Dán tem truy xuất nguồn gốc: vị trí đúng để tem không bong, dễ quét
Dán tem truy xuất nguồn gốc đúng cách là dán lên mặt phẳng, sạch, khô, tránh nếp gấp và đường hàn, không che thông tin nhãn bắt buộc. Tem cũng phải nằm ở chỗ người mua dễ đưa điện thoại vào quét. Phần lớn tem bong hay quét chập chờn đều do chọn sai chỗ dán, không phải do mã.
Bài này dành cho người đóng gói ở xưởng nhỏ, HTX và hộ kinh doanh đang dán tem tay. Bài là checklist theo từng loại bao bì, dùng được ngay ở bàn đóng gói.
Mục lục
Vì sao dán tem truy xuất nguồn gốc hay hỏng?
Khi dán tem truy xuất nguồn gốc mà tem hỏng sớm, nguyên nhân thường nằm ở bề mặt bao bì chứ không ở nhà in.

Tem truy xuất nguồn gốc là nhãn nhỏ có mã QR dẫn tới dữ liệu của lô hàng. Lề trắng là khoảng trống quanh mã giúp camera nhận ra mép mã, cần rộng 4 ô ở mọi phía theo QR Code.com. Mặt cong nhỏ là phần bao bì uốn gắt như cổ chai, nắp lọ, góc túi.
Ba nguyên nhân hay gặp nhất là:
- Bề mặt bụi, dầu hoặc đọng hơi nước làm keo không bám.
- Tem đè lên nếp gấp, đường hàn hay mặt cong nhỏ làm mã méo.
- Tem nằm ở chỗ hay cọ xát, như đáy túi hoặc cạnh thùng, nên trầy dần.
Lỗi chất liệu như giấy cảm nhiệt phai hay decal giấy gặp ẩm được nói kỹ ở bài lỗi thường gặp khi tem truy xuất nguồn gốc. Bài này chỉ bàn chỗ dán và cách dán.
Chọn vị trí dán tem theo bao bì
Mỗi kiểu bao bì có một chỗ dán tem truy xuất nguồn gốc tốt nhất. Bảng dưới là gợi ý thực hành, bạn nên dán thử trên bao bì thật rồi mới chốt.

| Bao bì | Vị trí dán tem nên chọn | Tránh |
|---|---|---|
| Túi đứng, túi zip | Mặt trước hoặc mặt sau, phần phẳng giữa thân | Đường hàn, khóa zip, đáy túi |
| Hộp giấy | Mặt bên hoặc mặt sau, cách mép vài mm | Nắp gấp, đường dán hộp |
| Chai, hũ tròn | Thân thẳng, tem dọc hoặc mã nhỏ theo chiều đứng | Cổ chai, vai chai, nắp xoáy nhỏ |
| Túi hút chân không | Phần phẳng sau khi hút, dán khi bề mặt khô | Vùng nhăn quanh khối hàng |
| Thùng carton | Mặt bên, góc trên, cùng phía với nhãn thùng | Băng dính, cạnh dễ va đập |
Ví dụ với chai, hũ tròn, mã quấn quanh thân sẽ bị cong nên camera chỉ thấy một phần mã. Cách gọn là xoay mã theo chiều đứng hoặc chọn khổ tem nhỏ hơn phần thân nhìn thấy được.
Dù dán tem truy xuất nguồn gốc ở đâu, tem không được che hạn dùng, số lô in sẵn hay thành phần trên nhãn chính. Hàng có tích xanh thì chỉ dán khi đang tham gia và còn hiệu lực, theo Thông tư 31/2026/TT-BCT.
Checklist trước, trong và sau khi dán
Checklist dán tem truy xuất nguồn gốc dưới đây chia làm ba lúc. Bạn in ra và dán ở bàn đóng gói để người mới cũng làm đúng.

Trước khi dán
- Số lô in trên tem khớp với lô đang đóng gói.
- Cuộn tem của lô cũ đã cất riêng, ghi nhãn lô.
- Bề mặt bao bì sạch, khô, không dính dầu hay bột.
- Hàng vừa lấy từ kho lạnh: chờ hết đọng nước, lau khô rồi mới dán.
Trong khi dán
- Dán đúng vị trí đã chốt cho loại bao bì đó.
- Đặt một cạnh tem trước, miết dần sang cạnh kia để không có bọt khí.
- Miết chặt cả bốn góc, nhất là góc gần mép bao bì.
- Không dán chồng tem mới lên tem cũ.
Sau khi dán
- Quét ngẫu nhiên 2 đến 3 gói mỗi lô bằng hai loại điện thoại.
- Đối chiếu số lô trên trang quét với số lô trên gói.
- Giữ một tem mẫu mỗi lô dán vào sổ lô.
Quét thử ngay sau khi dán tem truy xuất nguồn gốc giúp phát hiện cuộn nhầm lô khi hàng còn ở xưởng. Với nông, lâm, thủy sản, Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT yêu cầu thực phẩm sau mỗi công đoạn được mã hóa, nhận diện. Số lô dán sai làm đứt đúng chỗ nối đó.
Ghi vị trí dán vào hướng dẫn đóng gói
Vị trí dán tem truy xuất nguồn gốc nên được ghi thành quy định của xưởng, không để mỗi người dán một kiểu.

Ví dụ giả định: một HTX đóng chè túi zip 200 g và hũ thủy tinh 100 g. Hướng dẫn đóng gói ghi túi zip dán tem ở mặt sau, giữa thân, cách đường hàn đáy khoảng một đốt ngón tay. Hũ dán tem dọc trên thân thẳng, cùng phía với nhãn chính. Trang hướng dẫn có ảnh chụp một túi, một hũ đã dán đúng.
Người mới vào ca chỉ cần nhìn ảnh mẫu là dán tem truy xuất nguồn gốc đúng chỗ. Khi đổi bao bì, HTX chụp lại ảnh mẫu và quét thử trước khi đóng lô đầu tiên. Cách nối việc dán tem vào bảy bước làm tem có ở bài cách làm tem truy xuất nguồn gốc.
Câu hỏi thường gặp
Dán tem truy xuất nguồn gốc ở mặt trước hay mặt sau?
Mặt nào phẳng nhất và không che nhãn chính thì dán mặt đó. Nhiều cơ sở dán mặt sau gần thông tin nhà sản xuất để người mua dễ tìm.
Tem bị bong thì dán lại bằng keo được không?
Không nên. Tem bị bong mà dán lại bằng keo ngoài sẽ dễ nhăn, mã méo và trông như tem đã bị bóc chuyển sang hàng khác. Hãy thay tem mới cùng số lô và ghi lại trong sổ lô.
Có nên dán tem truy xuất nguồn gốc bằng máy không?
Khi sản lượng lớn và bao bì đồng đều, máy dán giúp vị trí đều hơn. Với xưởng nhỏ, dán tay theo ảnh mẫu và checklist thường đủ.
ZoneQR: tem truy xuất cho từng sản phẩm
Giải pháp ZoneQR của ZoneTech làm tem QR truy xuất theo lô, có gói hỗ trợ tuân thủ Thông tư 31/2026/TT-BCT. Bạn có thể quét thử tem mẫu trên bao bì của mình trước khi in số lượng lớn. Xem thêm trang giới thiệu ZoneTech hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ. Giá từng gói có ở bảng giá.

Một tấm ảnh mẫu dán ở bàn đóng gói thường đỡ tốn hơn một cuộn tem in lại.
Cập nhật lần cuối: 03/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận