Công ty CP Công nghệ ZoneTech
Chấm điểm miễn phí

Nhà phân phối và đại lý khác nhau thế nào: vốn, quyền, rủi ro

Nhà phân phối và đại lý khác nhau ở chỗ ai sở hữu hàng. Nhà phân phối mua đứt hàng, tự chịu tồn kho và công nợ điểm bán, nên cần vốn lớn hơn. Đại lý theo Luật Thương mại 2005 mua bán hàng cho bên giao, hàng vẫn thuộc bên giao, và hưởng thù lao bằng hoa hồng hoặc chênh lệch giá. Người ít vốn thường bắt đầu bằng đại lý, người có kho, xe và vốn lưu động thì tính đến làm nhà phân phối.

Bài này dành cho người có mặt bằng hoặc kho, đang cân nhắc giữa nhà phân phối và đại lý khi nhận hàng của một hãng.

Nhà phân phối và đại lý khác nhau ở đâu?

Bảng dưới so nhà phân phối và đại lý ở bảy điểm người nhận hàng quan tâm nhất.

Bảng so sánh nhà phân phối và đại lý theo 7 tiêu chí
Tiêu chíNhà phân phốiĐại lý
Sở hữu hàngMua đứt, hàng là của mìnhHàng thuộc bên giao đại lý
Ai quyết giá bánTự quyết trong khung chính sáchThường theo giá bên giao
Thu nhậpChênh lệch giá nhập và giá bánHoa hồng hoặc chênh lệch giá
Vốn cần cóLớn: lô nhập, kho, xe, công nợ điểm bánÍt hơn, nhất là đại lý hoa hồng
Rủi ro tồn khoTự chịuTheo thỏa thuận với bên giao
Phạm viPhủ nhiều điểm bán trong vùngMột hoặc vài điểm bán
Ràng buộc với hãngQua hợp đồng phân phốiChặt hơn, theo hợp đồng đại lý

Nhà phân phối là đơn vị mua đứt hàng của chủ hàng với số lượng lớn để bán lại cho cửa hàng, có kho, xe và đội giao riêng. Phần quản lý đối tác sau khi nhận hàng có ở bài kinh nghiệm làm nhà phân phối.

Đại lý theo Luật Thương mại 2005

Trong cặp nhà phân phối và đại lý, chỉ đại lý có mục riêng trong luật, từ Điều 166 đến Điều 177.

Các điều về đại lý thương mại trong Luật Thương mại 2005

Đại lý thương mại là hoạt động bên đại lý nhân danh mình mua, bán hàng hóa cho bên giao đại lý để hưởng thù lao, theo Điều 166 Luật Thương mại 2005. Các điều sau đó quy định rõ hơn:

Thù lao đại lý là khoản bên đại lý được hưởng. Nếu bên giao ấn định giá bán cho khách, đại lý nhận hoa hồng theo phần trăm giá đó. Nếu bên giao chỉ ấn định giá giao, đại lý hưởng phần chênh lệch giá. Luật Thương mại 2005 không có mục riêng cho nhà phân phối. Quyền và nghĩa vụ của nhà phân phối nằm ở hợp đồng mua bán, phân phối hai bên ký.

So sánh vốn, quyền, rủi ro bằng ví dụ

Số liệu dưới đây là ví dụ giả định, để thấy nhà phân phối và đại lý khác nhau thế nào khi ra tiền.

Ví dụ so sánh vốn và thù lao đại lý với nhà phân phối

Một hãng trà có hộp trà giá lẻ 200.000 đồng. Hãng mời một người có kho nhận hàng, làm nhà phân phối hoặc đại lý hoa hồng.

Điểm soLàm nhà phân phốiLàm đại lý hoa hồng
Giá nhập mỗi hộp127.500 đồng, trả tiền hàngKhông mua, hàng của hãng
Vốn cho 100 hộp12.750.000 đồngTheo thỏa thuận ký quỹ, nếu có
Thu nhập mỗi hộpBán cho cửa hàng 150.000, lời 22.500 đồngHoa hồng 10% giá lẻ, 20.000 đồng
Hàng không bán đượcTự chịu, trừ khi được đổi trảTheo hợp đồng, thường trả lại hãng
Công nợ điểm bánTự thuTheo hợp đồng

Trong ví dụ, giữa nhà phân phối và đại lý thì nhà phân phối lời nhiều hơn mỗi hộp, nhưng phải bỏ vốn và chịu rủi ro hàng tồn, công nợ. Đại lý hoa hồng lời ít hơn nhưng nhẹ vốn. Cách tính vốn lưu động chi tiết có ở bài chi phí mở đại lý gạo.

Nên chọn hình thức nào?

Chọn giữa nhà phân phối và đại lý theo vốn, kho và kinh nghiệm bán sỉ.

Sơ đồ chọn làm đại lý hay nhà phân phối theo vốn và kho

Dù chọn cách nào, giữa nhà phân phối và đại lý đều cần hợp đồng bằng văn bản ghi rõ giá, khu vực, công nợ và đổi trả. Các bước từ chọn hãng đến ký có ở bài có mặt bằng muốn làm đại lý.

Cùng nhóm: nhà phân phối cấp 1 và nhà phân phối đăng ký kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp

Đại lý cấp 1 có phải là nhà phân phối không?

Không hẳn. Đại lý cấp 1 nhập thẳng từ hãng và bán sỉ lại, nhưng tên gọi do hãng đặt. Muốn biết mình là gì, xem hợp đồng ghi hàng thuộc ai và thù lao tính thế nào.

Những điểm cần ghi trong hợp đồng phân phối hoặc đại lý

Đang làm đại lý có chuyển lên nhà phân phối được không?

Được, nếu hãng đồng ý và bạn đủ vốn, kho, xe. Ranh giới giữa nhà phân phối và đại lý nằm ở hợp đồng mới, không ở tên gọi. Nên chạy thử một vùng nhỏ trước khi nhận cả khu vực.

Nhà phân phối và đại lý, ai phải xuất hóa đơn?

Tùy hình thức và loại hình đăng ký kinh doanh của từng bên. Phần này nên hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế trước khi ký hợp đồng.

ZoneOps: vận hành bán hàng cùng bạn

Chọn xong giữa nhà phân phối và đại lý, việc tiếp theo là sổ nhập xuất tồn, công nợ và bảng giá các cấp. ZoneOps của ZoneTech làm cùng doanh nghiệp và hộ kinh doanh phần vận hành bán hàng này. Giá từng gói có ở bảng giá.

Cập nhật lần cuối: 04/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận

Thành viên TRAVINA GROUP
Zalo