Quy định về thu hồi sản phẩm thải bỏ: nghĩa vụ tái chế cần biết
Thu hồi sản phẩm thải bỏ là nghĩa vụ của nhà sản xuất, nhập khẩu phải tái chế hoặc xử lý sản phẩm, bao bì sau khi người dùng bỏ đi. Căn cứ là Điều 54, 55 Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 110/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 25/5/2026. Doanh nghiệp chọn tự tái chế, thuê đơn vị tái chế hoặc đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam.
Bài dành cho cơ sở sản xuất, đóng gói thực phẩm và hàng tiêu dùng nhỏ đang dùng bao bì giấy, nhựa, kim loại, thủy tinh.
Mục lục
Thu hồi sản phẩm thải bỏ khác thu hồi hàng lỗi
Hai việc cùng chữ “thu hồi” nhưng khác mục đích và văn bản.

Sản phẩm thải bỏ là sản phẩm, bao bì đã hết vòng đời sử dụng và bị người dùng bỏ đi. Trách nhiệm tái chế là nghĩa vụ tái chế một tỷ lệ bắt buộc sản phẩm, bao bì đã đưa ra thị trường. Cơ chế này hay được gọi là trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).
| Tiêu chí | Thu hồi hàng lỗi | Thu hồi sản phẩm thải bỏ |
|---|---|---|
| Đối tượng | Lô hàng không an toàn, có khuyết tật | Sản phẩm, bao bì đã dùng xong |
| Văn bản | Luật An toàn thực phẩm, Luật BVQLNTD 2023 | Luật Bảo vệ môi trường 2020, Nghị định 110/2026 |
| Khi nào | Khi phát hiện lỗi | Hằng năm, theo khối lượng đưa ra thị trường |
Phần thu hồi hàng lỗi có ở bài quy định về thu hồi sản phẩm. Bài này chỉ nói phần thu hồi sản phẩm thải bỏ.
Văn bản về thu hồi sản phẩm thải bỏ năm 2026
Từ năm 2026, phần chi tiết chuyển sang Nghị định 110/2026.

Theo Điều 54 Luật Bảo vệ môi trường 2020, nhà sản xuất, nhập khẩu bao bì có giá trị tái chế phải tái chế. Tỷ lệ và quy cách là bắt buộc. Điều 55 quy định trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải với sản phẩm khó tái chế.
Theo bản Nghị định 110/2026/NĐ-CP đọc ngày 16/11/2026, nghị định ban hành ngày 01/4/2026, hiệu lực từ 25/5/2026. Nghị định bãi bỏ Chương VI của Nghị định 08/2022/NĐ-CP. Các năm từ 2025 trở về trước vẫn theo Nghị định 08/2022 đã sửa đổi.
Sản phẩm và bao bì nào phải thu hồi?
Danh mục thu hồi sản phẩm thải bỏ chia làm hai phụ lục.

| Danh mục | Nhóm chính |
|---|---|
| Phụ lục I, phải tái chế | Bao bì giấy, nhôm, sắt, nhựa, thủy tinh; ắc quy, pin, dầu nhớt, săm lốp, thiết bị điện, điện tử, bóng đèn, tấm quang năng, phương tiện giao thông (từ 01/01/2027) |
| Phụ lục II, phải đóng góp xử lý chất thải | Bao bì thuốc bảo vệ thực vật, pin dùng một lần, tã lót, kẹo cao su, thuốc lá điếu, nhiều sản phẩm nhựa dùng một lần, túi ni lông khó phân hủy |
Nghị định miễn cho hàng xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, hàng phục vụ nghiên cứu, học tập. Theo bản đọc được, nhà sản xuất, nhập khẩu có doanh thu từ các sản phẩm liên quan dưới 30 tỷ đồng mỗi năm cũng được miễn. Cơ sở nhỏ nên đối chiếu cách tính doanh thu này với bản gốc trước khi kết luận.
4 cách thực hiện trách nhiệm tái chế
Doanh nghiệp chọn một cách hoặc kết hợp nhiều cách.

- Tự tái chế, khi có giấy phép môi trường phù hợp.
- Ký hợp đồng với đơn vị tái chế.
- Ủy quyền cho tổ chức trách nhiệm tái chế (PRO).
- Đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam.
Đóng góp quỹ bảo vệ môi trường là cách nộp tiền thay cho tự tái chế, tính theo công thức F = R x V x Fs. Trong đó R là tỷ lệ tái chế bắt buộc, V là khối lượng đưa ra thị trường, Fs là mức đóng góp trên 1 kg. Chọn cách này thì không phải đăng ký kế hoạch hay báo cáo kết quả tái chế.
Nhà sản xuất tự thu hồi, đóng gói lại bao bì của mình cũng được miễn nghĩa vụ tái chế. Điều kiện là tỷ lệ thu về bằng hoặc cao hơn tỷ lệ bắt buộc. Đây là lúc dữ liệu theo lô giúp chứng minh số bao bì đã thu về.
Mốc kê khai và nộp tiền hằng năm
Nghĩa vụ thu hồi sản phẩm thải bỏ có hai mốc trong năm: 01/4 và 20/4.

- Trước 01/4 hằng năm: đăng ký kế hoạch, báo cáo kết quả tái chế năm trước, kê khai đóng góp trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia.
- Trước 20/4 hằng năm: nộp đủ tiền đã kê khai vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam.
Ví dụ giả định: một cơ sở chè đóng hộp giấy và túi nhựa, doanh thu dưới ngưỡng miễn. Cơ sở chưa phải kê khai, nhưng vẫn nên ghi khối lượng bao bì theo từng lô. Khi doanh thu tăng qua ngưỡng, số liệu đã có sẵn để tính V.
Cùng nhóm: thu hồi mỹ phẩm, thu hồi phiếu công bố sản phẩm, thu hồi thực phẩm chức năng và thu hồi thực phẩm không an toàn.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh có phải thu hồi sản phẩm thải bỏ không?
Nghĩa vụ đặt cho nhà sản xuất, nhập khẩu đưa sản phẩm ra thị trường. Hộ có doanh thu dưới ngưỡng miễn thì chưa phải làm, nhưng nên hỏi cơ quan môi trường cấp tỉnh để chắc.
Người bán lại hàng của hãng khác có phải thu hồi sản phẩm thải bỏ không?
Theo Điều 54, nghĩa vụ thuộc nhà sản xuất, nhập khẩu. Người bán lại không đứng tên sản xuất thì không phải kê khai phần này.
Không kê khai đúng hạn thì sao?
Bài này không nêu mức phạt vì chưa đối chiếu nghị định xử phạt hiện hành. Khi cần, hãy hỏi cơ quan môi trường địa phương.
Cần người làm cùng? Xem ZoneQR – tem QR truy xuất.