Xu hướng tiêu dùng nông sản: người mua đang chọn gì và cơ sở nhỏ nên làm gì

Xu hướng tiêu dùng nông sản năm 2026-2027 xoay quanh bốn điều người mua đòi hỏi rõ hơn trước: biết hàng từ đâu, mua được qua điện thoại, ưu tiên hàng Việt, và chọn thứ tốt cho sức khỏe. Mỗi xu hướng có mức bằng chứng khác nhau, và không phải xu hướng nào cũng đáng đầu tư ngay với cơ sở nhỏ. Bài này tách xu hướng nông sản ra khỏi bức tranh chung trong bài xu hướng bán lẻ 2027, kèm mức độ chắc chắn và việc nên làm.

Tóm tắt nhanh

• Minh bạch nguồn gốc đang thành điều kiện bán hàng: kế hoạch truy xuất nông sản mở rộng sang hầu hết nông sản thực phẩm chủ lực từ 1/7/2026.
• Bán lẻ trực tuyến năm 2025 ước khoảng 32 tỷ USD, khoảng 12% tổng bán lẻ; nông sản được nhận định tiếp tục là ngành hàng chủ lực trên nền tảng số.
• Kênh truyền thống (chợ, cửa hàng nhỏ) vẫn chiếm khoảng 65-70% dòng hàng hóa, nên chưa nên bỏ đại lý, cửa hàng quen.
• Khi chọn cửa hàng, người mua thành thị đặt sự gần nhà lên đầu, rồi mới tới giá và chủng loại.
• Cơ sở nhỏ nên làm 2-3 việc gắn với khách đang có, không chạy theo mọi xu hướng.

Hiểu đúng về xu hướng tiêu dùng nông sản

Xu hướng tiêu dùng là thay đổi trong cách người mua chọn, mua và dùng sản phẩm, kéo dài nhiều năm và có số liệu hoặc chính sách chống lưng. Một trào lưu trên mạng xã hội vài tuần không phải xu hướng.

Để phân biệt, hãy hỏi ba câu cho mỗi "xu hướng" bạn nghe:

Câu hỏi	Nếu trả lời "có"
Có văn bản pháp luật hoặc kế hoạch nhà nước với mốc ngày không?	Xu hướng đã chắc, cần vào kế hoạch
Có số liệu thị trường từ nguồn chính thống, nhiều năm không?	Xu hướng khá chắc, theo dõi và chuẩn bị
Chỉ có nhận định của chuyên gia hoặc vài bài báo?	Còn là dự báo, thử nhỏ trước

Vì sao cơ sở nông sản nhỏ cần quan tâm

Vì cách người mua đánh giá nông sản đang đổi từ "nhiều, rẻ" sang "rõ nguồn, đúng chất lượng". Theo bài trên Đại biểu Nhân dân (12/1/2026), Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh giá trị nông sản nay do chất lượng và mức độ minh bạch quyết định, không còn chỉ là sản lượng. Người tiêu dùng quét mã QR trên quả sẽ xem được mã vùng trồng, thời điểm thu hoạch, kho lưu trữ và đơn vị phân phối.

Cơ sở nhỏ chịu ảnh hưởng theo hai đường: khách lẻ so sánh trên sàn và mạng xã hội, còn đại lý, siêu thị có thể hỏi giấy tờ nguồn gốc trước khi nhận hàng.

5 xu hướng chính và mức độ chắc chắn

#	Xu hướng	Bằng chứng	Mức chắc	Việc cơ sở nhỏ nên làm
1	Minh bạch nguồn gốc, quét QR	Kế hoạch truy xuất nông sản 2026-2030; Thông tư 31/2026/TT-BCT cho hàng thuộc Bộ Công Thương	Đã chắc	Ghi nhật ký sản xuất theo lô, chuẩn bị mã lô
2	Mua qua sàn, video ngắn, livestream	Bán lẻ trực tuyến khoảng 32 tỷ USD năm 2025; dự báo khoảng 70 tỷ USD năm 2030	Khá chắc	Mở một kênh online, quay video tại vườn, xưởng
3	Ưu tiên hàng Việt	Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên hàng sản xuất trong nước	Khá chắc	Nói rõ vùng trồng, người làm trên bao bì
4	Mua gần, mua tiện	Gần nhà là yếu tố quan trọng nhất khi chọn cửa hàng	Khá chắc	Giữ đại lý, điểm bán quen; giao nhanh trong vùng
5	Chọn vì sức khỏe	Sản phẩm sức khỏe được dự báo tăng mạnh; người thành thị quan tâm vitamin C, canxi	Dự báo	Ghi thông tin dinh dưỡng có căn cứ, không quảng cáo công dụng chữa bệnh

Nguồn: dòng 1 theo Đại biểu Nhân dân ở trên và Bộ Công Thương; dòng 2, 3 và dự báo sản phẩm sức khỏe theo báo cáo thị trường nội địa 2025 của Bộ Công Thương, dẫn theo Đại biểu Nhân dân (3/1/2026); dòng 4 theo khảo sát 200 người ở Hà Nội, TP.HCM của Q&Me; số liệu dưỡng chất theo khảo sát dưỡng chất của Q&Me (vitamin C 72%, canxi 66%).

Kênh truyền thống chưa mất chỗ

Cùng báo cáo trên ghi kênh truyền thống vẫn chiếm khoảng 65-70% dòng hàng hóa, kênh hiện đại có thể lên khoảng 40% doanh thu bán lẻ vào năm 2030. Với nông sản, nghĩa là cửa hàng quen, chợ và đại lý vẫn là nơi bán chính trong vài năm tới; online là kênh thêm, không phải kênh thay. Cách tạp hóa giữ khách khi chuỗi mở gần có ở bài tạp hóa cạnh tranh với cửa hàng tiện lợi.

Ví dụ thực tế: TRAVINA

TRAVINA là thương hiệu trà của HTX Tâm Trà Việt, thành lập năm 2024 ở Đại Từ, Thái Nguyên. HTX có giấy chứng nhận VietGAP cho chè búp tươi và bán đa kênh: website, Shopee, hệ thống đại lý nhiều tỉnh, chi nhánh bán buôn ở Lào Cai.

Đặt cạnh bảng xu hướng: TRAVINA đã có hai thứ người mua hay hỏi (giấy chứng nhận VietGAP cho nguyên liệu, kênh online) mà vẫn giữ đại lý và bán buôn, đúng với việc kênh truyền thống còn lớn. Việc tiếp theo hợp lý với một HTX như vậy là nối dữ liệu VietGAP vào từng lô hàng để khách quét được, thay vì mở thêm nhiều kênh mới cùng lúc.

Hiểu sai thường gặp

Hiểu sai	Thực tế
Có tem QR là khách tin	Khách tin khi quét ra thông tin cụ thể: vùng trồng, ngày thu hoạch, đơn vị phân phối
Bán online thì bỏ đại lý được	Kênh truyền thống còn khoảng 65-70% dòng hàng hóa
Xu hướng xanh nghĩa là phải có chứng nhận hữu cơ ngay	Bắt đầu từ ghi chép sản xuất và VietGAP nếu đã có; chứng nhận cao hơn tính sau
Livestream là kênh cho mọi người	Từ 1/1/2027, người livestream bán hàng phải xác thực điện tử danh tính theo Nghị định 248/2026/NĐ-CP; cần người làm đều đặn
Mã số vùng trồng chỉ dành cho hàng xuất khẩu	Cơ sở không xuất sang thị trường yêu cầu mã số vẫn được cấp, trong 3 ngày làm việc tại UBND cấp xã

Nguồn mã số vùng trồng: Bộ Nông nghiệp và Môi trường; livestream: LuatVietnam.

Bắt đầu từ đâu

• [ ] Hỏi 10 khách quen và 3 đại lý: họ cần biết gì về nguồn gốc trước khi mua.
• [ ] Ghi nhật ký sản xuất theo lô: ngày hái, khu vực, người làm, ngày đóng gói.
• [ ] Chọn một kênh online phù hợp người làm được (sàn hoặc Zalo), đo đơn 2-3 tháng.
• [ ] Viết thông tin trên bao bì theo hướng cụ thể: vùng trồng, chứng nhận đang có, hạn dùng.
• [ ] Ước chi phí tem, dữ liệu truy xuất trước khi in; cách tính có ở bài chi phí làm truy xuất nguồn gốc.

Tìm hiểu thêm theo trường hợp

Chủ doanh nghiệp nhỏ đọc hỏi đáp hiểu đúng về xu hướng bán lẻ và nông sản 2027 cho chủ doanh nghiệp nhỏ. Doanh nghiệp nông sản đọc hỏi đáp hiểu đúng về xu hướng bán lẻ và nông sản 2027 cho doanh nghiệp nông sản, còn chủ cửa hàng đọc hỏi đáp hiểu đúng về xu hướng bán lẻ và nông sản 2027 cho chủ cửa hàng.

Zonetech hỗ trợ gì?

Zonetech chỉ bán thứ đội ngũ đang dùng cho TRAVINA. Với cơ sở nông sản, có ZoneQR (tem QR chống giả, truy xuất nguồn gốc, QR dẫn về Zalo OA) và giải pháp Nông sản và thực phẩm (truy xuất theo lô, hồ sơ vùng trồng, kênh bán và quy trình cho doanh nghiệp, HTX, trang trại). Các ca khách hàng sẽ được đăng tại trang giải pháp Câu chuyện của Zonetech. Kể cho Zonetech bài toán của bạn qua 0828.229.666 hoặc 0976.179.886.

Câu hỏi thường gặp

Xu hướng tiêu dùng nông sản nào ảnh hưởng nhiều nhất tới HTX nhỏ?

Minh bạch nguồn gốc, vì đã có kế hoạch nhà nước với mốc cụ thể. Các xu hướng khác có thể làm dần.

Người mua có thật sự quét mã QR không?

Chưa có số liệu đo tỷ lệ quét trên toàn quốc trong các nguồn đã kiểm. Điều chắc là kế hoạch truy xuất đang mở rộng và mã chỉ có ích khi quét ra thông tin cụ thể.

Nông sản có bán tốt trên sàn thương mại điện tử không?

Bài của Đại biểu Nhân dân nhận định nông sản tiếp tục là ngành hàng chủ lực trên nền tảng số. Kết quả của từng cơ sở phụ thuộc sản phẩm, giá và người làm kênh.

Cơ sở nhỏ có cần theo xu hướng sức khỏe không?

Có thể, nếu sản phẩm có căn cứ. Chỉ ghi thông tin dinh dưỡng, chứng nhận đã có; không quảng cáo công dụng chữa bệnh cho thực phẩm.

---

Đọc tiếp: dự báo hành vi mua online có ở bài xu hướng mua sắm online 2027.

Cập nhật lần cuối: 13/10/2026.