Bỏ điều kiện xuất khẩu gạo: điều kiện nào còn, nào bỏ năm 2026
Tìm hiểu chuyện bỏ điều kiện xuất khẩu gạo thì cần nói rõ: điều kiện chưa bị bỏ hẳn. Từ 1/10/2026, Nghị định 365/2026/NĐ-CP vẫn giữ kho chuyên dùng, cơ sở xay xát và giấy chứng nhận do Bộ Công Thương cấp. Phần được bỏ là mức thuê tối thiểu 5 năm, cùng nghĩa vụ báo cáo của ba loại gạo vốn đã được miễn giấy. Các mức sức chứa kho, công suất xay xát đã bỏ từ năm 2018.
Bài này dành cho doanh nghiệp nhỏ, HTX lúa gạo đang đọc tin “bỏ điều kiện” và muốn biết mình còn phải làm gì.
Mục lục
Bỏ điều kiện xuất khẩu gạo: đã bỏ những gì?
Việc bỏ điều kiện xuất khẩu gạo diễn ra qua hai đợt, mỗi đợt một nghị định. Bảng dưới đọc ngày 19/11/2026.

| Đợt | Văn bản | Điều kiện bị bỏ |
|---|---|---|
| 2018 | Nghị định 107/2018/NĐ-CP thay Nghị định 109/2010 | Kho tối thiểu 5.000 tấn thóc; xay xát tối thiểu 10 tấn thóc/giờ; bắt buộc sở hữu kho; kho đặt ở tỉnh có gạo xuất khẩu hoặc có cảng |
| 2026 | Nghị định 365/2026/NĐ-CP thay Nghị định 107/2018, 01/2025 | Hợp đồng thuê tối thiểu 5 năm; nghĩa vụ báo cáo với gạo hữu cơ, gạo đồ, gạo bổ sung vi chất |
Đợt 2018 theo Tạp chí Công Thương. Đợt 2026 theo Điều 4 Nghị định 365/2026/NĐ-CP và bài tóm tắt của Báo Chính phủ.
Điều kiện nào vẫn còn?
Ba điều kiện lõi vẫn giữ nguyên. Đây là lý do tin bỏ điều kiện xuất khẩu gạo dễ gây hiểu lầm.

- Thương nhân được thành lập theo pháp luật.
- Có ít nhất 1 kho chuyên dùng chứa thóc, gạo và 1 cơ sở xay xát đạt quy định an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
- Có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo do Bộ Công Thương cấp, hiệu lực 5 năm.
Kho chuyên dùng là kho dành riêng cho thóc, gạo, đạt quy định an toàn thực phẩm, không dùng chung với hàng khác. Thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo là doanh nghiệp, HTX đã được cấp giấy chứng nhận này. Dự trữ lưu thông là lượng gạo phải luôn giữ trong kho, tối thiểu 5% lượng đã xuất trong 6 tháng trước.
Nghĩa vụ giữ dự trữ, báo cáo định kỳ và chấp hành chỉ đạo điều hành cũng vẫn còn. Chi tiết hồ sơ, thời hạn có ở bài điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo.
Nới ở đâu, chặt hơn ở đâu?
Nghị định 365/2026 vừa nới vừa siết. Bảng dưới so với Nghị định 107/2018.

| Nội dung | Trước 1/10/2026 | Từ 1/10/2026 |
|---|---|---|
| Thuê kho, xay xát | Hợp đồng tối thiểu 5 năm | Hợp đồng phủ hết thời hạn giấy |
| Thời hạn cấp giấy | 15 ngày làm việc | 10 ngày làm việc |
| Thu hồi vì không xuất | 18 tháng liên tục | 12 tháng không đứng tên người xuất khẩu |
| Chấm điểm tín nhiệm | Không có | Từ 1/1/2028 |
Điểm thuê kho cần đọc kỹ. Giấy có hiệu lực 5 năm, nên hợp đồng thuê vẫn phải dài gần như vậy. Cái đổi là cách tính theo thời hạn giấy, không theo một con số cố định.
Ba loại gạo không cần giấy chứng nhận
Gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất được miễn giấy từ trước. Theo khoản 3 Điều 4 Nghị định 107/2018/NĐ-CP, thương nhân chỉ xuất ba loại này không cần kho, xay xát, giấy chứng nhận và không phải dự trữ, nhưng vẫn phải báo cáo.
Từ 1/10/2026, nghĩa vụ báo cáo của ba loại này cũng được bỏ. HTX có vùng lúa hữu cơ được chứng nhận vì vậy có đường đi riêng, vẫn cần chứng nhận hữu cơ và hồ sơ theo thị trường.
Ví dụ: HTX đọc tin bỏ điều kiện xuất khẩu gạo
Ví dụ giả định: một HTX ở An Giang có kho 800 tấn, chưa có máy xay xát. HTX nghe tin bỏ điều kiện xuất khẩu gạo và tính tự xuất gạo thơm.
- HTX đối chiếu: vẫn cần cơ sở xay xát và giấy chứng nhận, nên chưa tự xuất gạo thơm được.
- HTX tìm thuê một cơ sở xay xát, hợp đồng phủ hết 5 năm hiệu lực của giấy.
- Trong lúc chờ, HTX bán qua công ty xuất khẩu gạo đã có giấy.
Kho 800 tấn không bị loại vì nghị định không đặt sức chứa tối thiểu. Phần quyết định là kho đạt quy định an toàn thực phẩm.
Sau đợt bỏ điều kiện xuất khẩu gạo, nên làm gì?
Thương nhân đang có giấy và cơ sở đang tính xin giấy nên rà bốn việc dưới đây.

- Kiểm hợp đồng thuê kho, xay xát còn hạn đủ thời gian hiệu lực của giấy.
- Rà lại kho có đúng là kho chuyên dùng, chưa bị bên khác kê khai.
- Đặt lịch báo cáo định kỳ và đối chiếu tồn kho với mức dự trữ 5%.
- Nếu nghỉ xuất dài, tính trước mốc 12 tháng để không bị thu hồi.
Hiểu đúng việc bỏ điều kiện xuất khẩu gạo giúp tránh hai sai lầm. Một là tưởng không cần kho, xay xát nữa. Hai là quên rằng các mốc thu hồi nay ngắn hơn.
Câu hỏi thường gặp
Giấy cấp theo Nghị định 107/2018 có phải xin lại không?
Không. Thương nhân tiếp tục kinh doanh đến khi giấy hết hạn, trừ khi cấp lại, sửa đổi hoặc bổ sung.
Bán gạo trong nước có cần giấy này không?
Không. Giấy chỉ dành cho người đứng tên xuất khẩu gạo thường. Giấy tờ bán trong nước có ở bài điều kiện kinh doanh gạo.
Bỏ điều kiện xuất khẩu gạo có gồm quy định kho gần cảng không?
Không. Quy định đó đã bỏ từ năm 2018 cùng mức 5.000 tấn và 10 tấn/giờ.
ZoneTech làm gì cho cơ sở nông sản
Dự trữ 5% và báo cáo tồn kho đều cần sổ nhập thóc, gạo theo lô. ZoneTech làm giải pháp nông sản cho doanh nghiệp, HTX, gồm truy xuất theo lô, kênh bán và quy trình vận hành. Hồ sơ xin giấy và báo cáo với Bộ Công Thương do thương nhân tự làm.
Gọi hoặc nhắn Zalo 0976.179.886 để nhận tư vấn cho doanh nghiệp nông sản. Bạn có thể xem trang giới thiệu ZoneTech hoặc gửi yêu cầu ở trang liên hệ.

Cập nhật lần cuối: 19/11/2026 · Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận