Quản lý tài sản cố định: sổ theo dõi, khấu hao, kiểm kê
Quản lý tài sản cố định là theo dõi từng tài sản đủ chuẩn từ lúc mua đến lúc thanh lý, gồm ba việc: ghi sổ, trích khấu hao và kiểm kê. Với doanh nghiệp nhỏ, ba việc này làm được bằng một bảng tính và một trang quy định. Phần mềm chỉ cần khi tài sản nhiều và nằm ở nhiều nơi.
Bài này dành cho chủ doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và kế toán kiêm hành chính.
Mục lục
Quản lý tài sản cố định bắt đầu từ việc xác định tài sản
Bước đầu của quản lý tài sản cố định là lọc đúng nhóm tài sản.

Tài sản cố định hữu hình là tài sản có hình thái vật chất, nguyên giá từ 30 triệu đồng và thời gian dùng từ 1 năm trở lên, xét trên từng tài sản (Thư viện Pháp luật). Tiêu chuẩn này nằm ở Thông tư 45/2013/TT-BTC. Văn bản còn hiệu lực đến khi có văn bản thay thế, nhưng không quá 31/12/2026. Vì vậy đầu năm 2027 cần kiểm lại ngưỡng.
Nguyên giá là giá mua cộng các chi phí để đưa tài sản vào dùng, như vận chuyển, lắp đặt. Món chưa đủ chuẩn là công cụ dụng cụ, không trích khấu hao.
Laptop 15 triệu đồng vẫn cần mã và người giữ, phần đó thuộc hệ thống quản lý tài sản nói chung.
Bước 1: lập sổ theo dõi tài sản cố định
Sổ là nơi mỗi tài sản có đúng một dòng. Hệ thống quản lý tài sản cố định đứng vững hay không phụ thuộc vào sổ này.

Sổ theo dõi tài sản cố định là danh sách ghi mã, tên, ngày đưa vào dùng, nguyên giá, thời gian khấu hao, bộ phận dùng và tình trạng của từng tài sản. Doanh nghiệp ghi sổ theo chế độ kế toán tại Thông tư 99/2025/TT-BTC. Mẫu sổ cụ thể nên hỏi kế toán hoặc nhà cung cấp phần mềm kế toán.
Các cột tối thiểu:
| Cột | Ghi gì |
|---|---|
| Mã tài sản | Nhóm, năm mua, số thứ tự, như MSX-2026-003 |
| Tên, model | Tên ngắn kèm model |
| Ngày đưa vào dùng | Ngày bắt đầu trích khấu hao |
| Nguyên giá | Số tiền, không chữ |
| Số tháng khấu hao | Do kế toán xác định |
| Bộ phận, người giữ | Xưởng, văn phòng, chi nhánh |
| Tình trạng | Đang dùng, chờ sửa, đã thanh lý |
Hóa đơn, biên bản bàn giao của từng tài sản lưu theo mã để tìm nhanh.
Bước 2: trích khấu hao hằng tháng
Quản lý tài sản cố định mà bỏ khấu hao thì lãi lỗ từng tháng sẽ sai.

Khấu hao đường thẳng là cách chia đều nguyên giá cho số tháng sử dụng, mỗi tháng một số bằng nhau. Thời gian trích khấu hao do kế toán chọn trong khung của Thông tư 45/2013/TT-BTC.
Ví dụ giả định: một xưởng mua máy đóng gói, nguyên giá 120 triệu đồng, khấu hao trong 60 tháng. Mỗi tháng trích 120.000.000 chia 60, bằng 2 triệu đồng. Sau 12 tháng, giá trị còn lại trên sổ là 96 triệu đồng.
Hai lỗi hay gặp là quên trích tháng đầu vì ghi tăng chậm, và vẫn trích khi tài sản đã thanh lý.
Bước 3: theo dõi điều chuyển và bảo trì
Tài sản đổi chỗ thì sổ phải đổi theo, ngay trong ngày. Đây là khâu hay bị bỏ nhất khi quản lý tài sản cố định.
Mỗi lần điều chuyển cần phiếu ghi người giao, người nhận và ngày. Mỗi lần sửa thì ghi một dòng hồ sơ bảo trì kèm chi phí, để biết nên sửa tiếp hay thay máy. Biểu mẫu bàn giao có ở bài quy trình quản lý tài sản.
Bước 4: kiểm kê tài sản cố định cuối năm
Kiểm kê là đếm và đối chiếu tài sản thực tế với sổ, rồi xử lý phần chênh lệch. Luật Kế toán 2015 yêu cầu kiểm kê tài sản vào cuối kỳ kế toán năm.

Theo bài cha, không kiểm kê có thể bị phạt 3 đến 5 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức, theo Điều 16 Nghị định 41/2018/NĐ-CP. Quy trình kiểm kê trong quản lý tài sản cố định gồm năm việc:
- Lập ban kiểm kê, ít nhất có kế toán và người giữ tài sản.
- In danh sách từ sổ, sắp theo vị trí để đi một vòng là xong.
- Quét hoặc đọc mã trên nhãn, ghi tình trạng thực tế.
- Ghi riêng tài sản thừa, thiếu, hỏng vào biên bản.
- Chủ doanh nghiệp quyết cách xử lý, kế toán sửa sổ theo quyết định.
Tài sản hỏng, bán hoặc mất thì ghi giảm theo quyết định thanh lý, chuyển trạng thái “đã thanh lý”, không xóa dòng. Khi tài sản lên tới vài trăm món, xem tiêu chí chọn phần mềm kiểm kê tài sản.
Ví dụ: hộ làm bánh có 4 tài sản lớn
Ví dụ giả định: một hộ làm bánh có lò nướng, máy trộn, tủ đông và xe tải nhỏ, đều trên 30 triệu đồng.

Chủ hộ lập sổ bốn dòng, gắn nhãn mã cho từng món và ghi lịch bảo dưỡng lò. Sổ kế toán của hộ theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, cách ghi chi phí tài sản nên hỏi cơ quan thuế. Cuối năm, kiểm kê mất chưa tới một giờ.
Với quy mô này, quản lý tài sản cố định bằng bảng tính là đủ. Cách dựng file có ở bài phần mềm quản lý tài sản bằng Excel.
Muốn biết vận hành hành chính đang ở mức nào, hãy làm bài chấm điểm vận hành miễn phí. Bộ quy trình mẫu theo phòng ban có trong giải pháp ZoneKit của ZoneTech.
Cùng nhóm: quản lý tài sản văn phòng.
Câu hỏi thường gặp
Quản lý tài sản cố định khác quản lý tài sản nói chung thế nào?
Quản lý tài sản cố định tập trung vào nhóm đủ chuẩn: ghi tăng, khấu hao, ghi giảm. Quản lý tài sản nói chung rộng hơn, gồm cả công cụ dụng cụ, người giữ và vị trí.
Có cần phần mềm để quản lý tài sản cố định không?
Chưa cần khi có vài chục tài sản ở một địa điểm. Nên chuyển khi nhiều người cùng sửa sổ hoặc có nhiều chi nhánh.
Muốn biết thêm về đội ngũ, bạn xem trang giới thiệu ZoneTech. Cần trao đổi thêm, bạn gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886, hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.
Cập nhật lần cuối: 06/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận