Chuyển đổi số có mấy cấp độ? Tự xếp doanh nghiệp đang ở đâu
Chuyển đổi số có mấy cấp độ? Với doanh nghiệp nhỏ, cách chia dễ dùng nhất là 3 cấp: số hóa, tin học hóa và chuyển đổi số. Mỗi cấp trả lời một câu hỏi khác nhau, nên bạn tự xếp được mình đang ở đâu chỉ bằng vài câu kiểm.
Bài này dành cho chủ doanh nghiệp nhỏ, chủ hộ kinh doanh muốn biết mình đang ở đâu trước khi mua thêm phần mềm.
Mục lục
Chuyển đổi số có mấy cấp độ?
Không có một con số chung cho mọi khung đánh giá. Cách chia 3 cấp dễ kiểm nhất.

Số hóa là chuyển thông tin trên giấy, thông tin thật sang dạng số. Ví dụ là nhập sổ đơn hàng vào bảng tính.
Tin học hóa là dùng phần mềm cho từng việc riêng lẻ, như bán hàng hay xuất hóa đơn điện tử.
Chuyển đổi số là cấp cao nhất, khi cách làm và cách ra quyết định thay đổi nhờ dữ liệu. Theo Cục Tin học hóa, chuyển đổi số bắt đầu khi dữ liệu đã số hóa được phân tích để tạo giá trị mới (VnExpress). Wikipedia về digital transformation tách ba khái niệm tương ứng.
Vậy chuyển đổi số có mấy cấp độ? Câu trả lời ngắn là 3, nối nhau theo thứ tự.
Bảng 3 cấp độ và dấu hiệu ở cửa hàng
Bảng dưới trả lời chuyển đổi số có mấy cấp độ bằng ví dụ cửa hàng. Mỗi cấp có một câu hỏi kiểm. Trả lời “có” mới tính là đã qua cấp đó.

| Cấp | Câu hỏi kiểm | Dấu hiệu ở cửa hàng | Thứ thay đổi |
|---|---|---|---|
| 1. Số hóa | Dữ liệu đã nằm trong máy chưa? | Đơn, tồn kho, khách ghi trên bảng tính thay sổ tay | Dữ liệu |
| 2. Tin học hóa | Mỗi việc chính đã có công cụ chưa? | Bán qua phần mềm, hóa đơn điện tử, tồn trừ theo đơn | Công cụ |
| 3. Chuyển đổi số | Có quyết định nào đổi nhờ số liệu chưa? | Họp tuần bằng 4-5 con số, nhập hàng theo mã bán chạy | Cách làm của con người |
Mua phần mềm mới là cấp 2. Khi hỏi chuyển đổi số có mấy cấp độ, nhớ rằng cấp 3 đo bằng quyết định, không đo bằng công cụ.
Bộ tiêu chí đánh giá của Nhà nước nói gì?
Bộ Khoa học và Công nghệ đã đưa ra bộ tiêu chí đánh giá mức độ chuyển đổi số doanh nghiệp, theo VnExpress ngày 3/7/2025.

- Doanh nghiệp nhỏ và vừa: mức độ chuyển đổi số tính theo số công cụ số và mức liên kết giữa chúng.
- Doanh nghiệp lớn: 6 trụ cột gồm khách hàng, chiến lược, công nghệ, vận hành, văn hóa và dữ liệu.
Bài báo không nêu tên từng mức trong thang chấm, nên chưa thể nói chuyển đổi số có mấy cấp độ theo bộ tiêu chí này. Muốn biết thang mức chính thức, bạn hỏi Sở Khoa học và Công nghệ nơi đặt trụ sở. Tiêu chí coi trọng mức liên kết giữa các công cụ. Nhiều phần mềm rời nhau vẫn chỉ là tin học hóa.
Tự xếp doanh nghiệp đang ở cấp nào
Đây là cách trả lời chuyển đổi số có mấy cấp độ cho riêng doanh nghiệp bạn. Trả lời 9 câu, mỗi cấp 3 câu. Cấp nào đủ 3 câu “có” mới tính là đạt.

Cấp 1, số hóa:
- Đơn từ mọi kênh được ghi vào một file hoặc một phần mềm.
- Mỗi mã hàng có một mã SKU dùng chung mọi kênh.
- Danh sách khách cũ nằm trong máy.
Cấp 2, tin học hóa:
- Tồn kho tự trừ khi có đơn.
- Sổ kế toán và hóa đơn điện tử làm trên phần mềm.
- Chủ xem được doanh thu ngày mà không cần hỏi ai.
Cấp 3, chuyển đổi số:
- Mỗi tuần có một buổi xem số liệu cố định.
- Trong 3 tháng qua có quyết định nhập hàng hoặc giá dựa trên số.
- Dữ liệu bán hàng, kho và tiền nối với nhau.
Biết chuyển đổi số có mấy cấp độ và mình đạt cấp nào, bạn biết việc tiếp theo nằm ở đâu. Thứ tự làm và đầu ra từng giai đoạn có trong bài lộ trình chuyển đổi số.
Ví dụ giả định: cửa hàng vật tư 5 người
Ví dụ dưới là giả định để minh họa. Cửa hàng vật tư điện nước 5 người, bán tại quầy và qua Zalo, chấm 9 câu ở trên.

| Cấp | Số câu “có” | Việc còn thiếu |
|---|---|---|
| Số hóa | 3/3 | Không |
| Tin học hóa | 1/3 | Tồn chưa trừ theo đơn, sổ kế toán còn ghi tay |
| Chuyển đổi số | 0/3 | Chưa họp số liệu, nhập hàng theo trí nhớ |
Cửa hàng đang ở cấp 1. Việc nên làm trước là nối đơn với tồn kho và chuyển sổ sang phần mềm kế toán. Phần mềm kế toán tích hợp hóa đơn điện tử được cấp miễn phí cho hộ kinh doanh theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP. Mua công cụ báo cáo lúc này là nhảy cóc.
Ba tháng sau, cửa hàng chấm lại để thấy mức độ chuyển đổi số tăng tới đâu. Các công cụ cho từng bộ phận có trong bài ứng dụng chuyển đổi số trong doanh nghiệp.
Cùng nhóm: chuyển đổi số cho hộ kinh doanh.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển đổi số có mấy cấp độ theo quy định của Nhà nước?
Nguồn đã đọc chỉ nêu cách đo, chưa nêu tên từng mức. Hãy hỏi Sở Khoa học và Công nghệ địa phương. Trong lúc chờ, cách chia 3 cấp đủ để tự xếp.
Hộ kinh doanh có cần đạt cấp 3 không?
Không bắt buộc. Hộ một điểm bán đạt cấp 1 và một phần cấp 2 đã bớt nhiều việc.
Chuyển đổi số có mấy cấp độ thì mất bao lâu để đi hết?
Với doanh nghiệp nhỏ, mốc tham khảo trong bài lộ trình là khoảng 12 tháng.
Có thể bỏ qua cấp số hóa không?
Không nên. Mã hàng chưa thống nhất thì báo cáo ở cấp 2 và 3 đều sai. Đây là lý do chuyển đổi số có mấy cấp độ thì phải đi từ cấp 1.
Cần người làm cùng? Xem ZoneKit – bộ quy trình phòng ban.