Quy trình bán hàng vật liệu xây dựng: báo giá, giao hàng, thu nợ
Quy trình bán hàng vật liệu xây dựng khác bán lẻ ở ba chỗ: báo giá theo khối lượng công trình, giao hàng tới chân công trình và thu tiền theo đợt. Một quy trình đủ dùng có 7 bước, từ nhận yêu cầu đến đối chiếu công nợ với nhà thầu. Bước giao hàng công trình và bước thu nợ là hai chỗ cửa hàng hay mất tiền nhất.
Bài này dành cho cửa hàng, đại lý vật liệu bán cho chủ nhà và nhà thầu nhỏ. Mẫu giúp giao việc rõ cho nhân viên.
Mục lục
7 bước bán hàng vật liệu xây dựng
Bảy bước bán hàng vật liệu xây dựng dưới đây viết theo khung SOP 6 cột, rút gọn còn 4 cột.

Khung đầy đủ có trong bài mẫu quy trình bán hàng. Với ngành vật liệu, phần giữa của bảng nhiều việc hơn bán lẻ thông thường.
| Bước | Người làm | Đầu ra | Biểu mẫu |
|---|---|---|---|
| 1. Nhận yêu cầu | Nhân viên bán hàng | Tên công trình, địa chỉ, loại vật liệu | Phiếu yêu cầu |
| 2. Tính khối lượng | Nhân viên bán hàng | Bảng khối lượng theo hạng mục | Bảng tính khối lượng |
| 3. Báo giá | Chủ cửa hàng duyệt | Báo giá có giá giao, hạn giữ giá | Mẫu báo giá |
| 4. Xác nhận đơn | Nhân viên bán hàng | Đơn hoặc hợp đồng có lịch giao | Phiếu đặt hàng |
| 5. Giao công trình | Tài xế, phụ xe | Biên bản giao nhận có chữ ký | Phiếu xuất kho |
| 6. Ghi công nợ | Kế toán | Dòng nợ theo công trình | Sổ công nợ |
| 7. Thu nợ, đối chiếu | Kế toán, chủ cửa hàng | Biên bản đối chiếu, tiền về | Biên bản đối chiếu |
Bán hàng vật liệu xây dựng cho chủ nhà thường gọn hơn: trả tiền khi giao, ít khi có bước 6. Bán cho nhà thầu thì đủ cả 7 bước, vì nhà thầu hay lấy hàng nhiều đợt rồi trả theo tiến độ.
Báo giá vật liệu theo khối lượng
Báo giá phải ghi rõ giá đã gồm giao hàng và bốc xếp hay chưa.

Báo giá vật liệu là văn bản ghi chủng loại, quy cách, khối lượng, đơn giá và các chi phí kèm theo cho một công trình. Khách so giá giữa nhiều cửa hàng, nên mỗi cửa hàng cần ghi cùng một cách để khách không hiểu nhầm.
- Chủng loại và quy cách cụ thể, ví dụ mác xi măng, loại thép, kích thước gạch.
- Khối lượng theo đơn vị giao thực tế: bao, tấn, khối, viên.
- Giá đã gồm vận chuyển tới đâu, bốc xếp xuống tới đâu.
- Hạn giữ giá, vì giá vật liệu đổi theo thị trường.
- Điều kiện thanh toán: trả khi giao hay trả theo đợt.
Ghi hạn giữ giá giúp cửa hàng không phải bán lỗ khi giá nhập tăng giữa chừng. Khách là chủ nhà mua cho gia đình thì là người tiêu dùng. Khi đó cần báo rõ giá, phí giao và cách đổi trả theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023.
Giao hàng công trình và biên bản
Giao xong phải có chữ ký người nhận tại công trình, không chỉ cuộc gọi.

Giao hàng công trình là việc chở vật liệu tới tận nơi thi công và bàn giao cho người được chỉ định nhận. Đây là chỗ dễ phát sinh tranh chấp nhất khi bán hàng vật liệu xây dựng. Người nhận tại công trình thường là thợ, không phải người trả tiền.
- Khi xác nhận đơn, ghi tên và số điện thoại người được nhận hàng.
- Kiểm giờ và đường xe tải được vào, đặt lịch giao phù hợp.
- Tại công trình, đếm hoặc đo cùng người nhận, ghi số thực giao.
- Người nhận ký biên bản giao nhận, tài xế chụp ảnh hàng đã xuống.
- Gửi ảnh và biên bản cho chủ công trình ngay trong ngày.
Cách lập biên bản và bốn điểm kiểm khi giao nhận có trong bài quy trình giao nhận hàng hóa tại công ty.
Thu nợ nhà thầu theo đợt
Ghi công nợ theo từng công trình, không gộp chung theo tên nhà thầu.

Hạn mức nợ là số tiền tối đa một khách được nợ cùng lúc. Trong bán hàng vật liệu xây dựng, nhà thầu nhỏ thường làm nhiều công trình cùng lúc. Gộp nợ theo tên người thì khi đối chiếu, không biết đợt hàng nào thuộc công trình nào. Ví dụ giả định: một đại lý giao cho nhà thầu A ba công trình trong tháng. Kế toán mở ba dòng nợ, mỗi dòng gắn biên bản giao nhận của công trình đó.
Bán hàng vật liệu xây dựng cho nhà thầu nên có hợp đồng ghi hạn mức nợ và kỳ thanh toán. Khung pháp lý chung cho mua bán hàng hóa là Luật Thương mại 2005. Cuối mỗi tháng, gửi biên bản đối chiếu theo từng công trình để nhà thầu ký xác nhận.
Nhà thầu vượt hạn mức nợ hoặc có đợt quá hạn thì giữ đơn mới, chờ chủ cửa hàng duyệt. Quy tắc này nên ghi trong bảng 7 bước bán hàng vật liệu xây dựng để nhân viên không tự quyết.
Cùng nhóm: quy trình bán hàng thu tiền và quy trình bán hàng xuất hóa đơn.
Câu hỏi thường gặp
Có nên cho nhà thầu mới nợ không?
Khi bán hàng vật liệu xây dựng cho nhà thầu mới, nên thu tiền khi giao vài đợt đầu. Khi nhà thầu trả đúng hạn, mới mở hạn mức nhỏ và ghi trong hợp đồng.
Khách trả lại hàng thừa thì xử lý sao?
Ghi rõ chính sách nhận lại trong báo giá: loại hàng nào được trả, còn nguyên bao bì, trong bao lâu. Hàng trả lại cần biên bản và trừ vào công nợ.
Bán hàng vật liệu xây dựng có cần phần mềm không?
Ít đơn thì bảng tính là đủ. Khi có nhiều nhà thầu và nhiều công trình, nên dùng phần mềm theo dõi công nợ theo công trình.
Có người theo dõi số bán hàng cùng bạn
Bán hàng vật liệu xây dựng cần nhịp đều giữa báo giá, giao hàng và thu nợ. ZoneTech đồng hành vận hành bán hàng qua giải pháp ZoneOps. Bộ quy trình mẫu theo phòng ban nằm ở ZoneKit, kèm bài chấm điểm vận hành miễn phí. Xem thêm ở trang giới thiệu ZoneTech. Giá từng gói có ở bảng giá.
Cập nhật lần cuối: 04/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận