Cách tính cost suất ăn công nghiệp: chi phí nguyên liệu trên mỗi suất
Tính cost suất ăn công nghiệp là cộng tiền nguyên liệu các món trong một suất, gồm cả hao hụt khi sơ chế. Muốn biết tỷ lệ food cost, lấy cost đó chia cho giá bán một suất. Bài này chỉ bàn phép tính cho bếp. Các lỗi khi nấu có ở bài kinh nghiệm nấu suất ăn công nghiệp.
Tóm tắt nhanh
- Lượng mua bằng lượng dùng chia cho tỷ lệ dùng được sau sơ chế.
- Cuối tuần so cost lý thuyết với cost thực tế tính từ kho.
Mục lục
Food cost gồm những khoản nào?
Food cost là tiền nguyên liệu nằm trong suất ăn. Nhân công, gas, điện, nước, khấu hao dụng cụ là các khoản khác. Khi hạch toán, kế toán tách nguyên vật liệu, nhân công và chi phí chung (MISA).
Food cost cho biết thực đơn có vừa giá bán không. Các khoản còn lại cho biết bếp có lãi không, nên khi tính cost suất ăn công nghiệp cần để riêng.
Theo Báo Người Lao Động ngày 31/5/2025, một công ty thủy sản ở TP HCM trả bếp 25.000 đồng/suất ngày thường. Khoản này chỉ gồm tiền gạo, thức ăn và nhân viên nấu. Mặt bằng, điện, nước do công ty hỗ trợ.
Công thức tính cost suất ăn công nghiệp
Công thức gồm bốn bước nối tiếp nhau.

- Lượng mua (g) = lượng dùng mỗi suất (g) ÷ tỷ lệ dùng được.
- Tiền món (đồng) = lượng mua (kg) × đơn giá nhập (đồng/kg).
- Cost một suất = tổng tiền các món + định mức gia vị, dầu ăn.
- Tỷ lệ food cost (%) = cost một suất ÷ giá bán một suất × 100.
Tỷ lệ dùng được là phần còn lại sau khi nhặt, gọt, bỏ xương. Ví dụ mua 1 kg rau cải, nhặt xong còn 700 g, tỷ lệ là 70%. Bếp nên tự cân cho từng loại hay mua, vì tỷ lệ đổi theo mùa và nhà cung cấp.
Định mức gia vị là tiền gia vị, dầu ăn chia đều cho mỗi suất. Cách tính là lấy tổng tiền gia vị một tháng chia cho tổng số suất trong tháng.
Ví dụ tính cost suất ăn công nghiệp
Ví dụ giả định: thực đơn gồm cơm, thịt kho, đậu phụ sốt, rau cải luộc, canh bí và chuối tráng miệng. Đơn giá là số giả định để minh họa cách tính cost suất ăn công nghiệp, không phải giá thị trường.
| Món | Dùng mỗi suất | Tỷ lệ dùng được | Lượng mua | Đơn giá giả định | Tiền |
|---|---|---|---|---|---|
| Gạo | 120 g | 100% | 120 g | 18.000 đ/kg | 2.160 đ |
| Thịt lợn | 70 g | 90% | 77,8 g | 110.000 đ/kg | 8.556 đ |
| Đậu phụ | 60 g | 100% | 60 g | 20.000 đ/kg | 1.200 đ |
| Rau cải | 100 g | 70% | 142,9 g | 15.000 đ/kg | 2.143 đ |
| Bí xanh nấu canh | 50 g | 80% | 62,5 g | 12.000 đ/kg | 750 đ |
| Gia vị, dầu ăn | Định mức | 1.000 đ | |||
| Chuối tráng miệng | 1 phần | 1.500 đ | |||
| Cost một suất | 17.309 đ |
Nếu giá bán giả định là 25.000 đồng/suất, tỷ lệ food cost là 17.309 ÷ 25.000 × 100 ≈ 69%. Phần còn lại 7.691 đồng phải đủ cho nhân công, gas, điện, vận chuyển và lãi.
Thịt chiếm gần một nửa cost suất (8.556 trên 17.309 đồng). Đổi món mặn là cách nhanh nhất để đưa cost về mức mong muốn. Cách giữ khẩu phần thịt đúng khi chia có ở bài cách chia suất ăn công nghiệp.
Kiểm tra cost thực tế bằng số liệu kho
Bảng trên là cách tính cost suất ăn công nghiệp theo lý thuyết.

Cost thực tế là tiền nguyên liệu đã dùng thật trong kỳ, chia cho số suất đã phục vụ.
Cost thực tế mỗi suất = (tồn đầu kỳ + nhập trong kỳ − tồn cuối kỳ) ÷ số suất đã phục vụ.
Ví dụ giả định: một tuần bếp phục vụ 1.200 suất. Tồn đầu 2 triệu đồng, nhập 21 triệu, tồn cuối 1,5 triệu. Nguyên liệu đã dùng là 21,5 triệu, chia 1.200 suất được khoảng 17.917 đồng/suất.
Con số này cao hơn cost lý thuyết khoảng 600 đồng mỗi suất (17.917 − 17.309 = 608). Cần tìm nguyên nhân trước khi đổi món. Số suất phục vụ phải lấy từ sổ đối soát với bên đặt, xem bài cách quản lý suất ăn công nghiệp.
Năm lỗi làm cost bị lệch
Khi tính cost suất ăn công nghiệp, năm lỗi dưới đây hay làm số lệch.

| Lỗi | Hậu quả | Cách sửa |
|---|---|---|
| Quên hao hụt sơ chế | Cost lý thuyết thấp hơn thực tế | Tự cân tỷ lệ dùng được |
| Dùng đơn giá nhập cũ | Lệch khi giá thịt, rau tăng | Cập nhật đơn giá mỗi tuần |
| Quên gia vị, tráng miệng | Thiếu tiền mỗi suất | Lập định mức gia vị theo tháng |
| Nấu dư so với số suất chốt | Tiền nguyên liệu chia cho ít suất hơn | Chốt suất trước giờ sơ chế |
| Không tính suất phát sinh | Suất tăng ca không ai trả | Thống nhất giá trong hợp đồng |
Để tham khảo mặt bằng giá, Tạp chí Lao động Đoàn thể ngày 15/9/2026 nêu vài mức cụ thể. Tập đoàn Hồ Gươm trả 25.000 đồng/suất năm 2026. May Hưng Yên trả 18.000 đến 22.000 đồng/suất tùy thực đơn. Đây là mức theo công bố tại thời điểm 15/9/2026, nên kiểm tra lại trước khi dùng.
Cần người làm cùng? Xem giải pháp cho doanh nghiệp nông sản.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ lệ food cost suất ăn công nghiệp bao nhiêu là hợp lý?
Không có tỷ lệ chung cho mọi bếp. Hãy tính ngược: lấy giá bán trừ nhân công, chi phí chung và lãi mong muốn, phần còn lại là trần food cost.
Tính cost suất ăn công nghiệp có gồm gas, điện không?
Không tính vào food cost. Gas, điện, nước đưa vào chi phí chung rồi chia theo số suất trong tháng.
Giá thịt tăng giữa tháng thì xử lý thế nào?
Tính cost suất ăn công nghiệp lại với đơn giá mới. Nếu vượt trần, đổi món mặn trong vài bữa hoặc thương lượng điều chỉnh giá với bên đặt. Điều khoản điều chỉnh giá nên ghi sẵn trong hợp đồng.
Muốn biết thêm về đội ngũ, bạn xem trang giới thiệu ZoneTech. Cần trao đổi thêm, bạn gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886, hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.
Cập nhật lần cuối: 01/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận