ZoneTechTruy xuất nguồn gốc rau quả: tem QR, nhật ký và mã lô cho HTX năm 2026
Truy xuất nguồn gốc rau là ghi chép để mỗi túi rau, thùng quả cho biết nó trồng ở luống nào, phun gì, thu ngày nào và giao cho ai. Với rau ngắn ngày, khó nhất là chia mã lô đúng và giữ mã qua khâu sơ chế. Bài này dành cho HTX, trang trại và nhà cung cấp rau cho siêu thị, bếp ăn; phần nguyên tắc chung cho mọi loại nông sản có ở bài truy xuất nguồn gốc nông sản.
Tóm tắt nhanh
- Đơn vị truy xuất của rau nên là: 1 luống hoặc 1 nhà màng, 1 ngày thu, 1 mã lô.
- Cơ sở phải lưu được nhận hàng từ ai, giao cho ai; rau tươi lưu hồ sơ tối thiểu 6 tháng, VietGAP ít nhất 12 tháng từ ngày thu.
- Một bài báo tháng 5/2026 ước tính tem truy xuất 200-500 đồng/tem, chưa gồm phí duy trì phần mềm.
- Ghi sổ đúng mẫu 1 tháng rồi mới chọn phần mềm và in tem.
Truy xuất nguồn gốc rau là gì
Đó là khả năng lần ngược từ một túi rau trên kệ về đúng khu trồng, ngày thu và các lần bón phân, phun thuốc của lô đó. Nếu một lô có dư lượng thuốc, cơ sở biết ngay phải thu hồi túi nào thay vì thu cả tuần hàng.
1 luống, 1 ngày thu, 1 mã lô
Rau ăn lá thu hằng ngày, mỗi luống gieo một đợt khác nhau, nên mã lô gắn với khu trồng nhỏ nhất cơ sở quản lý được (luống, nhà màng, thửa) cộng ngày thu.
Ai cần làm
HTX và trang trại giao rau cho siêu thị, chuỗi cửa hàng, bếp ăn là nhóm cần làm trước vì người mua hỏi hồ sơ. Hộ nhỏ bán chợ ít bị hỏi, nhưng khi gom hàng qua HTX thì dữ liệu của hộ thành một mắt xích.
Thông tin cần có khi khách quét tem rau quả
Trang QR phải trả lời được: rau gì, trồng ở đâu, thu ngày nào.
Một trang truy xuất rau 4KFarm bán tại chuỗi bán lẻ hiển thị: tên sản phẩm, mã giống, mã lô, xuất xứ hạt giống, ngày gieo, thời gian hoàn tất thu hoạch, mã nhà màng, nơi trồng và địa chỉ (Bách Hóa Xanh).
Trường bắt buộc nên có
| Trường | Ví dụ | Lấy từ đâu |
|---|---|---|
| Tên sản phẩm, quy cách | Cải ngọt 500 g | Danh mục sản phẩm |
| Mã lô | CN-NM02-261013 | Sinh khi thu hoạch |
| Nơi trồng, nhà màng hoặc luống | Nhà màng số 2 | Sơ đồ khu trồng |
| Ngày gieo, ngày thu | 15/9, 13/10 | Nhật ký |
| Cơ sở sản xuất, liên hệ | Tên HTX, số điện thoại | Hồ sơ HTX |
Trường nên thêm để tạo niềm tin
Lần phun thuốc gần nhất, chứng nhận VietGAP còn hạn, mã số vùng trồng nếu có, ảnh khu trồng gần ngày thu. Trường nào không cập nhật đều thì đừng đưa lên, vì ảnh cũ ba tháng làm khách nghi hơn là tin.
Quy định về truy xuất nguồn gốc rau năm 2026
Chưa có quy định bắt buộc mọi bó rau bán trong nước phải dán tem QR, nhưng cơ sở sản xuất phải lưu được thông tin để truy xuất khi có yêu cầu. Chi tiết từng văn bản có trong bài quy định về truy xuất nguồn gốc rau.
Quy định chung về truy xuất nông sản, thực phẩm
Thông tư 17/2021/TT-BNNPTNT yêu cầu ghi lại khi nhận và khi giao hàng: bên cung cấp hoặc bên nhận, thời gian, địa điểm, chủng loại, khối lượng, mã lô. Nông sản tươi sống không ghi hạn dùng phải lưu hồ sơ tối thiểu 6 tháng. Nên tra tình trạng hiệu lực của thông tư trước khi áp dụng.
Kế hoạch ngày 07/01/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mốc 01/7/2026 đưa hệ thống truy xuất vào dùng cho hầu hết nông sản quan trọng làm thực phẩm, dữ liệu tối thiểu gồm hộ sản xuất, vùng trồng, thời gian thu hoạch, tem và tra cứu bằng QR (Cổng PBGDPL Cần Thơ). Thông tư 31/2026/TT-BCT (hệ thống VeriGoods) chỉ áp dụng cho hàng rủi ro cao thuộc phạm vi Bộ Công Thương (Bộ Công Thương), không phải căn cứ chính cho HTX trồng rau.
Yêu cầu của siêu thị, bếp ăn và chuỗi bán lẻ
Yêu cầu thực tế nằm trong hợp đồng mua hàng: VietGAP hoặc tương đương, phiếu kiểm nghiệm, nhật ký và mã lô trên bao bì. Xin danh mục hồ sơ bằng văn bản trước khi ký.
Mã số vùng trồng và VietGAP
Mã số vùng trồng theo Nghị định 38/2026/NĐ-CP; theo Nghị quyết 36/2026/NQ-CP, hồ sơ nộp UBND cấp xã, nếu không xuất khẩu sang thị trường yêu cầu mã số thì có mã trong tối đa 3 ngày làm việc (Bộ Nông nghiệp và Môi trường). VietGAP trồng trọt (TCVN 11892-1:2017) yêu cầu lưu hồ sơ ít nhất 12 tháng kể từ ngày thu hoạch (Hệ thống pháp luật).
Chia mã lô cho rau ngắn ngày và trái cây
Mã lô tốt là mã người thu hái ghi được ngay ngoài ruộng: ghép loại rau, khu trồng, ngày thu.
Theo luống, nhà màng hay theo ngày thu
| Loại cây | Đơn vị khu trồng | Ví dụ mã lô |
|---|---|---|
| Rau ăn lá thu 1 lần | Luống hoặc nhà màng | CN-NM02-261013 |
| Rau thu nhiều lứa (rau muống, mồng tơi) | Luống | RM-L05-261013 |
| Quả thu rải (dưa leo, cà chua) | Nhà màng | CC-NM01-261013 |
| Cây ăn quả | Thửa, gắn mã số vùng trồng nếu có | BU-T03-261013 |
Cùng luống nhưng khác ngày thu là hai lô khác nhau.
Gộp hàng nhiều hộ: ghi thế nào để không đứt chuỗi
Khi gom rau nhiều hộ, chuỗi dễ đứt ở bàn sơ chế. Mỗi hộ giao kèm phiếu có mã lô của mình; HTX tạo mã lô đóng gói mới và ghi lô đó gồm mã lô hộ nào, bao nhiêu kg. Rau trộn nguồn ở chợ đầu mối mất dấu vì lý do này: nhiều nguồn đổ chung một sọt mà không ghi phiếu.
Mẫu truy xuất nguồn gốc rau: nhật ký và trang QR
Bộ mẫu tối thiểu là một trang nhật ký mỗi đợt gieo và một mẫu trang QR. Mẫu đầy đủ để tải về có trong bài mẫu truy xuất nguồn gốc rau.
Mẫu nhật ký gieo trồng, phân bón, thuốc BVTV
| Ngày | Khu trồng | Việc làm | Vật tư, liều lượng | Người làm | Ngày được thu sớm nhất |
|---|---|---|---|---|---|
| 15/9 | NM02 | Gieo cải ngọt | Hạt giống, lô hạt ghi trên bao | Hộ A | |
| 05/10 | NM02 | Phun thuốc | Tên thuốc, liều, thời gian cách ly ghi trên nhãn | Hộ A | Tính theo nhãn thuốc |
| 13/10 | NM02 | Thu hoạch, mã lô CN-NM02-261013 | 120 kg | Hộ A |
Cột cuối hay bị bỏ nhưng quan trọng nhất: thu trước ngày đó là vi phạm thời gian cách ly.
Mẫu trang hiển thị khi quét
Đầu trang: tên rau, ảnh, mã lô, ngày thu. Giữa: nơi trồng, cơ sở sản xuất, chứng nhận. Cuối: số điện thoại hoặc Zalo để khách phản hồi. Trang phải mở nhanh trên điện thoại cũ vì khách quét ngay tại kệ.
So sánh cách làm: sổ giấy, phần mềm, hệ thống của tỉnh
Chọn theo hai câu hỏi: người mua đòi gì, và ai trong HTX sẽ nhập liệu mỗi ngày.
| Cách làm | Hợp với | Ưu điểm | Hạn chế |
|---|---|---|---|
| Sổ giấy hoặc Excel | Trang trại nhỏ, bán chợ và bếp ăn quen | Không tốn phí, ai cũng ghi được | Không có QR cho khách, khó tổng hợp khi có sự cố |
| Phần mềm truy xuất thuê bao | HTX giao siêu thị, chuỗi cửa hàng | Sinh mã lô, in tem, trang QR tự động | Phí duy trì hằng năm, phụ thuộc nhà cung cấp |
| Hệ thống truy xuất của tỉnh | HTX được địa phương hỗ trợ | Gắn với quản lý nhà nước, có thể được hỗ trợ tem | Giao diện và tính năng theo từng tỉnh |
Nhiều tỉnh có hệ thống riêng. Ví dụ Sơn La đã hỗ trợ tem nhãn truy xuất cho 72 doanh nghiệp, HTX và dùng phần mềm nhật ký cho mã số vùng trồng (VietNamNet, 14/01/2025). Hỏi phòng nông nghiệp ở xã trước khi mua phần mềm.
Chi phí truy xuất nguồn gốc rau và checklist bắt đầu
Chi phí gồm tem, phần mềm và công ghi chép; với rau ngắn ngày, công thường là khoản lớn nhất vì phải ghi mỗi ngày. Bảng chi phí chi tiết theo quy mô có trong bài chi phí truy xuất nguồn gốc rau.
Các khoản chi: tem, phần mềm, công ghi chép
Một bài báo tháng 5/2026 dẫn ước tính tem truy xuất ở mức 200-500 đồng/tem, ngoài ra HTX còn trả phí duy trì tài khoản trên nền tảng hằng năm (VnBusiness, 14/5/2026). Phí phần mềm tùy nhà cung cấp, cần xin báo giá.
Checklist 10 việc trong tháng đầu
- [ ] Vẽ sơ đồ, đánh số nhà màng, luống, thửa.
- [ ] Chốt quy tắc mã lô.
- [ ] In nhật ký, mỗi khu trồng một tập.
- [ ] Ghi lô hạt giống, giữ bao bì hạt.
- [ ] Ghi mọi lần bón phân, phun thuốc.
- [ ] Lập phiếu giao có mã lô.
- [ ] Giao một người kiểm nhật ký cuối ngày.
- [ ] Thử truy ngược một lô từ phiếu giao về luống.
- [ ] Hỏi xã về hệ thống truy xuất của tỉnh.
- [ ] Sau 1 tháng mới chọn phần mềm, in tem.
Ví dụ: HTX rau nhỏ giao hàng cho bếp ăn và cửa hàng
Ví dụ minh họa, số liệu giả định: một HTX có 3 nhà màng rau ăn lá, sáng nào cũng giao cho 2 bếp ăn trường học và 3 cửa hàng thực phẩm. 5 giờ sáng, tổ thu hái cắt luống 3 nhà màng 2, ghi 120 kg và mã CN-NM02-261013 vào nhật ký. Ở bàn sơ chế, rau đóng túi 500 g, dán tem mang đúng mã đó. Phiếu giao bếp ăn và phiếu giao cửa hàng đều ghi mã lô, số kg, giờ giao.
Một tuần sau, bếp ăn báo mẫu rau có vấn đề. HTX tra phiếu, thấy lô CN-NM02-261013, mở nhật ký nhà màng 2 xem lần phun gần nhất, rồi chỉ báo các cửa hàng nhận cùng lô. Không có mã lô, HTX phải gọi mọi khách đã mua trong tuần.
Zonetech hỗ trợ gì?
Zonetech hỗ trợ HTX, trang trại và doanh nghiệp nông sản dựng truy xuất theo lô, hồ sơ vùng trồng, kênh bán và quy trình, theo cách đội ngũ đang làm cho TRAVINA. Tài khoản và dữ liệu là của khách. Nhận tư vấn cho doanh nghiệp nông sản tại trang giải pháp Nông sản của Zonetech hoặc gọi 0828.229.666.
Câu hỏi thường gặp
Rau bán vào siêu thị có bắt buộc tem truy xuất nguồn gốc không?
Pháp luật yêu cầu lưu thông tin lô hàng nhận và giao, chưa bắt buộc mọi bó rau có tem QR. Tem thường là điều khoản trong hợp đồng của siêu thị.
Tem truy xuất nguồn gốc rau gồm những thông tin gì?
Tối thiểu: tên rau, mã lô, nơi trồng, ngày gieo, ngày thu, cơ sở sản xuất. Có thể thêm chứng nhận VietGAP và số liên hệ.
Rau ngắn ngày thu hái hằng ngày thì chia mã lô thế nào?
Ghép loại rau, khu trồng (luống hoặc nhà màng) và ngày thu. Cùng luống nhưng khác ngày thu là hai lô khác nhau.
Hộ trồng rau nhỏ lẻ có tự làm truy xuất được không?
Được, chỉ cần nhật ký giấy và phiếu giao có mã lô. Bán qua HTX thì giao phiếu kèm hàng để HTX nối vào mã lô đóng gói.
Làm tem truy xuất cho rau hết khoảng bao nhiêu tiền?
Một bài báo năm 2026 dẫn ước tính 200-500 đồng/tem, chưa gồm phí duy trì phần mềm. Nên xin báo giá trọn gói gồm tem, phần mềm và hướng dẫn nhập liệu.
Đọc tiếp: cách làm với hàng biển ở bài truy xuất nguồn gốc thủy sản và với cây công nghiệp ở bài truy xuất nguồn gốc cà phê.
Cập nhật lần cuối: 13/10/2026.