Công ty CP Công nghệ ZoneTech
Chấm điểm miễn phí

Truy xuất và xác thực nguồn gốc thực phẩm khác nhau thế nào

Truy xuất và xác thực nguồn gốc thực phẩm trả lời hai câu hỏi khác nhau. Truy xuất cho biết lô hàng làm từ đâu và đã đi đâu. Xác thực cho biết món hàng hoặc thông tin trong tay người mua có thật hay không.

Bài này dành cho cơ sở nhỏ đang phân vân nên đầu tư cho sổ theo lô, cho tem chống giả, hay cả hai.

Truy xuất và xác thực nguồn gốc là gì?

Hai việc dùng chung dữ liệu nhưng phục vụ người khác nhau. Hiểu đúng truy xuất và xác thực nguồn gốc giúp tránh mua nhầm công cụ.

Ba mức định danh theo TCVN 12850:2019 từ loại sản phẩm tới từng đơn vị

Truy xuất nguồn gốc là việc lần lại đường đi của một lô hàng nhờ ghi chép đã lưu, từ nguyên liệu tới nơi nhận. Xác thực nguồn gốc là việc chứng minh sản phẩm hoặc thông tin về nó đúng là do cơ sở công bố. Mã serial là mã riêng cho từng đơn vị sản phẩm, khác mã lô dùng chung cho cả mẻ.

TCVN 12850:2019 cho ba mức định danh: loại sản phẩm, lô và từng đơn vị qua số sê-ri. Truy xuất thường dừng ở mức lô. Xác thực hàng thật thường cần tới mức từng đơn vị.

5 điểm khác nhau

Bảng dưới so sánh truy xuất và xác thực nguồn gốc theo năm tiêu chí cơ sở nhỏ hay hỏi.

Bảng so sánh truy xuất và xác thực theo năm tiêu chí
Tiêu chíTruy xuấtXác thực
Câu hỏi trả lờiLô này từ đâu, đi đâu?Món hàng này có thật không?
Ai cần nhấtChủ cơ sở, cơ quan quản lýNgười mua, đại lý
Mức định danhTheo lôThường theo từng đơn vị
Dữ liệu nềnSổ nhập, phiếu sản xuất, phiếu xuấtMã riêng, lớp bảo vệ, chứng nhận
Bắt buộc hay khôngGhi sổ theo lô là bắt buộcPhần lớn là tự nguyện

Điểm chung của truy xuất và xác thực nguồn gốc: cả hai chỉ đáng tin khi dữ liệu theo lô đúng. Tem chống giả trên một lô ghi sai vẫn hiện thông tin sai, chỉ là thông tin sai được bảo vệ kỹ.

Khi nào cần truy xuất, khi nào cần xác thực?

Trong cặp truy xuất và xác thực nguồn gốc, truy xuất là việc phải làm. Xác thực là việc nên làm khi có rủi ro hàng giả. Ba tình huống dưới giúp phân biệt.

Ba tình huống cần truy xuất hoặc cần xác thực hàng thật

Mốc 24 giờ theo Thông tư 63/2026/TT-BCT, hiệu lực 15/11/2026, đã được Cổng thông tin tỉnh Hà Tĩnh đăng. Không văn bản nào thay sổ theo lô bằng tem chống giả.

3 cách xác thực cơ sở nhỏ dùng được

Phần xác thực trong truy xuất và xác thực nguồn gốc không cần công nghệ đắt tiền. Ba cách dưới đi từ dễ tới khó.

Ba cách xác thực nguồn gốc cơ sở nhỏ dùng được
  1. Trang quét thuộc tên miền của nhà sản xuất. Người mua nhìn tên miền để biết trang có phải của bạn.
  2. Tem có mã riêng từng tem, hiện số lượt quét. Một mã bị quét quá nhiều lần ở nhiều nơi là dấu hiệu bị sao chép.
  3. Xác nhận của bên thứ ba: tích xanh trên VeriGoods hoặc chứng nhận do tổ chức có thẩm quyền cấp.

Cách 3 có căn cứ rõ nhất. Theo Thông tư 31/2026/TT-BCT, hàng ngoài diện bắt buộc có thể truy xuất tự nguyện và được gắn tích xanh. Hệ thống truy xuất cũng có thể được đánh giá theo TCVN 12851:2019, tiêu chuẩn dành cho tổ chức chứng nhận.

Ví dụ: chứng nhận xác thực lớp nào?

Chứng nhận chỉ xác thực đúng phần nó cấp cho. Ví dụ với TRAVINA, thương hiệu trà của HTX Tâm Trà Việt ở Đại Từ, Thái Nguyên.

Chứng nhận VietGAP xác thực lớp vùng trồng, sổ theo lô truy xuất phần còn lại

HTX có chứng nhận VietGAP cho chè búp tươi. Chứng nhận này xác thực lớp vùng trồng. Lô chè được sao ngày nào, đóng gói thành lô thành phẩm nào, giao cho đại lý nào thì phải dựa vào sổ theo lô. Đây là phần truy xuất, không chứng nhận nào thay được.

Ví dụ cho thấy truy xuất và xác thực nguồn gốc bổ sung cho nhau, không thay nhau. Đây là khung minh họa, không mô tả quy trình nội bộ của HTX. Ba lớp vùng trồng, chế biến, phân phối được giải thích ở bài nguồn gốc thực phẩm. Cách chọn công cụ phù hợp có ở bài nên chọn truy xuất nguồn gốc thực phẩm nào.

Cùng nhóm: lợi ích truy xuất nguồn gốc thực phẩm.

Cùng nhóm: truy xuất thực phẩm ở Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Một tem có làm được cả truy xuất và xác thực nguồn gốc không?

Được nếu tem có mã riêng và trang quét hiện dữ liệu lô. Khi đó tem vừa cho xem lô, vừa đếm lượt quét. Hệ thống phải hỗ trợ cả hai việc.

Truy xuất và xác thực nguồn gốc có bắt buộc không?

Ghi sổ theo lô là bắt buộc với cơ sở bán ra thị trường. Hàng rủi ro cao thuộc Bộ Công Thương còn phải khai trên VeriGoods từ 1/1/2027. Xác thực bằng tem mã riêng là tự nguyện.

Cơ sở nhỏ nên làm việc nào trước?

Truy xuất trước, vì ghi sổ theo lô là nghĩa vụ. Xác thực làm sau, khi bắt đầu bán qua đại lý xa hoặc gặp hàng nhái.

Người mua tự xác thực bằng cách nào?

Xem tên miền của trang quét, đối chiếu mã lô trên trang với mã in trên bao bì. Cách làm chi tiết có ở bài quét mã QR sản phẩm chính hãng.

ZoneQR: tem truy xuất cho từng sản phẩm

Giải pháp ZoneQR của ZoneTech làm tem QR chống giả, truy xuất nguồn gốc theo lô và QR dẫn khách về Zalo OA. ZoneQR có gói hỗ trợ tuân thủ Thông tư 31/2026/TT-BCT. Xem thêm trang giới thiệu ZoneTech hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ. Giá từng gói có ở bảng giá.

ZoneQR của ZoneTech: tem QR chống giả, truy xuất nguồn gốc theo lô, hỗ trợ tuân thủ Thông tư 31/2026/TT-BCT, gọi hoặc Zalo 0976.179.886

Làm truy xuất và xác thực nguồn gốc theo đúng thứ tự, sổ trước tem sau, sẽ đỡ tốn tiền hơn làm ngược.

Cập nhật lần cuối: 16/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận

Thành viên TRAVINA GROUP
Zalo