Mở đại lý gạo cấp 1: vốn, kho và điều kiện với nhà máy
Mở đại lý gạo cấp 1 là nhận hàng trực tiếp từ nhà máy xay xát hoặc công ty lương thực, rồi bán lại cho cửa hàng gạo cấp 2, quán ăn, bếp ăn. Vốn lớn nhất không phải mặt bằng mà là hàng tồn theo chuyến và tiền khách cấp dưới đang nợ. Điều kiện cụ thể như mức nhập, cách thanh toán do từng nhà máy đặt ra. Bài này giúp bạn tính vốn, chuẩn bị kho và biết cần hỏi nhà máy những gì.
Bài dành cho chủ cửa hàng gạo đang bán lẻ, bán sỉ quán ăn và muốn lên cấp 1.
Mục lục
Mở đại lý gạo cấp 1 khác cửa hàng gạo thường thế nào?
Khác ở nguồn hàng, khách hàng và quy mô tiền quay vòng.

Đại lý gạo cấp 1 là điểm nhập thẳng từ nhà máy hoặc công ty, thường theo chuyến xe, và cấp hàng cho cấp 2. Nhà máy xay xát là cơ sở xát lúa thành gạo, đóng bao và bán cho đại lý theo chính sách riêng. Cửa hàng gạo thường nhập lại từ cấp 1, mỗi lần vài chục bao.
Khi mở đại lý gạo cấp 1, khách chính của bạn đổi từ người mua lẻ sang cửa hàng và bếp ăn. Họ mua nhiều nhưng hay xin trả sau. Vì vậy bài toán chuyển từ “bán được bao nhiêu” sang “thu tiền về kịp không”.
Điều kiện nhà máy thường hỏi
Không có luật đặt điều kiện để mở đại lý gạo cấp 1, mỗi nhà máy tự đặt.

Bảng dưới là các nhóm câu hỏi hay gặp. Số cụ thể bạn xin bằng văn bản trước khi ký.
| Nhóm điều kiện | Câu hỏi cần hỏi nhà máy |
|---|---|
| Mức nhập | Tối thiểu bao nhiêu mỗi chuyến, mỗi tháng |
| Thanh toán | Trả trước khi xuất kho hay có hạn mức công nợ |
| Giao hàng | Nhà máy giao tận kho hay đại lý tự chở, ai chịu cước |
| Khu vực | Có độc quyền khu vực không, khu vực rộng bao nhiêu |
| Giá và chiết khấu | Giá theo đợt hay cố định, có thưởng sản lượng không |
| Đổi trả | Xử lý thế nào với bao rách, gạo ẩm, gạo sai loại |
Hợp đồng đại lý phải lập bằng văn bản hoặc hình thức tương đương theo Điều 168 Luật Thương mại 2005. Giá gạo thay đổi theo mùa vụ, nên ghi rõ cách báo giá và thời gian giữ giá cho đơn đã đặt.
Vốn mở đại lý gạo cấp 1
Dùng hai công thức hàng tồn và công nợ, áp vào quy mô lớn hơn.

Ví dụ giả định: doanh số mục tiêu 600 triệu đồng/tháng, trong đó 450 triệu bán chịu cho cấp 2 và quán ăn.
| Khoản | Cách tính | Ví dụ giả định |
|---|---|---|
| Hàng tồn 2 tuần | Doanh số tháng ÷ 4 × số tuần tồn | 600 ÷ 4 × 2 = 300 triệu |
| Công nợ khách cấp dưới | Doanh số bán chịu × số ngày nợ ÷ 30 | 450 × 20 ÷ 30 = 300 triệu |
| Kho, kệ pallet, cân | Theo báo giá thật | 40 triệu |
| Dự phòng khoảng 10% | Cộng các khoản trên × 10% | 64 triệu |
| Tổng | 704 triệu |
Công nợ ngang với hàng tồn trong ví dụ này. Cho nợ 10 ngày thay vì 20 ngày thì công nợ còn 150 triệu, tổng vốn giảm đáng kể.
Gạo lãi gộp mỏng, nên phải tính điểm hòa vốn. Giả định chi phí cố định 40 triệu/tháng và lãi gộp 8%. Điểm hòa vốn là 40 ÷ 8% = 500 triệu đồng/tháng. Mở đại lý gạo cấp 1 mà chỉ bán được 400 triệu thì vẫn lỗ.
Chuẩn bị kho chứa gạo
Khi mở đại lý gạo cấp 1, kho chứa gạo phải chứa đủ ít nhất một chuyến hàng và giữ gạo khô.

- Xe tải vào được tận cửa kho, có chỗ bốc xếp.
- Kệ pallet kê bao cách sàn, cách tường.
- Thông gió tốt, tránh nắng chiếu trực tiếp, không dột.
- Không để chung với hóa chất, phân bón, xăng dầu.
- Xếp theo lô nhập, lô vào trước xuất trước.
Về an toàn thực phẩm, khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP cho cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ không phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện (Thư viện Pháp luật). Đại lý có kho lớn có thể không còn được xem là nhỏ lẻ. Hãy hỏi cơ quan quản lý an toàn thực phẩm địa phương trước khi nhập chuyến đầu.
Các bước để lên cấp 1
Làm theo thứ tự để có số liệu khi đề nghị mở đại lý gạo cấp 1 với nhà máy.

- Ghi số bán 3 đến 6 tháng gần nhất theo từng loại gạo.
- Liệt kê cửa hàng, quán ăn sẽ lấy hàng của bạn và cách họ trả tiền.
- Xin chính sách đại lý của 2 đến 3 nhà máy, so mức nhập và thanh toán.
- Tính vốn và điểm hòa vốn như bảng trên.
- Chuẩn bị kho, hỏi cơ quan an toàn thực phẩm.
- Ký hợp đồng bằng văn bản, rồi mới nhập chuyến đầu.
Các khoản vốn và điểm hòa vốn ở quy mô cửa hàng nhỏ có trong bài chi phí mở đại lý gạo. Cách so điều kiện giao hàng giữa các nguồn có trong bài tìm nhà phân phối.
Cùng nhóm: mở đại lý gạo hà nội.
Câu hỏi thường gặp
Mở đại lý gạo cấp 1 cần bao nhiêu vốn?
Không có mức chung. Cộng hàng tồn theo chuyến, công nợ khách cấp dưới, kho và 10% dự phòng như ví dụ giả định ở trên.
Hộ kinh doanh có làm đại lý gạo cấp 1 được không?
Luật không cấm. Nhà máy có thể yêu cầu riêng, nên hỏi rõ trong văn bản chính sách.
Nên nhập từ một hay nhiều nhà máy?
Một nhà máy dễ được chiết khấu tốt hơn. Nhiều nguồn giảm rủi ro thiếu hàng, nhưng phải đọc kỹ điều khoản độc quyền.
Có người theo dõi số bán hàng cùng bạn
Khi đã mở đại lý gạo cấp 1, việc khó nhất là theo dõi tồn theo lô và công nợ từng khách. Giải pháp vận hành bán hàng ZoneOps làm cùng bạn bảng tồn kho, công nợ và báo cáo lãi gộp tháng. Xem thêm trang giới thiệu ZoneTech. Giá từng gói có ở bảng giá.
Cập nhật lần cuối: 03/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận