớn hoặc lần đầu hợp tác, nên lập hợp đồng. Luật Thương mại 2005 có các quy định chung về hợp đồng mua bán hàng hóa để tham khảo khi soạn mẫu.
Ở bước 6, quy trình bán hàng B2B phải chỉ rõ ai theo công nợ. Nếu giao hết cho kế toán, khách chậm trả sẽ không ai nhắc.
Ví dụ giả định: xưởng may đồng phục bán cho nhà máy
Đây là ví dụ giả định. Một xưởng may 15 người nhận đơn áo đồng phục cho công nhân. Khách là một nhà máy có khoảng 300 lao động.

| Bước | Việc xưởng làm | Người phía khách |
|---|---|---|
| 1. Xác nhận yêu cầu | Hỏi số áo, size, logo, ngày cần | Trưởng phòng hành chính |
| 2. Báo giá | Gửi 2 phương án vải, ghi hạn báo giá | Hành chính chuyển kế toán |
| 3. Mẫu thử | May 3 áo mẫu cho tổ trưởng mặc thử | Tổ trưởng sản xuất |
| 4. Thương lượng | Giữ giá, đổi sang giao làm 2 đợt | Kế toán trưởng |
| 5. Ký hợp đồng | Ký, nhận đặt cọc | Giám đốc nhà máy |
| 6. Giao, thu tiền | Giao đợt 1, ký biên bản, xuất hóa đơn | Kho và kế toán |
Người duyệt mua là giám đốc, nhưng người đổi được quyết định lại là tổ trưởng mặc thử áo. Bỏ bước mẫu thử thì xưởng chỉ còn cạnh tranh bằng giá. Trong ví dụ này, quy trình bán hàng B2B kéo dài vài tuần, dài hơn hẳn một đơn bán lẻ.
Đơn tháng sau không cần đi lại từ đầu, chỉ cần báo giá cập nhật và đơn đặt hàng.
Bạn có thể chép 6 bước trên vào khung ở bài mẫu quy trình bán hàng.
Cùng nhóm: quy trình bán hàng qua đại lý và quy trình bán hàng dịch vụ.
Câu hỏi thường gặp
Quy trình bán hàng B2B kéo dài bao lâu?
Tùy giá trị đơn và số người duyệt. Đơn nhỏ có thể xong trong một tuần, đơn có mẫu thử kéo dài vài tháng.
Có bắt buộc ký hợp đồng khi bán cho doanh nghiệp không?
Không phải đơn nào cũng cần hợp đồng riêng. Đơn lặp lại thường dùng đơn đặt hàng theo hợp đồng khung đã ký.
Làm sao biết ai là người duyệt mua?
Hỏi thẳng người liên hệ ai sẽ xem báo giá và ai ký. Ghi tên, chức vụ vào phiếu khách.
Hộ kinh doanh có áp dụng quy trình bán hàng B2B được không?
Được. Hộ kinh doanh bán hàng cho doanh nghiệp, trường học vẫn gặp đủ các bước báo giá, giao nhận, công nợ.
Dùng mẫu quy trình có sẵn của ZoneKit
Quy trình bán hàng B2B chạy được khi mỗi bước có người làm, biểu mẫu và thời hạn rõ. Bộ giải pháp ZoneKit của ZoneTech có quy trình mẫu cho phòng kinh doanh để làm điểm xuất phát. Bạn có thể chấm điểm vận hành miễn phí trước, rồi tải quy trình mẫu. Xem thêm về đội ngũ ở trang giới thiệu ZoneTech. Giá từng gói có ở bảng giá.
Cập nhật lần cuối: 03/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận